Καρκίνος: 14 συμβουλές που μας προστατεύουν από την ανάπτυξή του

Ο καρκίνος αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη, με τις προβλέψεις να δείχνουν περαιτέρω αύξηση των κρουσμάτων τα επόμενα χρόνια.

Υπολογίζεται ότι το 2022 χάθηκαν εξαιτίας τους 1,3 εκατομμύρια ζωές στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Οι νέες διαγνώσεις προβλέπεται να αυξηθούν κατά περίπου 18% και οι θάνατοι από αυτόν κατά 26% έως το 2040. Επιπλέον, πρόσφατες εκτιμήσεις δείχνουν ότι το συνολικό κόστος του καρκίνου στην ΕΕ υπερβαίνει τα 93 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Τα καλά νέα όμως είναι πως σε πολλές περιπτώσεις ο καρκίνος μπορεί να αποφευχθεί, όπως υπενθυμίζει και ο Ευρωπαϊκός Κώδικας κατά του Καρκίνου. Όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κώδικας αποτελεί μία μακροχρόνια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Προτείνει σειρά δράσεων και παρεμβάσεων που μπορεί να υιοθετήσει ο καθένας για να συμβάλει στην πρόληψη του καρκίνου.

Με αφορμή την σημερινή (4 Φεβρουαρίου) Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου, κυκλοφόρησε η 5η έκδοσή του. Η αναθεωρημένη έκδοση βασίζεται στα νεότερα επιστημονικά δεδομένα. Απευθύνεται στους πολίτες, αλλά για πρώτη φορά καλεί και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αναλάβουν ενεργό ρόλο, διαμορφώνοντας συνθήκες που διευκολύνουν τις υγιεινές επιλογές και μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου σε επίπεδο πληθυσμού.

Ο κώδικας συμπεριλαμβάνει 14 συστάσεις, που μπορεί να συμβάλλουν στην πρόληψη του καρκίνου. «Η ευρεία υιοθέτηση αυτών των οδηγιών είναι ιδιαιτέρως σημαντική δεδομένου ότι τουλάχιστον 40% των καρκίνων μπορεί να προληφθούν», αναφέρει ο καθηγητής Θεραπευτικής, Αιματολογίας & Ογκολογίας Θάνος Δημόπουλος, διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου Αλεξάνδρα και τ. πρύτανης ΕΚΠΑ.

Επιπλέον, «πολλά χρόνια νοσήματα (σακχαρώδης διαβήτης, στεφανιαία νόσος, αρτηριακή υπέρταση, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, κ.λπ.) συνδέονται με παρόμοιους παράγοντες κινδύνου με αυτούς του καρκίνου. Επομένως, το όφελος μπορεί να είναι πολλαπλασιαστικό», προσθέτει.

Οι 14 συστάσεις

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κώδικα κατά του Καρκίνου, ο καρκίνος μπορεί να προληφθεί σε σημαντικό βαθμό αν τηρήσουμε τις εξής συστάσεις:

Μην καπνίζετε

Μην χρησιμοποιείτε καπνό σε οποιαδήποτε μορφή, ούτε προϊόντα ατμίσματος. Αν καπνίζετε, πρέπει να το κόψετε. Προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να βοηθήσουν εξειδικευμένα κέντρα διακοπής καπνίσματος.

Μην εκτίθεστε στον καπνό άλλων ανθρώπων

Διατηρήστε το σπίτι και το αυτοκίνητό σας απαλλαγμένα από τον καπνό.

Προστατευθείτε από το υπερβολικό βάρος και την παχυσαρκία

Για να το επιτύχετε αυτό, περιορίστε τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε θερμίδες, ζάχαρη, λίπος και αλάτι. Περιορίστε επίσης τα ροφήματα και τα ποτά με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Να πίνετε κυρίως νερό και ροφήματα χωρίς ζάχαρη. Τέλος, περιορίστε τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.

Αυξήστε την σωματική δραστηριότητα

Φροντίστε να είστε σωματικά δραστήριοι στην καθημερινή σας ζωή. Περιορίστε το χρόνο που περνάτε καθισμένοι.

Βελτιώστε την διατροφή σας

Να τρώτε δημητριακά ολικής αλέσεως, λαχανικά, όσπρια και φρούτα ως κύριο μέρος της καθημερινής σας διατροφής. Περιορίστε το κόκκινο κρέας και αποφύγετε τα επεξεργασμένα κρέατα.

Προσέξτε το αλκοόλ

Να αποφεύγετε τα αλκοολούχα ποτά.

Θηλάστε το μωρό σας

Ο θηλασμός δρα προστατευτικά. Θηλάστε το μωρό σας για όσο το δυνατόν περισσότερο.

Προσέξτε τον ήλιο

Να αποφύγετε την υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία του ηλίου. Αυτό είναι ιδιαιτέρως σημαντικό για τα παιδιά. Να χρησιμοποιήστε επίσης συνεχώς αντηλιακή προστασία. Δεν ενδείκνυται ούτε η χρήση σολάριουμ.

Προσέξτε τους παράγοντες κινδύνου στον χώρο εργασίας

Ο καρκίνος δεν σχετίζεται μόνον με συνήθειες του τρόπου ζωής, αλλά μπορεί να έχει και επαγγελματικά αίτια. Ενημερωθείτε για τους παράγοντες που προκαλούν καρκίνο στην εργασία και ζητήστε από τον εργοδότη σας να σας προστατεύσει από αυτούς. Να ακολουθείτε πάντοτε τις οδηγίες υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας σας.

Προστατευθείτε από το ραδόνιο στους εσωτερικούς χώρους

Το ραδόνιο είναι ένα καρκινογόνο αέριο. Ενημερωθείτε για τα επίπεδά του στην περιοχή σας, ελέγχοντας τον τοπικό χάρτη ραδονίου. Ζητήστε επαγγελματική βοήθεια για να μετρήσετε τα επίπεδα στο σπίτι σας και, αν είναι απαραίτητο, να τα μειώσετε.

Λάβετε μέτρα κατά της ατμοσφαιρικής ρύπανσης

Να χρησιμοποιείτε τα μέσα μαζικής μεταφοράς αντί για το αυτοκίνητό σας. Να προσπαθείτε να περπατάτε ή να κάνετε ποδήλατο, επιλέγοντας διαδρομές με χαμηλή κυκλοφορία. Να διατηρείτε το σπίτι σας ελεύθερο από καπνό, αποφεύγοντας την καύση υλικών όπως άνθρακα ή ξύλο. Να υποστηρίζετε πολιτικές που βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα.

Προστατευθείτε από τις καρκινογόνες λοιμώξεις

• Εμβολιάστε τα παιδιά σας (κορίτσια και αγόρια) κατά του ιού της ηπατίτιδας Β και του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).
• Να κάνετε εξετάσεις και θεραπεία για τους ιούς της ηπατίτιδας Β και C, τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV) και το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (σ.σ. είναι το βακτήριο του έλκους), όπως συνιστάται στη χώρα σας.

Προσοχή με την ορμονική θεραπεία υποκατάστασης

Εάν αποφασίσετε να ακολουθήσετε ορμονική θεραπεία υποκατάστασης για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, μετά από διεξοδική συζήτηση με τον γιατρό σας, περιορίστε τη χρήση της στο ελάχιστο δυνατό χρονικό διάστημα.

Να κάνετε τακτικά προληπτικές εξετάσεις

Ο καρκίνος μπορεί να προληφθεί εάν εντοπιστεί π.χ. εγκαίρως ένας πολύποδας στο παχύ έντερο. Επομένως, να συμμετέχετε στα οργανωμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου. Οι ηλικίες στις οποίες πρέπει να εξετάζεστε είναι:

• Καρκίνος του εντέρου: Άνδρες και γυναίκες στις ηλικίες 50-69 ετών
• Καρκίνος του μαστού: Γυναίκες στις ηλικίες 45 – 74 ετών
• Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας: Γυναίκες στις ηλικίες 21 – 65 ετών
• Καρκίνος του πνεύμονα: Άνδρες και γυναίκες στις ηλικίες 50-80 ετών, εφ’ όσον είναι νυν καπνιστές ή πρώην καπνιστές που διέκοψαν το κάπνισμα εντός της τελευταίας 15ετίας

Φωτογραφία: istock