Άνοια: Οι ακραίες θερμοκρασίες αυξάνουν τον κίνδυνο μεταφοράς στο νοσοκομείο

Εξαιρετικά επικίνδυνες για τους πάσχοντες από άνοια μπορεί να αποδειχθούν οι ακραίες θερμοκρασίες, αναφέρουν επιστήμονες από την Ιταλία.

Σε μεγάλη μελέτη που πραγματοποίησαν διαπίστωσαν ότι τόσο ο καύσωνας όσο και το δριμύ ψύχος αυξάνουν τις πιθανότητες να χρειασθούν οι ασθενείς διακομιδή στο νοσοκομείο. Το εύρημα αυτό υποστηρίζει την άποψη ότι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορεί να ασκήσουν μετρήσιμη επίδραση στην υγεία των πασχόντων από νευρολογικές παθήσεις.

Τα νέα ευρήματα παρουσιάσθηκαν στο 12ο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Νευρολογίας (ΕΑΝ 2026) που διεξάγεται στη Γενεύη. Οι ερευνητές εξέτασαν τις διακομιδές στα επείγοντα περιστατικά των νοσοκομείων της Μπολόνια μεταξύ 2015 και 2024. Όπως διαπίστωσαν, κατά το διάστημα αυτό μεταφέρθηκαν στα νοσοκομεία:

• 13.680 κάτοικοι της πόλης με άνοια
• 2.755 ασθενείς με νόσο Πάρκινσον

Ύστερα, ήλεγξαν μετεωρολογικά δεδομένα τις ημέρες των διακομιδών, καθώς και τις μέρες πριν και μετά από αυτές.

Τα ευρήματα

Όπως διαπίστωσαν, τόσο τις ημέρες με καύσωνα, όσο και με ψύχος υπήρχε αισθητή διαφορά στις διακομιδές των πασχόντων από άνοια. Ειδικότερα, τις μέρες που η περιβαλλοντική θερμοκρασία ήταν 30 βαθμοί Κελσίου ή υψηλότερη, αυξάνονταν κατά 11% οι διακομιδές κατά τις πρώτες τρεις ημέρες από την έκθεση σε αυτές.

Αντίστοιχα, όταν η θερμοκρασία έπεφτε στους 1,5 βαθμούς Κελσίου ή χαμηλότερα, επίσης αυξανόταν ο κίνδυνος μεταφοράς στο νοσοκομείο αλλά με κάποια καθυστέρηση. Ήταν αυξημένος κατά 14% σχεδόν 10 ημέρες μετά την έκθεση των ασθενών στο ψύχος.

Ο καύσωνας ήταν ιδιαιτέρως επιβαρυντικός για τους ασθενείς με άνοια ηλικίας 70-90 ετών. Είχαν κατά 19% περισσότερες πιθανότητες να μεταφερθούν επειγόντως στο νοσοκομείο 3 ημέρες μετά την έκθεσή τους στη ζέστη.

Αντιθέτως, η παρούσα μελέτη δεν έδειξε να συμβαίνει το ίδιο στους ασθενείς με Πάρκινσον. Αυτό ίσως οφείλεται στο ότι ήταν σχετικά μικρός ο αριθμός των ασθενών που εξετάστηκαν.

Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι τις μέρες μετά τις αυξημένες διακομιδές στα νοσοκομεία, μειωνόταν αίφνης ο αριθμός τους. Το φαινόμενο αυτό ήταν τόσο έντονο, όσο η νηνεμία που επικρατεί μετά από μία καταιγίδα.

Στην προκειμένη περίπτωση, το φαινόμενο ίσως υποδηλώνει πως οι ακραίες θερμοκρασίες επιταχύνουν ιατρικές καταστάσεις που θα εκδηλώνονταν αργότερα, εκτιμούν οι ερευνητές.

Οι πιθανές εξηγήσεις

Γιατί όμως χρειάζονται οι ασθενείς με άνοια συχνότερα διακομιδή στο νοσοκομείο, όταν έχει καύσωνα ή παγωνιά; Οι ερευνητές πιστεύουν ότι οι πιθανές εξηγήσεις είναι αρκετές.

Μπορεί λ.χ. ο ήδη ευάλωτος οργανισμός των ασθενών να αδυνατεί να αντέχει την πρόσθετη πίεση που του ασκούν τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Ενδέχεται επίσης οι ακραίες θερμοκρασίες να επιταχύνουν νευροεκφυλιστικούς μηχανισμούς που επιδεινώνουν την υγεία τους.

Σημαντικό ρόλο μπορεί να παίζουν και συμπεριφορικοί παράγοντες, είπε ο επικεφαλής ερευνητής Dr. Luca Vignatelli, από το Ινστιτούτο Νευρολογικών Επιστημών της Μπολόνια (INSB).

«Είναι πιθανό ένας ασθενής με άνοια να παραλείπει να υιοθετήσει προστατευτικές συμπεριφορές, διότι η νοητική έκπτωσή του τον εμποδίζει να αντιληφθεί τον κίνδυνο», εξήγησε.

Όποια κι αν είναι η αιτία, τα νέα ευρήματα δείχνουν πόσο σημαντικό είναι να λαμβάνουμε μέτρα προστασίας των ευάλωτων πληθυσμών όταν έχει ακραία καιρικά φαινόμενα, κατέληξε.

Φωτογραφία: iStock