Μασάτε καλά το φαγητό σας; Τα έξτρα μπόνους που προσφέρετε στον εγκέφαλό σας

Η καλή μάσηση της τροφής παρέχει πολλά οφέλη στην υγεία, με πιο γνωστό ίσως ότι βελτιώνει την πέψη. Ολοένα περισσότερα επιστημονικά ευρήματα όμως υποδηλώνουν ότι μπορεί να επηρεάζει την υγεία μας με πολύ περισσότερους τρόπους απ’ όσους νομίζουμε.

Στην πραγματικότητα, η βελτίωση της πέψης είναι απλώς ένα από τα οφέλη της. Μπορεί ακόμα:

• Να μας βοηθήσει να καταναλώνουμε λιγότερες θερμίδες
• Να συμβάλλει στον έλεγχο του σωματικού βάρους
• Να καταπραΰνει το στρες και το άγχος
• Να βελτιώσει τις νοητικές δεξιότητες, εδραιώνοντας τις αναμνήσεις μας
• Να βελτιώσει την ικανότητα προσοχής
• Να βελτιώσει την οδοντική υγεία

Επειδή, δε, η καλή οδοντική υγεία σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο αναπτύξεως άνοιας και νόσου Αλτσχάιμερ, οι επιστήμονες έχουν αρχίσει να ερευνούν εάν η μάσηση προστατεύει και από αυτές τις νευροεκφυλιστικές διαταραχές.

Στο πιο βασικό επίπεδο, η μάσηση είναι απαραίτητη για τη διάσπαση της τροφής σε μικρά κομμάτια και την ενυδάτωσή τους με το σάλιο, ώστε να διευκολυνθεί η κατάποση. Ουσιαστικά αποτελεί το πρώτο στάδιο της πέψης, καθώς ενεργοποιεί και την έκκριση διαφόρων ουσιών (π.χ. πεπτικών ενζύμων) στο πεπτικό σύστημα, προετοιμάζοντάς το να δεχθεί την τροφή.

Επιπλέον, διεγείρει την έκκριση ορισμένων ουσιών από το έντερο και το πάγκρεας, οι οποίες είναι απαραίτητες για την περαιτέρω επεξεργασία της τροφής και την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών της. «Δίχως τη μάσηση, το έντερο δεν θα προετοιμαστεί για να διαχειριστεί σωστά την τροφή», εξήγησε στο BBC ο Dr. Mats Trulsson, καθηγητής Γηριατρικής Οδοντιατρικής στο ακαδημαϊκό Karolinska Institutet, στην Σουηδία.

Ο ρόλος της στην υγεία του εγκεφάλου

Εκτός από τη διατροφή και την πέψη, η μάσηση παίζει σημαντικό ρόλο και σε άλλους τομείς της ευεξίας, ιδίως στην υγεία του εγκεφάλου καθώς μεγαλώνουμε.

«Υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για τον επονομαζόμενο «άξονα μάσησης-εγκεφάλου», ο οποίος πρσβεύει ότι η μάσηση σχετίζεται με άμεσο τρόπο με την υγεία του εγκεφάλου», εξήγησε ο Dr. Abhishek Kumar, λέκτορας Στοματοπροσωπικής Νευροεπιστήμης στο Karolinska.

Δεν είναι τυχαίο ότι η απώλεια δοντιών στην τρίτη ηλικία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο αναπτύξεως άνοιας και νόσου Αλτσχάιμερ, πρόσθεσε.

Η μνήμη επίσης επηρεάζεται από τη μάσηση. Σε μελέτη με περισσότερους από 28.500 εθελοντές, ηλικίας άνω των 50 ετών, από 14 ευρωπαϊκές χώρες, εξετάστηκαν οι επιδόσεις τους σε διάφορα νοητικά τεστ. Όσοι είχαν καλή μάσηση ή δεν είχαν απώλεια δοντιών, απέδιδαν πολύ καλύτερα. Ειδικότερα είχαν:

• Καλύτερη ανάκληση λέξεων
• Μεγαλύτερη λεκτική ευχέρεια
• Καλύτερες αριθμητικές δεξιότητες

Άλλη μελέτη σε 273 υγιείς εθελοντές, ηλικίας 55-80 ετών, έδειξε πως η καλή μάσηση σχετίζεται με καλύτερη σημασιολογική μνήμη. Με τον όρο αυτό περιγράφονται οι γενικές γνώσεις μας για τον κόσμο και τα γεγονότα. Η μελέτη έδειξε ακόμα πως όσοι συμμετέχοντες είχαν τα περισσότερα φυσικά δόντιά τους είχαν και καλύτερη μακροχρόνια μνήμη.

Πώς εξηγείται η συσχέτιση

Πώς μπορεί όμως η μάσηση να συνδέεται με τη μνήμη; Μερικοί επιστήμονες πιστεύουν πως η εξήγηση κρύβεται στα πολυάριθμα νευρικά κυκλώματα που συνδέουν το στόμα με τον ιππόκαμπο του εγκεφάλου.

Ο ιππόκαμπος είναι η περιοχή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για την χωρική μάθηση και την δημιουργία νέων αναμνήσεων. Είναι επίσης μία από τις πρώτες δομές του εγκεφάλου που πλήττει η νόσος Αλτσχάιμερ.

Άλλοι επιστήμονες πιστεύουν ότι η μάσηση, ιδίως σκληρών τροφίμων, διεγείρει τη ροή αίματος στον εγκέφαλο και επομένως την οξυγόνωσή του. Το γεγονός  αυτό τεκμηρίωσαν Ιάπωνες επιστήμονες σε μελέτη με ανθρώπους που μασούσαν τσίχλα.

Η καλή οξυγόνωση του εγκεφάλου τον διατηρεί σε εγρήγορση και βελτιώνει τη λειτουργία του, εξήγησε ο Dr. Trulsson.

Υπάρχουν επίσης επιστημονικά δεδομένα ότι η μάσηση μπορεί να βελτιώνει την ικανότητα συγκέντρωσης στον γενικό πληθυσμό. Συνδυασμένη ανάλυση (μετανάλυση) 21 προγενέστερων μελετών έδειξε πως όσοι μασούν τακτικά τσίχλα έχουν στατιστικώς σημαντική βελτίωση στα επίπεδα της προσοχής που επιδεικνύουν. Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι η καλή μάσηση βελτιώνει και την εγρήγορση.

Δεν χρειάζεται όμως να το παρακάνετε με τη μάσηση. Οι περισσότεροι επιστήμονες συμφωνούν πως δεν υπάρχει κάποιος μαγικός αριθμός στις φορές που πρέπει να μασάτε κάθε μπουκιά σας. Αρκεί να μην βιάζεστε να τελειώσετε το φαγητό σας και να το απολαμβάνετε…

Φωτογραφία: iStock