Νόσος Αλτσχάιμερ: Η ελάχιστα γνωστή αιτία της που καραδοκεί έξω από την πόρτα μας

Η καθημερινή έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση αυξάνει τον κίνδυνο να αναπτυχθεί νόσος Αλτσχάιμερ, καθώς επιβαρύνει άμεσα την υγεία του εγκεφάλου, προειδοποιούν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.

Οι επιστήμονες κατέληξαν σε αυτό το συμπέρασμα εξετάζοντας τους ιατρικούς φακέλους 27,8 εκατομμυρίων ηλικιωμένων, που αφορούσαν την περίοδο 2000-20218.

Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας. Παγκοσμίως προσβάλλει σχεδόν 57 εκατομμύρια ανθρώπους, αλλά οι πάσχοντες αυξάνονται διαρκώς. Η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση είναι γνωστός παράγοντας κινδύνου γι’ αυτήν,αλλά και για άλλες συχνές χρόνιες παθήσεις όπως:

• Η υπέρταση
• Το εγκεφαλικό επεισόδιο
• Η κατάθλιψη

Οι παθήσεις αυτές επίσης σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Έτσι ήταν έως τώρα ασαφές εάν  η ρύπανση προκαλεί αυτές τις ασθένειες οι οποίες ύστερα οδηγούν στο Αλτσχάιμερ ή αν οι παθήσεις αυτές απλώς εντείνουν τις επιπτώσεις της ρύπανσης στον εγκέφαλο.

Για να διερευνήσουν το θέμα, οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Emory στην Ατλάντα εξέτασαν κατά πόσον οι δικαιούχοι του ασφαλιστικού προγράμματος υγείας  Medicare εκτίθεντο στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Εξέτασαν επίσης πόσοι εκδήλωσαν νόσο Αλτσχάιμερ και πόσοι τις άλλες συννοσηρότητες.

Το Medicare καλύπτει τους Αμερικανούς ηλικίας 65 ετών και άνω, καθώς και τα άτομα με αναπηρίες.

Τα ευρήματα

Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση PLOS Medicine. Όπως γράφουν οι ερευνητές, σχεδόν 3 εκατομμύρια από τους ηλικιωμένους έπασχαν από νόσο Αλτσχάιμερ.

Όταν εξέτασαν τα επίπεδα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και ιδίως των μικροσκοπικών αιωρούμενων σωματιδίων ΡΜ2,5 στον τόπο κατοικίας τους, διαπίστωσαν πως όσο υψηλότερη ήταν η ρύπανση στην περιοχή τους την πενταετία πριν τη διάγνωση, τόσο περισσότερο κινδύνευαν να αναπτύξουν άνοια.

Ο κίνδυνος αυτός ήταν ελαφρώς μεγαλύτερος σε όσους είχαν ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι οι συγκεκριμένοι ασθενείς είναι ίσως πιο ευάλωτοι, εκτιμούν οι ερευνητές.

Η μελέτη έδειξε ακόμα ότι η επίπτωση της ρύπανσης ήταν σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητη από την ύπαρξη άλλων συννοσηροτήτων. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι παθήσεις όπως το εγκεφαλικό, η υπέρταση και η κατάθλιψη δεν είναι μεσολαβητές (δηλαδή «προαπαιτούμενο») για να αναπτυχθεί η νόσος Αλτσχάιμερ. Δρουν περισσότερο ως τροποποιητές (δηλαδή εντείνουν τις επιπτώσεις της ρύπανσης).

Τα νέα ευρήματα σημαίνουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση συμβάλλει στη νόσο κυρίως μέσω άμεσων επιδράσεων στον εγκέφαλο, λένε οι ερευνητές. Επομένως, η βελτίωση της ποιότητας του αέρα θα μπορούσε να προστατεύσει από τη νόσο.

Φωτογραφία: iStock