Χαμηλό ζάχαρο, υγιές μυαλό: Τι δείχνει νέα μελέτη για τον διαβήτη και την άνοια

Τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο να αναπτυχθεί άνοια και δεν έχει καμία σημασία εάν κάποιος πάσχει από διαβήτη τύπου 2 ή τύπου 1, αναφέρουν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.

Σε μεγάλη μελέτη που πραγματοποίησαν διαπίστωσαν ότι και οι δύο μορφές της νόσου αυξάνουν τον κίνδυνο, απλώς σε διαφορετικό βαθμό.

Η νέα μελέτη είναι μία από τις πρώτες που συσχετίζει την άνοια με τον τύπου 1 διαβήτη. Αυτή η μορφή του αυξημένου σακχάρου (γλυκόζης) είναι αυτοάνοση πάθηση. Με άλλα λόγια, οφείλεται στον ίδιο τον οργανισμό των ασθενών.

Αντιθέτως, ο τύπου 2 διαβήτης σχετίζεται πρωτίστως με τον τρόπο ζωής. Είναι αυτός που στην καθομιλουμένη αποκαλείται «έχω ζάχαρο».

Μία άλλη ουσιώδης διαφορά είναι ότι ο τύπου 1 διαβήτης κατά κανόνα εκδηλώνεται σε νεαρή ηλικία. Ο τύπου 2, όμως, είναι πιο συχνός στις μεγαλύτερες ηλικίες, αν και λόγω της εξάπλωσης της παχυσαρκίας παρατηρείται πλέον ακόμα και σε εφήβους.

Σε κάθε περίπτωση, χάρη στην πρόοδο της Ιατρικής οι ασθενείς με τύπου 1 διαβήτη έχουν πλέον σχεδόν φυσιολογικό προσδόκιμο ζωής. Επομένως «έχει ζωτική σημασία να κατανοήσουμε τη συσχέτιση της νόσου με την άνοια», δήλωσε η επιβλέπουσα ερευνήτρια Dr. Jennifer Weuve, καθηγήτρια Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης.

Η νέα μελέτη

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Neurology. Όπως γράφουν οι ερευνητές, η σχέση της άνοιας με τον διαβήτη έχει μελετηθεί εκτενώς. Οι περισσότερες έως τώρα μελέτες, όμως, επικεντρώνονταν στον τύπου 2 διαβήτη ή γενικώς στον σακχαρώδη διαβήτη. Οι μελέτες με έμφαση στον τύπο 1 ήταν έως τώρα λιγοστές και μικρές.

Για να καλύψουν αυτό το κενό, οι επιστήμονες εξέτασαν δεδομένα από 283.772 εθελοντές. Όλοι είχαν ηλικία 50 ετών και άνω κατά την έναρξη της μελέτης (η μέση ηλικία ήταν τα σχεδόν 65 έτη). Το σχεδόν 57% ήσαν γυναίκες.

Η ένταξη των εθελοντών στη μελέτη άρχισε το 2017. Οι ερευνητές τους παρακολούθησαν έως το 2023. Οι 5.442 από τους συμμετέχοντες είχαν τύπου 1 διαβήτη. Άλλοι 51.511 είχαν τύπου 2.

Ο τύπου 2 διαβήτης είναι η πιο συχνή μορφή της νόσου, καθώς γενικώς αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 95% όλων των κρουσμάτων.

Τα ευρήματα

Στη διάρκεια 2,5 ετών παρακολούθησης κατά μέσον όρο, άνοια εκδήλωσε:

• Το σχεδόν 3% των πασχόντων από τύπου 1 διαβήτη
• Το 2% των ασθενών με τύπου 2 διαβήτη

Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι οι πάσχοντες από τύπου 1 διαβήτη είχαν 2,8 φορές περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν άνοια, σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες με φυσιολογικό σάκχαρο.

Αντίστοιχα, όσοι έπασχαν από τύπου 2 διαβήτη διέτρεχαν διπλάσιο κίνδυνο άνοιας. Στην πραγματικότητα, το σχεδόν 65% των κρουσμάτων άνοιας σε αυτούς, μπορούσε να αποδοθεί στο παθολογικά αυξημένο «ζάχαρο», κατά την Dr. Weuve.

Πώς επηρεάζει το σάκχαρο τον εγκέφαλο

Το παθολογικά αυξημένο σάκχαρο στο αίμα, πλήττει τα αιμοφόρα αγγεία όλου του σώματος. Έτσι μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αγγειακών βλαβών που αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικών επεισοδίων.

Επιπλέον, το «ζάχαρο» βλάπτει τα εγκεφαλικά κύτταρα και αυξάνει τη συσσώρευση των τοξικών πρωτεϊνών που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η νόσος είναι η συχνότερη αιτία

«Ο τύπου 1 διαβήτης δεν είναι συχνός και γι’ αυτό ευθύνεται για μικρό ποσοστό των κρουσμάτων άνοιας. Επειδή όμως ολοένα περισσότεροι πάσχοντες ξεπερνούν τα 65 τους χρόνια, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τη συσχέτιση για να βρούμε τρόπους να τους προστατεύσουμε», τόνισε η Dr. Weuve.

Η νέα μελέτη έδειξε ακόμα ότι άνδρες και γυναίκες με διαβήτη κινδυνεύουν εξίσου να εκδηλώσουν άνοια.

Φωτογραφία: iStock