Κολπική ξηρότητα: Το «σιωπηλό» σύμπτωμα – Αιτίες, συμπτώματα και σύγχρονες λύσεις

Η κολπική ξηρότητα, μάλιστα, δεν αφορά μόνο την περίοδο της εμμηνόπαυσης, αλλά αφορά γυναίκες κάθε ηλικίας. Ωστόσο, η επιστημονική αντιμετώπιση έχει αλλάξει. Σήμερα οι γιατροί υποστηρίζουν πώς δεν είναι ένα πρόβλημα «που απλώς υπομένεις». Είναι σύμπτωμα. Και έχει λύσεις.

Τι είναι η κολπική ξηρότητα

Η κολπική ξηρότητα εμφανίζεται όταν μειώνεται η φυσική λίπανση του κόλπου, δηλαδή η υγρασία που παράγουν οι κολπικοί ιστοί. Το αποτέλεσμα; Ερεθισμός, δυσφορία και συχνά πόνος στην καθημερινότητα ή στη σεξουαλική επαφή.

Το πρόβλημα συνδέεται άμεσα με τα οιστρογόνα – την ορμόνη που «κρατά» τον κόλπο ενυδατωμένο, ελαστικό και προστατευμένο. Όταν αυτά μειώνονται, ο ιστός λεπταίνει και χάνει τη φυσική του άμυνα.

Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται

Ωστόσο το κυρίαρχο σύμπτωμα, δεν είναι μόνο «ξηρότητα». Είναι ένα σύνολο ενοχλήσεων που επηρεάζουν την καθημερινότητα, όπως:

• Αίσθημα καύσου ή κνησμού
• Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή (δυσπαρευνία)
• Ερεθισμός ή πόνος ακόμα και με ρούχα ή άσκηση
• Μικρές αιμορραγίες μετά το σεξ
• Συχνές ουρολοιμώξεις ή ερεθισμοί

Με απλά λόγια, πρόκειται για συμπτώματα που αποδεικνύουν πώς κάτι δεν λειτουργεί σωστά και απαιτεί προσοχή και αντιμετώπιση.

Κολπική ξηρότητα: Γιατί δεν οφείλεται μόνο στην εμμηνόπαυση

Η πιο συχνή αιτία είναι η πτώση των οιστρογόνων, ιδιαίτερα στην εμμηνόπαυση. Αλλά δεν τελειώνει εκεί. Η λίστα είναι πιο μεγάλη και πιο… καθημερινή απ’ όσο νομίζουν οι περισσότεροι:

• Θηλασμός και περίοδος μετά τον τοκετό
• Φαρμακευτικές αγωγές (αντικαταθλιπτικά, αντιισταμινικά, θεραπείες καρκίνου)
• Αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. σύνδρομο Sjögren)
• Στρες, κάπνισμα, χαμηλή σεξουαλική δραστηριότητα
• Ορμονικές αλλαγές ή επεμβάσεις (π.χ. αφαίρεση ωοθηκών)

Με άλλα λόγια, το πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικά «ηλικιακό», αλλά επί της ουσίας πολυπαραγοντικό.

Τι πρέπει να κάνει μια γυναίκα, εκτός από … «υπομονή»

Η βασική αρχή είναι μία: αν υπάρχει ενόχληση, χρειάζεται αξιολόγηση, δηλαδή, επίσκεψη σε γυναικολόγο για σωστή διάγνωση. Ο γιατρός μπορει να προσφέρει τις εξής υπηρεσίες:

• Αποκλεισμός λοιμώξεων ή άλλων παθήσεων
• Εξατομίκευση θεραπείας, γιατί η αιτία είναι αυτή που καθορίζει τη λύση

Η αυτοδιάγνωση εδώ είναι κακή ιδέα, επισημαίνουν οι γιατροί, καθώς η κολπική ξηρότητα συχνά συγχέεται με λοιμώξεις ή δερματικά προβλήματα.

Σύγχρονες λύσεις: Από τα απλά έως τα πιο στοχευμένα

Η αντιμετώπιση του προβλήματος έχει προχωρήσει πλέον και μάλιστα αρκετά. Οι γιατροί μπορούν να συστήσουν μια ευρεία γκάμα λύσεων, όπως:

1. Τοπικά λιπαντικά και ενυδατικά:

Προσφέρουν άμεση ανακούφιση, ειδικά στη σεξουαλική επαφή. Φυσικά, δεν αντιμετωπίζουν την αιτία, αλλά βελτιώνουν την καθημερινότητα

2. Ορμονική θεραπεία (τοπικά οιστρογόνα):

Κρέμες, δισκία ή δακτύλιοι, οι οποίοι επαναφέρουν τη φυσιολογική λειτουργία του κόλπου. Η λύση αυτή απαιτεί ιατρική καθοδήγηση.

3. Μη ορμονικές θεραπείες:

Σε αυτές περιλαμβάνεται το υαλουρονικό οξύ για ενυδάτωση των ιστών. Οι θεραπείες αυτές είναι κατάλληλες για γυναίκες που δεν μπορούν να πάρουν οιστρογόνα

4. Νεότερες τεχνολογίες:

Το Laser ή οι ραδιοσυχνότητες για την ανάπλαση κολπικού ιστού, χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο, αλλά η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από την περίπτωση (και δεν αποτελεί «μαγική λύση»)

Τι βοηθά στην καθημερινότητα

Μικρές κινήσεις, που μπορούν να κάνουν τη διαφορά στην αντιμετώπιση των ενοχλητικών συμπτωμάτων είναι:

• Αποφυγή ερεθιστικών προϊόντων (έντονα σαπούνια, αρώματα)
• Διακοπή καπνίσματος (ναι, επηρεάζει και εδώ)
• Τακτική σεξουαλική δραστηριότητα – αυξάνει τη ροή αίματος στους ιστούς
• Καλή ενυδάτωση και ισορροπημένη διατροφή

Συμπερασματικά, οι επιστήμονες επισημαίνουν πώς η κολπική ξηρότητα δεν είναι «ντροπή», ούτε «αναπόφευκτη φθορά» λόγω ηλικίας. Είναι μια ιατρική κατάσταση με σαφείς αιτίες και διαθέσιμες λύσεις. Τέλος, το πρόβλημα δεν είναι η ξηρότητα, όπως λένε, αλλά το γεγονός πώς πολλές γυναίκες δεν μιλούν γι’ αυτήν.

Φωτογραφία: iStock