Έρπης των γεννητικών οργάνων: Τα συμπτώματα που πολλοί αγνοούν και οι λόγοι που εξαπλώνεται σιωπηλά

Ο έρπης των γεννητικών οργάνων προκαλείται κυρίως από τους ιούς του απλού έρπητα HSV-1 και HSV-2. Μετά την αρχική μόλυνση, ο ιός δεν απομακρύνεται από τον οργανισμό αλλά παραμένει σε νευρικά κύτταρα σε λανθάνουσα κατάσταση.

Παρότι δεν υπάρχει οριστική θεραπεία, πολλοί άνθρωποι ζουν για χρόνια χωρίς να γνωρίζουν ότι έχουν μολυνθεί, συμβάλλοντας άθελά τους στη μετάδοση του ιού.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ασυμπτωματική φύση της λοίμωξης αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους ο έρπης εξακολουθεί να εξαπλώνεται, ενώ τα τελευταία στοιχεία από την Αγγλία δείχνουν αύξηση των νέων διαγνώσεων.

Ο έρπης των γεννητικών οργάνων, μετά την αρχική μόλυνση, μπορεί να παραμείνει αδρανής για μήνες, χρόνια ή ακόμη και δεκαετίες, πριν επανενεργοποιηθεί προκαλώντας νέα έξαρση.

Πριν από την εμφάνιση των χαρακτηριστικών βλαβών, αρκετοί ασθενείς αναφέρουν συμπτώματα όπως:

• Μυρμήγκιασμα
• Κνησμό
• Αίσθημα καύσου
• Ευαισθησία στην περιοχή των γεννητικών οργάνων
• Στη συνέχεια εμφανίζονται μικρές, επώδυνες φυσαλίδες ή έλκη στην περιοχή των γεννητικών οργάνων, του πρωκτού, των μηρών ή των γλουτών.

Τα κρούσματα αυξάνονται

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Υπηρεσίας Ασφάλειας Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKHSA), το 2025 καταγράφηκαν 28.779 νέες διαγνώσεις πρώτου επεισοδίου έρπητα των γεννητικών οργάνων στην Αγγλία, παρουσιάζοντας αύξηση άνω του 3% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο πραγματικός αριθμός των μολύνσεων είναι σημαντικά μεγαλύτερος, καθώς πολλοί φορείς δεν εμφανίζουν ποτέ συμπτώματα ή παρουσιάζουν τόσο ήπια συμπτώματα που δεν αναζητούν ιατρική βοήθεια.

Δείτε επίσης: Ο έρπης γεννητικών οργάνων είναι το πιο κοινό ΣΜΝ – Επείγουσα ανάγκη να σταματήσει η εξάπλωση

Πώς μεταδίδεται

Ο έρπης των γεννητικών οργάνων μπορεί να μεταδοθεί μέσω:

• Κολπικής σεξουαλικής επαφής
• Πρωκτικής επαφής
• Στοματικού σεξ
• Άμεσης επαφής δέρμα με δέρμα στην πάσχουσα περιοχή

Η μετάδοση είναι δυνατή ακόμη και όταν δεν υπάρχουν εμφανείς πληγές ή φουσκάλες.

Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως «ασυμπτωματική αποβολή του ιού» και θεωρείται βασικός παράγοντας εξάπλωσης της λοίμωξης.

Πότε εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως από δύο έως δώδεκα ημέρες μετά την έκθεση στον ιό, με τον μέσο χρόνο επώασης να υπολογίζεται στις τέσσερις έως έξι ημέρες.

Το πρώτο επεισόδιο είναι συνήθως και το πιο σοβαρό και μπορεί να διαρκέσει από δύο έως τέσσερις εβδομάδες.

Εκτός από τις δερματικές βλάβες, οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν:

• Πόνο κατά την ούρηση
• Διογκωμένους λεμφαδένες
• Πυρετό
• Πονοκέφαλο
• Μυϊκούς πόνους
• Έντονη κόπωση

Οι επόμενες υποτροπές είναι συνήθως ηπιότερες και διαρκούν λιγότερο, συχνά επτά έως δέκα ημέρες.

Δείτε επίσης: «Καμπανάκι» για την βακτηριακή κολπίτιδα: «Πρέπει να θεωρηθεί ΣΜΝ», λένε ειδικοί

Τι μπορεί να προκαλέσει μια έξαρση

Οι υποτροπές δεν ακολουθούν συγκεκριμένο μοτίβο. Κάποιοι ασθενείς εμφανίζουν μόνο ένα επεισόδιο στη ζωή τους, ενώ άλλοι έχουν πολλαπλές εξάρσεις κάθε χρόνο.

Παράγοντες που έχουν συσχετιστεί με την επανενεργοποίηση του ιού περιλαμβάνουν:

• Ψυχολογικό στρες
• Έλλειψη ύπνου
• Λοιμώξεις ή άλλες ασθένειες
• Ορμονικές μεταβολές
• Έμμηνο ρύση
• Τριβή κατά τη σεξουαλική επαφή

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η πιο αξιόπιστη μέθοδος διάγνωσης όταν υπάρχουν ενεργές βλάβες είναι η μοριακή εξέταση PCR από δείγμα που λαμβάνεται απευθείας από την πληγείσα περιοχή.

Η εξέταση μπορεί να επιβεβαιώσει την παρουσία του ιού και να καθορίσει εάν πρόκειται για HSV-1 ή HSV-2.

Οι αιματολογικές εξετάσεις μπορούν να ανιχνεύσουν αντισώματα έναντι του ιού, ωστόσο δεν χρησιμοποιούνται πάντα ως μέθοδος πρώτης επιλογής, καθώς δεν μπορούν να προσδιορίσουν με ακρίβεια πότε συνέβη η μόλυνση.

Υπάρχει θεραπεία;

Δεν υπάρχει θεραπεία που να εξαλείφει οριστικά τον ιό από τον οργανισμό.

Ωστόσο, τα αντιιικά φάρμακα όπως η ακυκλοβίρη, η βαλακυκλοβίρη και η φαμσικλοβίρη μπορούν να:

• Μειώσουν τη διάρκεια των εξάρσεων
• Περιορίσουν τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων
• Μειώσουν τον κίνδυνο μετάδοσης σε σεξουαλικό σύντροφο

Σε άτομα με συχνές υποτροπές, η καθημερινή κατασταλτική θεραπεία μπορεί να μειώσει σημαντικά τόσο τις εξάρσεις όσο και τη μεταδοτικότητα του ιού.

Μύθοι που επιμένουν

Παρά την ευρεία εξάπλωσή του, ο έρπης εξακολουθεί να περιβάλλεται από μύθους και κοινωνικό στίγμα.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν ισχύει πως:

• Ο έρπης αφορά μόνο άτομα με πολλούς ερωτικούς συντρόφους.
• Όλοι οι φορείς εμφανίζουν συμπτώματα.
• Η μετάδοση γίνεται μόνο όταν υπάρχουν εμφανείς πληγές.
• Ένα άτομο με έρπητα δεν μπορεί να έχει φυσιολογική σεξουαλική ή οικογενειακή ζωή.

Στην πραγματικότητα, εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με τον ιό χωρίς σοβαρές επιπτώσεις στην καθημερινότητά τους.

Δείτε επίσης: Όλο και λιγότεροι νέοι χρησιμοποιούν προφυλακτικά – «Καμπανάκι» από το ECDC για την μετάδοση των ΣΜΝ

Τι ισχύει στην εγκυμοσύνη

Οι περισσότερες γυναίκες με έρπητα των γεννητικών οργάνων έχουν φυσιολογική εγκυμοσύνη και γεννούν υγιή βρέφη.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά τις γυναίκες που μολύνονται για πρώτη φορά κατά το τελευταίο στάδιο της κύησης, καθώς δεν έχουν αναπτύξει ακόμη αντισώματα που μπορούν να προστατεύσουν το έμβρυο.

Σε περιπτώσεις ενεργών βλαβών κατά τον τοκετό, οι γιατροί ενδέχεται να συστήσουν καισαρική τομή για τη μείωση του κινδύνου μετάδοσης στο νεογνό.

Ο νεογνικός έρπης παραμένει σπάνιος, αλλά μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, γι’ αυτό οι έγκυες γυναίκες με ιστορικό λοίμωξης θα πρέπει να ενημερώνουν έγκαιρα τον γυναικολόγο και τη μαιευτική ομάδα που τις παρακολουθεί.

Πηγή: Daily Mail / Φωτογραφία iStock