Ευρώπη χωρίς υγειονομικούς: 1,2 εκατ. ελλείψεις – Η Κομισιόν αναζητά ενιαίο σχέδιο – Πρόσφυγες γιατροί στο NHS

  • Αθηνά Γκόρου
Κομισιόν
Η ΕΕ αναζητά λύσεις για να ενισχύσει τα συστήματα υγείας και να καλύψει τις αυξανόμενες ανάγκες, ενώ η Βρετανία δοκιμάζει ένα πιο τολμηρό μοντέλο, έστω και με δικαστική απόφαση.

Η αυξανόμενη έλλειψη γιατρών και λοιπού υγειονομικού προσωπικού σε όλη την Ευρώπη έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο σοβαρές προκλήσεις για τα εθνικά συστήματα υγείας, ωθώντας την Κομισιόν, να αναζητήσει νέους τρόπους ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού. Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, από το  2022, το συνολικό έλλειμμα υπολογίζεται σε περίπου 1,2 εκατομμύρια επαγγελματίες υγείας, αριθμός που εκτιμάται ότι πλέον έχει αυξηθεί.

Αντιμέτωπη με αυτή την πραγματικότητα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικεντρώνει τις προσπάθειές της στη βελτίωση της κινητικότητας των επαγγελματιών υγείας, ώστε να αξιοποιηθεί αποτελεσματικότερα το διαθέσιμο ανθρώπινο δυναμικό εντός της Ένωσης.

Ωστόσο, παρά το κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο, οι πολύπλοκες και συχνά χρονοβόρες διαδικασίες αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων, καθώς και οι διαφοροποιήσεις μεταξύ των εθνικών συστημάτων, εμποδίζουν τη γρήγορη ένταξη γιατρών και νοσηλευτών σε άλλα κράτη-μέλη. Το αποτέλεσμα είναι να καθυστερεί η κάλυψη αναγκών εκεί όπου οι ελλείψεις είναι πιο οξείες.

Κομισιόν – Προς ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο αναγνώρισης προσόντων

Σε αυτό το πλαίσιο, η Κομισιόν καλεί τα κράτη-μέλη να μειώσουν τη γραφειοκρατία και να επιταχύνουν τις διαδικασίες αναγνώρισης προσόντων – ιδιαίτερα για επαγγελματίες που προέρχονται από τρίτες χώρες – θέτοντας τις βάσεις για μια πραγματικά λειτουργική ευρωπαϊκή αγορά εργασίας στον τομέα της υγείας.

Για να γίνουν όμως οι αλλαγές αυτές βιώσιμες, απαιτείται ένας σύγχρονος μηχανισμός που θα στηρίζει έμπρακτα τη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών.

Στην καρδιά λοιπόν αυτής της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας βρίσκεται η ψηφιακή μετάβαση. Η Κομισιόν επεξεργάζεται ένα σύστημα ενιαίας ψηφιακής αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων, που θα επιτρέπει ταχύτερες και πιο διαφανείς διαδικασίες, λιγότερη γραφειοκρατία και καλύτερη συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών-μελών.

Η δημιουργία διαλειτουργικών βάσεων δεδομένων και η ηλεκτρονική πιστοποίηση θα περιορίσουν δραστικά τις καθυστερήσεις που σήμερα αποθαρρύνουν τη διασυνοριακή μετακίνηση επαγγελματιών υγείας.

Η «φορητότητα δεξιοτήτων»

Κεντρικός άξονας αυτής της προσπάθειας είναι η ενίσχυση της λεγόμενης «φορητότητας δεξιοτήτων». Δηλαδή της δυνατότητας οι επαγγελματίες να μεταφέρουν τα προσόντα και την εμπειρία τους από ένα κράτος ή σύστημα σε άλλο, με αναγνώριση της αξίας τους. Παρότι υπάρχουν ήδη ευρωπαϊκοί κανόνες που επιτρέπουν τη διασυνοριακή αναγνώριση προσόντων, στην πράξη οι διαδικασίες παραμένουν περίπλοκες και αργές.

Παράλληλα με τις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις, η Επιτροπή διερευνά τρόπους να διευρύνει τα κανάλια εισόδου για επαγγελματίες από τρίτες χώρες, με ταχύτερη αναγνώριση προσόντων και σαφείς κανόνες απασχόλησης.

Τα όρια της ευρωπαϊκής παρέμβασης

Παρά τη φιλοδοξία των σχεδίων αυτών, η ΕΕ λειτουργεί μέσα σε σαφή θεσμικά όρια. Η πολιτική υγείας παραμένει πρωτίστως εθνική αρμοδιότητα, επομένως η Επιτροπή δεν μπορεί να αποφασίζει για προσλήψεις ή την οργάνωση των εθνικών συστημάτων. Ο ρόλος της περιορίζεται στη διευκόλυνση της κινητικότητας και στη βελτίωση της ενιαίας αγοράς εργασίας, συμβάλλοντας όμως ουσιαστικά στη διαμόρφωση ενός πιο συντονισμένου και ανθεκτικού ευρωπαϊκού χώρου υγείας.

Η τόλμη της Βρετανίας

Στη Βρετανία καταργήθηκε, την περασμένη εβδομάδα, η απαγόρευση που εμπόδιζε γιατρούς σε αναμονή ασύλου να εργαστούν στο NHS. Οι αλλαγές τέθηκαν ήδη σε ισχύ, επιτρέποντας σε όσους περιμένουν πάνω από έναν χρόνο για απόφαση στο αίτημά τους να αναλαμβάνουν θέσεις γιατρών και νοσηλευτών, σε ειδικότητες με ελλείψεις. Το μέτρο ήρθε ύστερα από δικαστική παρέμβαση και μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο για άλλες ευρωπαϊκές χώρες που αναζητούν ταχύτερες λύσεις απέναντι στο φαινόμενο της υποστελέχωσης.

Παράλληλα, συζητείται η δημιουργία ειδικού μηχανισμού ταχείας αξιολόγησης των επαγγελματικών προσόντων αυτών των γιατρών, σε συνεργασία με το General Medical Council (GMC), ώστε να επιβεβαιώνεται με ασφάλεια η εκπαίδευσή τους και να μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες άμεσα, έστω και υπό εποπτεία.

ΠΗΓΗ: eunews.ittheguardian /  theconservative.online

Φωτογραφία: istock