Κοινωνικές διακρίσεις: «Xαράζονται» βιολογικά στον οργανισμό και οδηγούν έως και σε πρόωρο θάνατο

Σύμφωνα με μια νέα επιστημονική μελέτη από τις ΗΠΑ, οι κοινωνικές διακρίσεις και το χρόνιο στρες που αυτές προκαλούν, μεταφράζονται σε σοβαρές σωματικές βλάβες και φλεγμονές. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αυτή η βιολογική επιβάρυνση εξηγεί σχεδόν το 50% της διαφοράς στη θνησιμότητα μεταξύ μαύρων και λευκών ενηλίκων στις ΗΠΑ, αποδεικνύοντας ότι η ανισότητα αφήνει ένα ανεξίτηλο και επικίνδυνο «αποτύπωμα» στον ανθρώπινο οργανισμό.

Με απλά λόγια, αν μπορούσαμε να εξαφανίσουμε την πίεση που νιώθουν οι μαύροι πολίτες λόγω των διακρίσεων, η διαφορά στη θνησιμότητα, σε σχέση με τους λευκούς, θα μειωνόταν αμέσως κατά 50%.

Η έρευνα αυτή, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό JAMA Network Open, αποδεικνύει ότι ο ρατσισμός και  οι κοινωνικές διακρίσεις δεν πληγώνουν μόνο την ψυχή, αλλά «χαράζονται» βιολογικά στον οργανισμό, μειώνοντας τελικά τα χρόνια ζωής.

Η μελέτη στηρίζει τη λεγόμενη «υπόθεση της φθοράς» (weathering hypothesis). Σύμφωνα με αυτήν, το σώμα υφίσταται μια σταδιακή βιολογική διάβρωση όταν προσπαθεί να επιβιώσει σε ένα άνισο περιβάλλον. Το συνεχές άγχος και οι οικονομικές δυσκολίες ενεργοποιούν διαρκώς τον μηχανισμό «μάχης ή φυγής». Αυτή η μόνιμη κατάσταση συναγερμού εμποδίζει το σώμα να επανέλθει σε ηρεμία, προκαλώντας χρόνια φλεγμονή που συνδέεται με καρδιοπάθειες και διαβήτη.

Οι «ένοχες» πρωτεΐνες στο αίμα

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον στο Σεντ Λούις ανέλυσαν δεδομένα 1.500 ατόμων για 17 χρόνια, εστιάζοντας σε δύο δείκτες φλεγμονής στο αίμα:

• Την C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP)
• Την ιντερλευκίνη-6 (IL-6)

Αυτές οι πρωτεΐνες λειτουργούν ως «βιολογικό αποτύπωμα» των στρεσογόνων εμπειριών. Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά. Άτομα που βίωσαν διακρίσεις και τραύματα για δεκαετίες είχαν σταθερά υψηλότερα επίπεδα αυτών των δεικτών, γεγονός που συνδέθηκε άμεσα με πρόωρο θάνατο.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, το ποσοστό των θανάτων στους μαύρους συμμετέχοντες ήταν διπλάσιο από εκείνο των λευκών (25% έναντι 12%). Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι σχεδόν η μισή από αυτή τη διαφορά  οφειλόταν στο βαρύ τίμημα που πληρώνει το σώμα από το διαρκές στρες και τις φλεγμονές.

Το «αόρατο» κόστος της καθημερινής πίεσης

Η καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, Άρλιν Τζερόνιμους, επισημαίνει ότι τα ευρήματα αυτά πιθανότατα αποτελούν μόνο την «κορυφή του παγόβουνου». Ενώ η μελέτη επικεντρώθηκε σε έντονες μορφές στρες, όπως σοβαρά τραύματα και μεγάλες οικονομικές κρίσεις, δεν μπόρεσε να αποτυπώσει το κόστος της καθημερινής, «αόρατης» πίεσης.

Δηλαδή τη διαρκή επαγρύπνηση και τις μικρο-επιθέσεις που δέχονται οι περιθωριοποιημένες ομάδες, αναγκάζοντας τον οργανισμό να βσκεται σε μια μόνιμη κατάσταση άμυνας. Αυτή η αδιάκοπη προσπάθεια κοινωνικής προσαρμογής και η καταπίεση του θυμού λειτουργούν αθροιστικά, προκαλώντας μια σταδιακή βιολογική διάβρωση που «γερνάει» πρόωρα το σώμα, ακόμη και απουσία ενός μεγάλου τραυματικού γεγονότος.

Τα ευρήματα της έρευνας έρχονται να ρίξουν φως στις τραγικές αποκλίσεις που καταγράφουν τα επίσημα στατιστικά στοιχεία των ΗΠΑ για το 2023.

Ενώ το μέσο προσδόκιμο ζωής για τους λευκούς Αμερικανούς αγγίζει τα 77,5 έτη και για τους Ασιάτες τα 85, για τους μαύρους πολίτες περιορίζεται μόλις στα 74 έτη.

Η μελέτη αποδεικνύει για πρώτη φορά με βιολογικά τεκμήρια ότι αυτή η «ψαλίδα»  δεν είναι τυχαία: το 49,3% της διαφοράς στη θνησιμότητα οφείλεται απευθείας στη χρόνια φλεγμονή και τη βιολογική φθορά. Με απλά λόγια, το σώμα των μαύρων ενηλίκων «γερνάει» πρόωρα και καταρρέει κάτω από το βάρος ενός άνισου κοινωνικού περιβάλλοντος, οδηγώντας σε θάνατο πολλά χρόνια νωρίτερα από τον υπόλοιπο πληθυσμό.

Φωτογραφία: Photo by: Faga Almeida/UCG/Universal Images Group via Getty Images