ΕΚΠΑ: Επικίνδυνος ο καύσωνας για τους καρδιοπαθείς – Τι να προσέχουν

Εξαιρετικά επικίνδυνος μπορεί να αποδειχθεί ο καύσωνας για τους πάσχοντες από καρδιολογικά προβλήματα, καθώς η παρατεταμένη έκθεση στην υπερβολική ζέστη μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία.

Όπως εξηγεί ο καθηγητής Καρδιολογίας Γεράσιμος Σιάσος, πρύτανης ΕΚΠΑ και διευθυντής της Γ’ Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής στο Νοσοκομείο «Η Σωτηρία», ο κίνδυνος είναι αυξημένος όταν οι παρατεταμένοι καύσωνες και τα φαινόμενα εγκλωβισμού θερμών αέριων μαζών στην ατμόσφαιρα, διατηρούν την περιβαλλοντική θερμοκρασία υψηλή για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η υπερβολική ζέστη μπορεί να διαταράξει τους φυσιολογικούς μηχανισμούς θερμορρύθμισης του οργανισμού, οδηγώντας σε:

• Αφυδάτωση
• Διαταραχές των ηλεκτρολυτών
• Επιβάρυνση της λειτουργίας της καρδιάς, των νεφρών και του εγκεφάλου
• Σοβαρές φλεγμονώδεις αντιδράσεις

Όλες αυτές οι αντιδράσεις αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων υγείας στους καρδιοπαθείς και γενικότερα στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.

Στην πραγματικότητα, ο καύσωνας  σε συνδυασμό με την απώλεια υγρών και τις διαταραχές της ισορροπίας των ηλεκτρολυτών, μπορεί να επιδεινώσει την πορεία χρόνιων νοσημάτων. Ιδίως στους καρδιοπαθείς, οι ακραίες θερμοκρασίες επιβαρύνουν σημαντικά την καρδιαγγειακή λειτουργία, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης:

• Δύσπνοιας
• Θωρακικού άλγους
• Αισθήματος παλμών («φτερουγίσματα» της καρδιάς)
• Ζάλης
• Σε σοβαρές περιπτώσεις, θερμοπληξίας

Ιδιαιτέρως ευάλωτοι είναι και οι ασθενείς με αναπνευστικές και νεφρικές παθήσεις, στους οποίους αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης σοβαρών επιπλοκών.

Τι πρέπει να κάνετε

Ο κ. Σιάσος τονίζει ότι οι καρδιοπαθείς και γενικότερα οι ευπαθείς ομάδες πρέπει να βρίσκονται συστηματικά υπό ιατρική παρακολούθηση. Αυτό είναι ακόμα σημαντικότερο σε περιόδους καύσωνα.

Η έγκαιρη αναγνώριση πρώιμων συμπτωμάτων, επιτρέπει την άμεση παρέμβαση και συμβάλλει στην πρόληψη της εξέλιξης σε σοβαρότερες μορφές θερμικής καταπόνησης, όπως η θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία, τονίζει. Τέτοιου είδους συμπτώματα είναι:

• Η έντονη κόπωση
• Η ζάλη
• Η σύγχυση

Εξίσου σημαντική είναι η ορθή διαχείριση της φαρμακευτικής αγωγής. Ο καύσωνας δεν συνεπάγεται αυτομάτως τροποποίηση της συνταγογραφημένης φαρμακευτικής αγωγής (π.χ. μείωση λήψης διουρητικών). Αυτό πρέπει να γίνει μόνο μετά από οδηγίες από τους θεράποντες ιατρούς.

Απαιτείται επίσης άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων όπως αδυναμία, ζάλη ή υπόταση.

Ο καύσωνας χρειάζεται επίσης πρόσθετα μέτρα, όπως αποφυγή της έκθεσης στον ήλιο, περιορισμό των μετακινήσεων και διατήρηση επαρκούς ενυδάτωσης.

Πρακτικά αυτά σημαίνουν αποφυγή της παραμονής σε εξωτερικούς χώρους κατά τις ώρες υψηλής θερμικής επιβάρυνσης (12:00–16:00) και προτίμηση δροσερών, σκιερών ή κλιματιζόμενων χώρων.

Η συστηματική πρόσληψη υγρών (ακόμα και χωρίς αίσθημα δίψας) αποτελεί βασικό προληπτικό μέτρο. Καλό είναι να αποφεύγονται τα αλκοολούχα και τα καφεϊνούχα ποτά, που έχουν διουρητική δράση και εντείνουν την αφυδάτωση.

Ειδικά για τους πάσχοντες από καρδιακή ανεπάρκεια, απαραίτητη είναι η τήρηση των οδηγιών του θεράποντος ιατρού σχετικά με την πρόσληψη υγρών και παρακολούθηση του σωματικού βάρους.

Πολύ σημαντικά μέτρα είναι ακόμα ο περιορισμός της σωματικής καταπόνησης και η υιοθέτηση ισορροπημένης διατροφής. Συνιστώνται:

• Αποφυγή της έντονης σωματικής δραστηριότητας και της βαριάς εργασίας κατά τις θερμές ώρες της ημέρας
• Προτίμηση ελαφρών γευμάτων, πλουσίων σε φρούτα και λαχανικά

Πώς θα καταλάβετε ότι σας εξαντλεί ο καύσωνας

Η αποτελεσματική προστασία από τις επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών βασίζεται στην έγκαιρη λήψη προληπτικών μέτρων και στην αναγνώριση των πρώτων ενδείξεων θερμικής καταπόνησης, επισημαίνει ο κ. Σιάσος.

Η θερμική καταπόνηση μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους, αναλόγως με την ένταση, τη διάρκεια της έκθεσης και την ευαλωτότητα του ατόμου. Τα πιθανά συμπτώματα (κλινικές εκδηλώσεις) συμπεριλαμβάνουν από ήπιες ενοχλήσεις έως απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις.

• Θερμική εξάντληση: Αποτελεί μία από τις συχνότερες και πρώιμες εκδηλώσεις της θερμικής καταπόνησης. Χαρακτηρίζεται από έντονη κόπωση, αδυναμία, ζάλη, αυξημένη εφίδρωση, ταχυκαρδία και μυϊκές κράμπες. Συνοδεύεται συχνά από αίσθημα λιποθυμίας ή γενική κακουχία.
• Θερμοπληξία: Αποτελεί τη σοβαρότερη μορφή θερμικής καταπόνησης. Συνιστά επείγουσα ιατρική κατάσταση που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση. Εκδηλώνεται με σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος (πυρετός συνήθως πάνω από 40°C). Μπορεί να συνοδεύεται από νευρολογικές διαταραχές, όπως σύγχυση, διαταραχή του επιπέδου συνείδησης, λήθαργο ή σπασμούς. Η απουσία εφίδρωσης αποτελεί συχνό χαρακτηριστικό. Σε περίπτωση καθυστερημένης αντιμετώπισης, υπάρχει κίνδυνος σοβαρών επιπλοκών, συμπεριλαμβανομένης της πολυοργανικής ανεπάρκειας.

Φωτογραφία: iStock