Χολέρα: Πόσο μεταδοτική είναι και τι συμπτώματα προκαλεί – Τι αναφέρει ο ΕΟΔΥ

Αίσθηση προκάλεσε η είδηση ότι αναλύσεις του Πανελληνίου Κέντρου Οικολογικών Ερευνών (ΠΑΚΟΕ) στα ύδατα του Ασωπού ποταμού εντόπισαν βακτήρια του γένους vibrio (δονάκιο) που προκαλούν χολέρα. Τι είναι όμως η χολέρα και πόσο σοβαρή μπορεί να αποδειχθεί; Είναι μεταδοτική; Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από αυτήν και με ποια συμπτώματα εκδηλώνεται;

Όπως αναφέρει ο Εθνικός Οργανισμός Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ), η χολέρα είναι οξεία διαρροϊκή νόσος. Οφείλεται στην προσβολή του εντέρου από την εντεροτοξίνη που παράγει το βακτήριο Vibrio cholerae.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η χολέρα είναι ασυμπτωματική ή ήπια. Σοβαρή μορφή της νόσου εμφανίζει το 5-10% των μολυσμένων ασθενών. Αυτή χαρακτηρίζεται από έντονη υδαρή διάρροια, εμέτους και μυϊκές κράμπες.

Στις σοβαρές περιπτώσεις που δεν αντιμετωπίζονται θεραπευτικά, η γρήγορη απώλεια σωματικών υγρών μπορεί να οδηγήσει σε:

• Αφυδάτωση
• Υπογλυκαιμία στα παιδιά
• Οξείδωση
• Κυκλοφορική καταπληξία
• Σοβαρές ηλεκτρολυτικές διαταραχές
• Οξεία νεφρική ανεπάρκεια
• Κώμα

Σε περιπτώσεις σοβαρής αφυδάτωσης ο θάνατος μπορεί να προκύψει σε μερικές ώρες. Στις περιπτώσεις αυτές η θνητότητα μπορεί να φτάσει στο 50%. Αντιθέτως, με την κατάλληλη και έγκαιρη ενυδάτωση η θνητότητα είναι μικρότερη από 1%.

Πώς μεταδίδεται

Η χολέρα μεταδίδεται μέσω της κατανάλωσης μολυσμένης τροφής ή νερού, αναφέρει ο ΕΟΔΥ. Το νερό συνήθως μολύνεται από κόπρανα ασθενών. Ύστερα μπορεί αυτό να μολύνει άμεσα ή έμμεσα τα τρόφιμα.

Η τροφή μπορεί επίσης να μολυνθεί από λερωμένα χέρια κατά την προετοιμασία γεύματος ή όταν καταναλώνεται φαγητό με μολυσμένα χέρια. Για τη μετάδοση της χολέρας έχουν ενοχοποιηθεί:

• Ποτά
• Παγάκια
• Εμφιαλωμένα μπουκάλια νερού που παρασκευάζονται με μολυσμένο νερό
• Ωμά ή ατελώς μαγειρεμένα θαλασσινά (κυρίως οστρακοειδή)

Σε ενδημικές περιοχές στις αναπτυσσόμενες χώρες, η χολέρα απαντάται πιο συχνά σε περιοχές με ανεπαρκή παροχή νερού και ελλιπείς υγειονομικές συνθήκες.

Πλημμύρες και ομάδες υψηλού κινδύνου

Η χολέρα μπορεί να προκαλέσει τοπικές εξάρσεις σε περιοχές χωρίς τρεχούμενο νερό, εγκαταστάσεων υγιεινής (τουαλέτες) ή μέσων απολύμανσης του πόσιμου νερού. Μπορεί επίσης να συμβούν σε περιοχές που πλήττονται από μία φυσική καταστροφή, όπως η πλημμύρα ή ο σεισμός, αναφέρουν ειδικοί από την Cleveland Clinic, στο Οχάιο.

Αν και η χολέρα μπορεί να προσβάλλει οποιονδήποτε, υπάρχουν μερικές πληθυσμιακές ομάδες που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο. Ο ΕΟΔΥ αναφέρει ότι τον κίνδυνο νόσου αυξάνει η γαστρική αχλωρυδρία, δηλαδή η απουσία υδροχλωρικού οξέος από τα υγρά του στομάχου (γαστρικά υγρά). Η σοβαρή μορφή της ασθένειας είναι επίσης πιο συχνή σε ανθρώπους με ομάδα αίματος 0. Αντιθέτως, ο θηλασμός προστατεύει τα βρέφη από τη νόσο.

Αυξημένο κίνδυνο διατρέχουν και όσοι έχουν υποβληθεί σε γαστρεκτομή (αφαίρεση τμήματος ή όλου του στομάχου). Το ίδιο και όσοι έχουν λοίμωξη από το ελικοβακτήριο του πυλωρού (είναι το βακτήριο που προκαλεί πεπτικό έλκος).

Πόσο μεταδοτική είναι

Από τη στιγμή της μόλυνσης έως την εκδήλωση συμπτωμάτων (περίοδος επωάσεως) συνήθως περνούν από λίγες ώρες έως πέντε ημέρες (συχνότερα 2-3 ημέρες).

Η περίοδος μεταδοτικότητας διαρκεί όσο το βακτήριο βρίσκεται στα κόπρανα. Αυτή συνήθως είναι για λίγες ημέρες μετά την επώαση.

Σε ορισμένες περιπτώσεις η φορία μπορεί να παραταθεί για αρκετούς μήνες. Η θεραπεία με αντιβιοτικά μειώνει την περίοδο μεταδοτικότητας αλλά συνιστάται μόνο για τη θεραπεία σοβαρών μορφών της νόσου.

Η θεραπεία

Ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας για τη χολέρα είναι η ενυδάτωση. Χορηγούνται υγρά και ηλεκτρολύτες από το στόμα ή, στις σοβαρές περιπτώσεις, ενδοφλεβίως. Με τη βοήθειά τους η θνητότητα μειώνεται σε λιγότερο από 1%.

Η χρήση αντιβιοτικών μειώνει τις ανάγκες σε υγρά καθώς και τη διάρκεια της θεραπείας. Ωστόσο τα αντιβιοτικά χορηγούνται μόνο σε σοβαρές περιπτώσεις. Τα κυριότερα είναι η τετρακυκλίνη, η δοξυκυκλίνη, η ερυθρομυκίνη, η σιπροφλοξασίνη, η φλουραζολιδόνη κ.ά.

Φωτογραφία: iStock