Άγιος Σάββας: Συμμετοχή σε διεθνή μελέτη με ΑΙ που βελτιώνει τη διάγνωση του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου

Ένα λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο διεθνούς πολυκεντρικής μελέτης και αναμένεται να αξιοποιηθεί μελλοντικά στην κλινική πράξη, μπορεί να βοηθήσει τους ωτορινολαρυγγολόγους να διακρίνουν με μεγαλύτερη ακρίβεια και ευαισθησία αν μια βλάβη που εντοπίζουν κατά την ενδοσκόπηση είναι καρκινική, ή όχι.

Από την Ελλάδα, συμμετέχει στη μελέτη το Ογκολογικό Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας». Άλλες χώρες όπου διεξάγεται είναι η Ισπανία, η Ιταλία, η Κίνα και η Ινδία.

«Στο πλαίσιο συνεργασίας με έγκριτους επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Γένοβας, αλλά και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Βαρκελώνης, έχουν αξιοποιηθεί, με ανωνυμοποίηση των στοιχείων των ασθενών, αρχεία ενδοσκοπικών εικόνων και έχει αναπτυχθεί αυτό το λογισμικό» ανέφερε σε συνέντευξη του στο Πρακτορείο Fm ο κ. Γεώργιος Κότσης, επιστημονικά υπεύθυνος του Εξειδικευμένου Ιατρείου Πρώιμης Ανίχνευσης Καρκίνου Κεφαλής & Τραχήλου και διευθυντής του Τμήματος Ωτορινολαρυγγολογίας – Χειρουργικής Κεφαλής και Τραχήλου του «Αγίου Σάββα».

Όπως εξήγησε, η διεθνής ερευνητική προσπάθεια έχει ήδη οδηγήσει σε δύο δημοσιεύσεις σε διεθνείς ιατρικές επιθεωρήσεις, τις «Otolaryngology – Head and Neck Surgery» και «The Journal of Biomedical Signal Processing and Control».

Το εν λόγω λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί ερευνητικό εργαλείο. Δεν είναι το σύστημα που χρησιμοποιείται σήμερα στο Εξειδικευμένο Ιατρείο Πρώιμης Ανίχνευσης Καρκίνου Κεφαλής & Τραχήλου του «Αγίου Σάββα».

Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποιεί, μεταξύ άλλων, ψηφιακές ενδοσκοπικές εικόνες από τη μεγάλη βάση δεδομένων που έχει δημιουργηθεί στο Εξειδικευμένο Ιατρείο του «Αγίου Σάββα», γεγονός που επιτρέπει την καταγραφή και τη συγκριτική μελέτη των ευρημάτων.

1.200 ασθενείς στο Εξειδικευμένο Ιατρείο

Το Ιατρείο άρχισε να λειτουργεί το 2020. Έκτοτε, έχουν εξετασθεί σε αυτό περισσότεροι από 1.200 ασθενείς. Έχουν επίσης δημιουργηθεί περισσότερα από 3.300 αρχεία και έχει συγκεντρωθεί ένα σημαντικό ψηφιακό αρχείο με περισσότερες από 46.500 ενδοσκοπικές εικόνες.

Όπως εξηγεί ο κ. Κότσης, στο Ιατρείο χρησιμοποιείται η τεχνολογία NBI (Narrow Band Imaging). Πρόκειται για τεχνολογία που επιτρέπει στον γιατρό να αλλάζει το φίλτρο του φωτισμού με έναν απλό διακόπτη και να εξετάζει τους ιστούς με συγκεκριμένα μήκη κύματος φωτός.

Σε συνδυασμό με την υψηλή ανάλυση του ενδοσκοπικού συστήματος, η τεχνολογία αυτή μπορεί να αναδείξει λεπτομέρειες και αλλοιώσεις οι οποίες ενδέχεται να μην είναι εμφανείς με την απλή ενδοσκόπηση.

Υπάρχουν δηλαδή αλλοιώσεις που μπορεί να μην είναι εμφανείς με τη συμβατική ενδοσκόπηση και να αναδεικνύονται με την τεχνολογία NBI; « Έχουμε αντιμετωπίσει ασθενείς που είχαν παραπεμφθεί με την υποψία καρκίνου, αλλά διαπιστώθηκε ότι δεν είχαν καρκινική βλάβη», απαντά ο ιατρός.

Το γεγονός αυτό επέτρεψε την παρακολούθησή τους και την αποφυγή άσκοπων χειρουργικών επεμβάσεων.

Στον αντίποδα, έχουν προσέλθει στο ιατρείο και ασθενείς με βλάβη που είχε χαρακτηρισθεί ως απλός πολύποδας ή καλοήθης αλλοίωση. Με την συγκεκριμένη τεχνολογία, όμως, αναδείχθηκε ως προκαρκινική ή αρχόμενη καρκινική αλλοίωση του λάρυγγα.

«Για τον ασθενή αυτό σημαίνει, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μικρότερη ταλαιπωρία και πιο στοχευμένη διαγνωστική διαδικασία», τόνισε ο κ. Κότσης.

Δεν αντικαθιστά τη βιοψία

Ο κ. Κότσης διευκρίνισε ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία δεν αντικαθιστά τη βιοψία και την ιστολογική εξέταση. Μπορεί όμως, να βοηθήσει τον γιατρό να εντοπίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια από ποιο σημείο πρέπει να ληφθεί η βιοψία.

Επιπλέον, η ψηφιακή καταγραφή επιτρέπει την επαναληπτική ενδοσκόπηση και τη σύγκριση των εικόνων στον χρόνο. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να παρακολουθείται στενά μία ύποπτη ή προκαρκινική αλλοίωση.

Ο κ. Κότσης ανέφερε ακόμη ότι σταδιακά αρχίζουν να χρησιμοποιούν τη συγκεκριμένη τεχνολογία και άλλες ομάδες γιατρών στην Ελλάδα. Όπως σημείωσε, ωστόσο, o «Άγιος Σάββας» ήταν από τα πρώτα νοσοκομεία που ξεκίνησαν τον συγκεκριμένο ενδοσκοπικό έλεγχο.

Φωτογραφία: iStock