Καρκίνος του παγκρέατος: Νέο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης τον ανιχνεύει πολλούς μήνες πριν εμφανιστεί

Ένα νέο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να ανιχνεύει τον καρκίνο του παγκρέατος πολύ καιρό πριν γίνει εμφανής ο όγκος, αναφέρουν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.

Σε μελέτη που πραγματοποίησαν διαπίστωσαν πως το μοντέλο που ανέπτυξαν μπορεί να διακρίνει ύποπτες, αδιόρατες αλλαγές στο πάγκρεας έως και 3 χρόνια πριν γίνει αντιληπτός ο καρκινικός όγκος.

Ο όγκος που εντοπίζει πρώιμα το νέο σύστημα είναι το πορογενές αδενοκαρκίνωμα – η πιο συχνή μορφή καρκίνου του παγκρέατος.

Τα νέα ευρήματα πρακτικά σημαίνουν ότι το σύστημα μπορεί να ανιχνεύει τη νόσο στο πιο πρώιμο δυνατό στάδιο (στάδιο 0).

Η έγκαιρη διάγνωση είναι εξαιρετικά σημαντική, λένε οι ερευνητές. Και αυτό διότι ο καρκίνος του παγκρέατος είναι επιθετικός και δεν έχει καλή πρόγνωση. Έως τώρα όμως δεν υπάρχει τρόπος να γίνει αντιληπτός πριν φανεί στις απεικονιστικές εξετάσεις.

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Gut. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, το μοντέλο που ανέπτυξαν αντιλαμβάνεται αδιόρατες αλλαγές στην υφή του παγκρέατος, τις οποίες «δεν πιάνει» η κλασική αξονική τομογραφία.

Οι επιστήμονες ονόμασαν το μοντέλο τους REDMOD. Για να ελέγξουν την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητά του, το εφήρμοσαν στις αξονικές τομογραφίες άνω κοιλίας 219 πασχόντων από καρκίνο του παγκρέατος. Όλοι τους είχαν προγενέστερες αξονικές χωρίς παθολογικά ευρήματα, αλλά τελικά διαγνώσθηκαν με καρκίνο του παγκρέατος.

Τα ευρήματα

Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, το μοντέλο τους εντόπισε ύποπτες αλλοιώσεις στο 40% των ασθενών 3-12 μήνες πριν διαγνωστούν. Στο 35% τις εντόπισε 12-24 μήνες νωρίτερα. Και στο υπόλοιπο 25% τις «είδε» 25-36 μήνες νωρίτερα.

Κατά μέσον όρο, το μοντέλο REDMOD ανίχνευσε την «αόρατη υπογραφή» του καρκίνου 475 ημέρες νωρίτερα από την εμφάνιση του όγκου.

Στα σχεδόν δύο τρίτα των περιπτώσεων (στο 64%), οι αλλοιώσεις εντοπίστηκαν στην κεφαλή του παγκρέατος. Ο καρκίνος του παγκρέατος που εντοπίζεται στην κεφαλή έχει καλύτερη πρόγνωση απ’ ό,τι εκείνος στην ουρά του παγκρέατος. Επομένως υπάρχουν βάσιμες ελπίδες ότι με το νέο μοντέλο θα μπορούσαν να σωθούν πολλές ζωές.

Για να επαληθεύσουν τα ευρήματά τους, οι ερευνητές από την Mayo Clinic και άλλα ερευνητικά κέντρα δοκίμασαν το μοντέλο σε 1.243 υγιείς εθελοντές. Είχαν ανάλογη ηλικία και φύλο με τους ασθενείς και είχαν υποβληθεί στις ίδιες ημερομηνίες σε αξονικές τομογραφίες άνω κοιλίας.

Σε κανέναν από αυτούς δεν εντοπίστηκαν αντίστοιχες παγκρεατικές αλλοιώσεις στη διάρκεια της 3ετίας που μεσολάβησε μεταξύ των εξετάσεών τους, οι οποίες ήταν φυσιολογικές.

Τα νέα ευρήματα «έχουν ουσιώδη σημασία», σημειώνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους. «Η επίτευξη τόσο πρώιμης ανίχνευσης μπορεί να αυξήσει σημαντικά τις πιθανότητες ίασης και να βελτιώσει την επιβίωση».

Οι ερευνητές θέλουν τώρα να δοκιμάσουν το μοντέλο τους σε ασθενείς υψηλού κινδύνου. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν άνθρωποι οι οποίοι:

• Έχουν ανεξήγητη απώλεια βάρους και
• Εκδήλωσαν ξαφνικά σακχαρώδη διαβήτη

Όταν ολοκληρωθεί και αυτή η φάση της έρευνάς τους, πιστεύουν ότι θα μπορέσει να χρησιμοποιηθεί ευρέως στην κλινική πρακτική.

Φωτογραφία: istock