Καρκίνος: «Καμπανάκι» για παγκόσμια κρίση στην ογκολογία – Θα λείπουν 100 εκ. εργαζόμενοι στον τομέα έως το 2050

Ο καρκίνος αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τα συστήματα υγείας παγκοσμίως. Ωστόσο, σύμφωνα με νέα έκθεση της Επιτροπής του Lancet Oncology, τα επόμενα χρόνια μια δεύτερη κρίση απειλεί να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο τη φροντίδα των ασθενών. Η σοβαρή έλλειψη επαγγελματιών υγείας και εξειδικευμένου προσωπικού.

Η έκθεση, η οποία παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO), απευθύνει σαφή προειδοποίηση προς κυβερνήσεις και οργανισμούς υγείας σε όλο τον κόσμο. Σύμφωνα με τις προβλέψεις των ερευνητών, έως το 2050 το παγκόσμιο έλλειμμα εργαζομένων που σχετίζονται με την ογκολογική φροντίδα θα φτάσει σχεδόν τα 100 εκατομμύρια άτομα.

Το στοιχείο αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι τα περιστατικά καρκίνου αυξάνονται συνεχώς.

Ελλείψεις σε ολόκληρο το φάσμα της ογκολογικής φροντίδας

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τους γιατρούς και τους νοσηλευτές. Οι ελλείψεις εκτείνονται σε ολόκληρο το φάσμα της ογκολογικής φροντίδας, από τους ακτινολόγους, τους παθολογοανατόμους και τους τεχνολόγους εργαστηρίων μέχρι τους ερευνητές, το προσωπικό των κλινικών μελετών και τους επαγγελματίες που υποστηρίζουν την ανάπτυξη νέων θεραπειών.

Οι συντάκτες της έκθεσης τονίζουν ότι χωρίς επαρκές ανθρώπινο δυναμικό δεν επηρεάζεται μόνο η φροντίδα των σημερινών ασθενών, αλλά και η ανάπτυξη των θεραπειών του μέλλοντος.

Το μεγαλύτερο κενό προβλέπεται στους νοσηλευτές

Η πιο μεγάλη «τρύπα» στο σύστημα αναμένεται να αφορά το νοσηλευτικό προσωπικό. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, έως το 2050 θα λείπουν περισσότεροι από 65 εκατομμύρια νοσηλευτές παγκοσμίως. Την ίδια στιγμή, οι ανάγκες σε διαγνωστικές ειδικότητες, όπως οι ακτινολόγοι και οι παθολογοανατόμοι, θα ξεπεράσουν τα 16 εκατομμύρια άτομα.

Οι ειδικότητες αυτές παίζουν καθοριστικό ρόλο στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου. Χωρίς επαρκές προσωπικό, οι καθυστερήσεις στις εξετάσεις και στη διάγνωση ενδέχεται να αυξηθούν σημαντικά, μειώνοντας τις πιθανότητες επιτυχούς θεραπείας.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση του καρκίνου βασίζεται στη συνεργασία πολλών διαφορετικών ειδικοτήτων υγείας. Εκτός από τους ογκολόγους, κρίσιμο ρόλο έχουν οι χειρουργοί, οι ακτινοθεραπευτές, οι ψυχολόγοι, οι φυσικοθεραπευτές, οι τεχνολόγοι, οι βιολόγοι και πολλοί άλλοι επαγγελματίες υγείας.

Καρκίνος – Τα περιστατικά αυξάνονται συνεχώς

Η πίεση στα συστήματα υγείας αναμένεται να ενταθεί ακόμη περισσότερο εξαιτίας της αύξησης των νέων διαγνώσεων. Σήμερα καταγράφονται περίπου 20 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου ετησίως σε όλο τον κόσμο. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο αριθμός αυτός θα φτάσει τα 35,3 εκατομμύρια έως το 2050.

Αποδίδουν δε την αναμενόμενη αύξηση των περιστατικών στην αύξηση του πληθυσμού, στη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και στην εξάπλωση παραγόντων κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία και οι ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες. Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να επηρεάσουν περισσότερο τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου προβλέπεται να καταγραφεί η πλειονότητα των νέων περιστατικών καρκίνου έως το 2050.

Οι πιο συχνοί τύποι καρκίνου αναμένεται να παραμείνουν εκείνοι του πνεύμονα, του μαστού, του παχέος εντέρου και του προστάτη.

Γιατί δημιουργείται το πρόβλημα της έλλειψης προσωπικού

Οι λόγοι διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος σημαντικό ρόλο παίζει το λεγόμενο brain drain, δηλαδή η μετανάστευση εξειδικευμένων επαγγελματιών υγείας προς πλουσιότερες χώρες που προσφέρουν καλύτερες αμοιβές και συνθήκες εργασίας.

Στις ανεπτυγμένες χώρες, αντίθετα, η κρίση συνδέεται κυρίως με την επαγγελματική εξουθένωση, την ψυχολογική πίεση, τα αυξανόμενα περιστατικά κατάθλιψης μεταξύ των εργαζομένων και τις δημοσιονομικές πιέσεις στα συστήματα υγείας.

Κατά την παρουσίαση της έκθεσης, ο καθηγητής Μαρκ Λόουλερ από το Πανεπιστήμιο Queen’s του Μπέλφαστ χαρακτήρισε τα ευρήματα «καμπανάκι αφύπνισης για ολόκληρο τον κόσμο», τονίζοντας ότι δεν υπάρχει η πολυτέλεια της αναμονής μέχρι το 2050 για να διαπιστωθεί αν οι προβλέψεις θα επαληθευτούν.

«Τα προβλεπόμενα 35 εκατομμύρια κρούσματα καρκίνου κάθε χρόνο παγκοσμίως έρχονται σε έντονη αντίθεση με το προβλεπόμενο παγκόσμιο έλλειμμα 100 εκατομμυρίων εργαζομένων στον τομέα της φροντίδας του καρκίνου έως το 2050. Μην κάνετε λάθος, αυτό είναι ένα κάλεσμα αφύπνισης, ανεξάρτητα από το πού βρίσκεστε στον κόσμο. Δυστυχώς, τα δεδομένα δεν λένε ψέματα. Δεν μπορούμε να περιμένουμε μέχρι το 2050 για να δούμε αν οι προβλέψεις μας είναι σωστές. Πρέπει να δράσουμε τώρα.»

Η επένδυση που μπορεί να αλλάξει την εικόνα

Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, οι ερευνητές επιμένουν ότι η κρίση μπορεί να αντιμετωπιστεί. Η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία μητρώων καρκίνου και εργατικού δυναμικού, την ενίσχυση της εκπαίδευσης, τη βελτίωση της πρόσβασης σε διαγνωστικό εξοπλισμό και θεραπείες, καθώς και την ευρύτερη αξιοποίηση της ψηφιακής υγείας και της τεχνητής νοημοσύνης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, η συστηματική ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού σε συνδυασμό με επενδύσεις στις υπηρεσίες ογκολογικής φροντίδας θα μπορούσε να αποτρέψει εκατομμύρια θανάτους.

Το μήνυμα της έκθεσης είναι σαφές. Η πρόοδος στην αντιμετώπιση του καρκίνου δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τα νέα φάρμακα και τις επιστημονικές ανακαλύψεις. Θα εξαρτηθεί και από το αν θα υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι για να μετατρέψουν αυτή την πρόοδο σε πραγματική φροντίδα για εκατομμύρια ασθενείς σε όλο τον κόσμο.

ΠΗΓΕΣ: The Lancet / The Guardian / Euronews

Φωτογραφία: istock