ALS: Μελέτη αποκαλύπτει την άγνωστη σχέση της με την ατμοσφαιρική ρύπανση

Η παρατεταμένη έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο αναπτύξεως πλαγίας μυατροφικής σκλήρυνσης (ALS) και άλλων νόσων του κινητικού νευρώνα, αναφέρουν επιστήμονες από τη Σουηδία.

Μελετώντας το ιστορικό χιλιάδων ασθενών ανακάλυψαν επίσης ότι είναι πιθανό να επιταχύνει και την εξέλιξη της νόσου.

Η πλαγία μυατροφική σκλήρυνση (ή νόσος του Lou Gehrig) είναι η πιο συχνή μορφή νόσου του κινητικού νευρώνα. Είναι μία προοδευτικά εξελισσόμενη νευροεκφυλιστική διαταραχή, που πλήττει τα νευρικά κύτταρα (νευρώνες) στον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό.

Η ανάπτυξή της έχει ως συνέπεια να εξασθενούν και να ατροφούν οι μύες. Έτσι οι κινήσεις γίνονται ολοένα πιο αδέξιες και δύσκολες στην εκτέλεσή τους. Επιπλέον επηρεάζονται και οι μύες που ελέγχουν την ομιλία, την κατάποση, την αναπνοή. Οι πάσχοντες αναπτύσσουν τελικά παράλυση και αναπνευστική ανεπάρκεια.

Η ALS αντιπροσωπεύει το σχεδόν 90% των κρουσμάτων νόσου του κινητικού νευρώνα. Άλλες μορφές είναι η προϊούσα μυϊκή ατροφία (PMA), η προϊούσα προμηκική ή μυϊκή παράλυση (PBP) και η πρωτοπαθής πλευρική σκλήρυνση (PLS).

Η ατμοσφαιρική ρύπανση κατ’ επανάληψιν έχει σχετισθεί με την ανάπτυξη άλλων νευροεκφυλιστικών ασθενειών. Ωστόσο τα υπάρχοντα στοιχεία είναι περιορισμένα για την δυνητική συμβολή της στην ALS και τις άλλες νόσους του κινητικού νευρώνα.

Το κενό αυτό θέλησαν να καλύψουν οι επιστήμονες από τη Σουηδία, οι οποίοι διερεύνησαν τον πιθανό αντίκτυπό της στον κίνδυνο αναπτύξεως αλλά και στην εξέλιξή της.

Η νέα μελέτη

Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση JAMA Neurology. Οι ερευνητές διεξήγαγαν τη μελέτη τους σε:

• 1.463 ασθενείς με νόσο του κινητικού νευρώνα
• 1.768 στενούς συγγενείς τους (αδέλφια)
• 7.310 συνομηλίκους τους από τον γενικό πληθυσμό

Η μέση ηλικία των πασχόντων από ALS ή άλλη νόσο του κινητικού νευρώνα ήταν τα 67 έτη. Το σχεδόν 56% ήσαν άνδρες.

Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση σχετιζόταν με αύξηση κατά 20-30% του κινδύνου να αναπτυχθεί ALS ή άλλη ανάλογη νόσος. Σημειωτέον ότι στη Σουηδία τα επίπεδα της ρύπανσης είναι χαμηλά. Ακόμα και έτσι όμως, υπήρξε σαφής συσχέτιση, τονίζουν οι ερευνητές.

Και λειτουργική έκπτωση

Η μελέτη έδειξε ακόμα ότι η συνεχιζόμενη έκθεση στην ρύπανση σχετιζόταν με ταχύτερη λειτουργική έκπτωση των ασθενών. Σχετιζόταν επίσης με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από ALS ή άλλη αντίστοιχη νόσο.

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι «η ατμοσφαιρική ρύπανση όχι μόνον συμβάλλει στην ανάπτυξη της νόσου, αλλά και στην ταχύτητα με την οποία θα εξελιχθεί», δήλωσε η ερευνήτρια Dr. Caroline Ingre, πρόσεδρος καθηγήτρια Κλινικής Νευροεπιστήμης στο ακαδημαϊκό Karolinska Institutet, στη Στοκχόλμη.

Η μελέτη δεν είχε σχεδιαστεί για να διερευνήσει τις αιτίες της συσχέτισης. Οι επιστήμονες εκτιμούν, όμως, ότι η ρύπανση μπορεί να δρα προκαλώντας φλεγμονή και οξειδωτικό στρες στο νευρικό σύστημα.

Φωτογραφία: iStock