Επίμονος βήχας: Τα συχνότερα αίτια και πότε να ανησυχήσετε

Ο βήχας αποτελεί ένα από τα συχνότερα συμπτώματα που οδηγούν ασθενείς στον γιατρό. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι παροδικός και σχετίζεται με λοιμώξεις του αναπνευστικού.

Όταν όμως επιμένει για εβδομάδες, μετατρέπεται σε ζήτημα υγείας που απαιτεί συστηματική διερεύνηση. Ο λεγόμενος «επίμονος βήχας» δεν είναι νόσος από μόνος του, αλλά ένδειξη υποκείμενης παθολογίας.

Η έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση και η στοχευμένη διερεύνηση αποτελούν το κλειδί για αποτελεσματική αντιμετώπιση και αποκατάσταση της ποιότητας ζωής του ασθενούς.

Τι θεωρείται επίμονος βήχας

Ιατρικά, ταξινομείται με βάση τη διάρκειά του:

• Οξύς: διαρκεί έως 3 εβδομάδες
• Υποξύς: διαρκεί 3–8 εβδομάδες
• Χρόνιος (επίμονος): διαρκεί πάνω από 8 εβδομάδες

Ο χρόνιος βήχας μπορεί να είναι ξηρός ή παραγωγικός και συχνά συνοδεύεται από συμπτώματα όπως δύσπνοια, κάψιμο στο στήθος και βραχνάδα.

Συχνότερα αίτια επίμονου βήχα

1. Παθήσεις ανώτερων αεραγωγών (post-nasal drip)

Εκκρίσεις από τη μύτη ή τους παραρρίνιους κόλπους ερεθίζουν τον φάρυγγα, προκαλώντας συνεχή βήχα, κυρίως τη νύχτα.

2. Άσθμα

Σε ορισμένους ασθενείς, είναι το μοναδικό σύμπτωμα άσθματος («βηχικό άσθμα»), χωρίς εμφανή συριγμό ή δύσπνοια.

3. Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ)

Η παλινδρόμηση οξέος μπορεί να προκαλέσει χρόνιο ξηρό βήχα, ακόμη και χωρίς τυπικά γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως καούρα.

Δείτε επίσης: Σας κρατάει ο βήχας ξύπνιους το βράδυ; Δοκιμάστε την στάση ύπνου της NASA

4. Χρόνια βρογχίτιδα και ΧΑΠ

Ιδιαίτερα σε καπνιστές, ο παραγωγικός βήχας που επιμένει για μήνες είναι συχνό σύμπτωμα χρόνιας βρογχίτιδας.

5. Φάρμακα

Η λήψη ορισμένων φαρμάκων, όπως εκείνων για την υπέρταση, μπορεί να προκαλέσουν ξηρό, επίμονο βήχα.

6. Λοιμώξεις

Μετά από ιογενείς λοιμώξεις, μπορεί να επιμείνει για εβδομάδες λόγω υπεραντιδραστικότητας των αεραγωγών.

7. Κάπνισμα

Πρόκειται για μια από τις πιο κοινές αιτίες.

Πότε απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση

Ορισμένα συνοδά συμπτώματα θεωρούνται «κόκκινες σημαίες» και επιβάλλουν άμεσο έλεγχο από έναν γιατρό:

• Αιμόπτυση
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους
• Επίμονος πυρετός
• Δύσπνοια ή θωρακικός πόνος

Διαγνωστική προσέγγιση

Η διερεύνηση του επίμονου βήχα βασίζεται σε:

• Αναλυτικό ιατρικό ιστορικό
• Κλινική εξέταση
• Ακτινογραφία θώρακος
• Σπιρομέτρηση
• Εξειδικευμένες εξετάσεις (CT, γαστροσκόπηση, αλλεργιολογικός έλεγχος), εφόσον απαιτείται

Η προσέγγιση είναι συνήθως σταδιακή, με αποκλεισμό των συχνότερων αιτίων.

Δείτε επίσης: Σιρόπι, ή μέλι με λεμόνι: Ποιο είναι το καλύτερο «φάρμακο» στον βήχα

Αντιμετώπιση και θεραπεία

Η θεραπεία δεν στοχεύει στον ίδιο τον βήχα, αλλά στο υποκείμενο αίτιο:

• Αντιισταμινικά ή ρινικά κορτικοστεροειδή σε αλλεργική αιτιολογία
• Εισπνεόμενα για το άσθμα
• Αγωγή για την γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
• Διακοπή ή αλλαγή φαρμακευτικής αγωγής, όταν ο βήχας είναι φαρμακογενής

Η αυθαίρετη χρήση φαρμάκων χωρίς ιατρική καθοδήγηση μπορεί να καθυστερήσει τη διάγνωση.

Φωτογραφία iStock