Λέμφωμα: Ποιες είναι οι αιτίες του και ποια τα ύποπτα συμπτώματα

Περισσότεροι από 1.800 άνθρωποι στη χώρα μας διαγιγνώσκονται ετησίως με λέμφωμα – μία μορφή αιματολογικής κακοήθειας που εκδηλώνεται στο λεμφικό σύστημα.

Η νόσος αρχίζει σε ένα είδος λευκών αιμοσφαιρίων που λέγονται λεμφοκύτταρα και αποτελούν τμήμα του ανοσοποιητικού συστήματος. Το λέμφωμα αποκαλείται και καρκίνος του λεμφικού συστήματος, επειδή αρχίζει στους λεμφαδένες ή σε άλλα όργανα του συστήματος αυτού.

Όπως αναφέρουν ειδικοί από την Cleveland Clinic, στο Οχάιο, υπάρχουν δύο κύριοι τύποι λεμφώματος, το λέμφωμα Χότζκιν (Hodgkin) και το μη Χότζκιν (non Hodgkin). Οι δύο αυτοί τύποι έχουν περισσότερους από 70 υποτύπους.

Τα λεμφώματα μπορεί να είναι επιθετικά (ταχέως αναπτυσσόμενα) ή να αναπτύσσονται με αργό ρυθμό. Παραδείγματα επιθετικών λεμφωμάτων είναι ενδεικτικά το λέμφωμα Burkitt και το διάχυτο λέμφωμα των μεγάλων Β-κυττάρων. Αντίστοιχα, το θυλακιώδες λέμφωμα είναι ένα από αυτά που αναπτύσσονται με αργό ρυθμό. Και τα τρία είναι τύποι μη Χότζκιν λεμφωμάτων.

Στην πραγματικότητα, τα μη Χότζκιν λεμφώματα είναι τα πιο συχνά. Στη χώρα μας καταγράφονται ετησίως περισσότερα από 1.600 περιστατικά, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Καρκίνου (GCO).  Τα Χότζκιν διαγιγνώσκονται σε περίπου 200 ασθενείς ετησίως. Έτσι, το λέμφωμα Χότζκιν είναι το 29^ο σε συχνότητα στην Ελλάδα και το μη Χότζκιν το 12^ο.

Τα ύποπτα συμπτώματα

Τα συμπτώματα που προκαλεί το λέμφωμα εξαρτώνται από τον τύπο του και το σημείο του σώματος όπου αναπτύσσεται. Επιπλέον, συνήθως εκδηλώνονται όταν η νόσος είναι προχωρημένη και όχι στα αρχικά στάδιά της.

Πολλά από αυτά προκαλούνται και από άλλες, λιγότερο σοβαρές νόσους. Επομένως, όποιος τα εκδηλώνει δεν πάσχει υποχρεωτικώς από λέμφωμα. Πρέπει όμως να απευθύνεται στον γιατρό για αξιολόγηση, εάν διαπιστώσει ότι δεν υποχωρούν για μέρες.

Στα πιθανά συμπτώματα που μπορεί να παρουσιάσουν οι ασθενείς σε γενικές γραμμές συμπεριλαμβάνονται:

• Ανώδυνο πρήξιμο ενός ή περισσότερων λεμφαδένων στον λαιμό, τις μασχάλες ή τη βουβωνική χώρα
• Επίμονη κόπωση που δεν υποχωρεί με τον καλό ύπνο το βράδυ
• Υψηλός πυρετός που δεν υποχωρεί ή υποτροπιάζει
• Νυκτερινή εφίδρωση που διαταράσσει τον ύπνο
• Απώλεια βάρους χωρίς προσπάθεια
• Πόνος στο στήθος, την κοιλιά ή τα οστά
• Κνησμός (φαγούρα) στο δέρμα
• Βήχας

Που οφείλεται

Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες μορφές καρκίνου, το λέμφωμα αρχίζει να αναπτύσσεται όταν μεταλλαχθεί ένα κύτταρο του λεμφικού συστήματος. Οι γενετικές μεταλλάξεις που οδηγούν σε αυτό συμβαίνουν αυτόματα, χωρίς εμφανή αιτία. Υπάρχουν όμως μερικοί παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο να αναπτυχθεί. Αυτοί είναι:

• Το ιστορικό λοίμωξης με ορισμένους ιούς όπως ο HIV/AIDS και το ιός Έπσταϊν-Μπαρ (προκαλεί μεταξύ άλλων λοιμώδη μονοπυρήνωση)
• Το οικογενειακό ιστορικό λεμφώματος
• Η εξασθένηση του ανοσοποιητικού από άλλες παθήσεις ή από ιατρικές θεραπείες (π.χ. από τα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα μετά από μεταμόσχευση οργάνου)
• Το ιστορικό αυτοάνοσου νοσήματος, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος κ.λπ.

Φωτογραφία: istock