Μελάνωμα: Τα mRNA εμβόλια μειώνουν κατά 49% τον κίνδυνο υποτροπής και θανάτου

Νέα δεδομένα που παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO 2026) ενισχύουν τις προσδοκίες για τον ρόλο των εξατομικευμένων mRNA εμβολίων στη θεραπευτική αντιμετώπιση του μελανώματος.

Όπως αναφέρει ο παθολόγος – ογκολόγος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και επίτιμος πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελανώματος, Δημήτρης Μπαφαλούκος, ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε χειρουργική αφαίρεση του μελανώματος και στη συνέχεια έλαβαν προφυλακτική θεραπεία με εξατομικευμένο mRNA εμβόλιο σε συνδυασμό με φάρμακο ανοσοθεραπείας παρουσίασαν ιδιαίτερα σημαντικό όφελος.

Συγκεκριμένα, καταγράφηκε μείωση κατά 49% στον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου, ενώ ο κίνδυνος εμφάνισης απομακρυσμένων μεταστάσεων μειώθηκε κατά 59%.

Σταθερό θεραπευτικό όφελος σε βάθος χρόνου

Σύμφωνα με τον κ. Μπαφαλούκο, το πιο σημαντικό εύρημα δεν είναι μόνο τα υψηλά ποσοστά αποτελεσματικότητας, αλλά το γεγονός ότι το θεραπευτικό όφελος διατηρείται με την πάροδο του χρόνου και δεν φαίνεται να εξασθενεί.

Παράλληλα, όπως επισημαίνει, η έως τώρα παρακολούθηση των ασθενών σε ορίζοντα πενταετίας δείχνει ότι το προφίλ ασφάλειας της θεραπείας παραμένει ικανοποιητικό, χωρίς σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες που να περιορίζουν τη χορήγησή της.

Η προσέγγιση των εξατομικευμένων mRNA εμβολίων για το μελάνωμα εξακολουθεί να βρίσκεται στο στάδιο των κλινικών μελετών. Μέχρι σήμερα έχουν δημοσιοποιηθεί κυρίως αποτελέσματα από μελέτες φάσης 2 και 2Β, ενώ η φάση 3 βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Πρόκειται για πολυκεντρικές, τυχαιοποιημένες μελέτες που διεξάγονται σε πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Ποιοι θεωρούνται υψηλού κινδύνου

Ο επίτιμος πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελανώματος υπενθυμίζει ότι η υπεριώδης ακτινοβολία, τόσο η UVA όσο και η UVB, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη μελανώματος.

Ωστόσο, η εμφάνιση της νόσου δεν συνδέεται αποκλειστικά με την έκθεση στον ήλιο. Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης γενετικοί παράγοντες, αλλά και άλλοι μηχανισμοί που δεν έχουν ακόμη πλήρως αποσαφηνιστεί.

Αυξημένο κίνδυνο εμφανίζουν άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα, γαλανά ή ανοιχτόχρωμα μάτια και ξανθά ή κοκκινωπά μαλλιά, καθώς είναι πιο ευάλωτα στην ηλιακή ακτινοβολία. Επίσης, μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης μελανώματος έχουν όσοι διαθέτουν πολλούς σπίλους ή συγγενείς δυσπλαστικούς σπίλους, δηλαδή ελιές με πολυχρωμία, μεγαλύτερο μέγεθος και αυξημένη πιθανότητα κακοήθους εξαλλαγής.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό μελανώματος, ειδικά όταν υπάρχει συγγενής πρώτου βαθμού που έχει νοσήσει.

Πότε μια ελιά πρέπει να μας ανησυχήσει

Οποιαδήποτε αλλαγή σε μια ελιά, είτε πρόκειται για προϋπάρχουσα είτε για νέα βλάβη που εμφανίζεται στο δέρμα, θα πρέπει να αξιολογείται από δερματολόγο.

Όπως εξηγεί ο κ. Μπαφαλούκος, ύποπτα σημάδια είναι η αύξηση του μεγέθους, η αλλαγή χρώματος, η αιμορραγία ή η εμφάνιση κνησμού. Ακόμη και μια ελιά που εμφανίζεται σε μεγαλύτερη ηλικία μπορεί να εξελιχθεί σε μελάνωμα μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.

Η δερματοσκόπηση, σε συνδυασμό με την κλινική εκτίμηση του ειδικού, αποτελεί το βασικό εργαλείο διερεύνησης, ενώ η έγκαιρη διάγνωση παραμένει καθοριστική για την πρόγνωση της νόσου.

Η σημασία της πρόληψης από νεαρή ηλικία

Ο κ. Μπαφαλούκος υπογραμμίζει ότι η ηλιακή ακτινοβολία συνδέεται όχι μόνο με το μελάνωμα αλλά και με άλλες μορφές καρκίνου του δέρματος, όπως το βασικοκυτταρικό και το πλακώδες καρκίνωμα.

Όπως τονίζει, η χρήση αντηλιακού είναι απαραίτητη, δεν αρκεί όμως από μόνη της. Η σωστή εφαρμογή, η τακτική ανανέωση και η αποφυγή έκθεσης στον ήλιο τις ώρες έντονης ακτινοβολίας, μεταξύ 10:00 π.μ. και 3:00 μ.μ., αποτελούν βασικά μέτρα προστασίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στα παιδιά και τους νέους, καθώς η βλάβη που προκαλείται στο δέρμα σε μικρές ηλικίες μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος αργότερα στη ζωή. Για τον λόγο αυτό, η προστασία από τον ήλιο θα πρέπει να αποτελεί καθημερινή συνήθεια και όχι απλώς μια εποχική πρακτική.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Φωτοραφία: istock