«Τα νοσοκομεία δεν είναι χώροι φιλοξενίας παιδιών» – Ηχηρή παρέμβαση από την Ελληνική Ψυχιατρική και την Παιδοψυχιατρική Εταιρεία

Η σοβαρή έλλειψη κοινωνικών δομών έχει οδηγήσει, σύμφωνα με τις δύο επιστημονικές εταιρείες, στην «εύκολη επιλογή» της τοποθέτησης παιδιών με εισαγγελική εντολή σε Γενικά Νοσοκομεία. Μια λύση που υποτίθεται ότι είναι προσωρινή, στην πράξη μετατρέπεται συχνά σε παραμονή πολλών μηνών.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν τους κινδύνους από την παρατεταμένη παραμονή παιδιών και εφήβων σε νοσοκομειακό περιβάλλον. Όπως αναφέρουν μάλιστα, ως αιτιολογία προβάλλεται η ανάγκη παιδιατρικής και παιδοψυχιατρικής αξιολόγησης. Ωστόσο, οι συγκεκριμένες αξιολογήσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν και σε εξωτερική βάση, χωρίς να απαιτείται η παραμονή ενός παιδιού στο νοσοκομείο.

«Το Νοσοκομείο είναι πρωταρχικά χώρος ιατρικής φροντίδας και δεν οφείλει ούτε μπορεί να μετασχηματίζεται σε χώρο φιλοξενίας και φύλαξης παιδιών για κοινωνικούς σκοπούς», υπογραμμίζουν.

Κίνδυνοι για την ασφάλεια και την ψυχική υγεία

Οι δύο επιστημονικές εταιρείες κάνουν λόγο όχι μόνο για βιολογικούς κινδύνους, αλλά και για μειωμένη προσωπική ασφάλεια και αυξημένο κίνδυνο ατυχημάτων για τα παιδιά που παραμένουν επί μακρόν σε νοσοκομειακό περιβάλλον.

Παράλληλα, επισημαίνουν σειρά συναισθηματικών κινδύνων που συνδέονται με την παρατεταμένη παραμονή τους σε ένα περιβάλλον που δεν έχει σχεδιαστεί για φιλοξενία.

Μεταξύ αυτών αναφέρουν τα ασαφή μηνύματα για το μέλλον, την έλλειψη προοπτικής, την εναλλαγή των προσώπων φροντίδας, την αιφνίδια ένταξη σε ένα ανοίκειο περιβάλλον και την επανάληψη τραυματικών συμπεριφορών χωρίς δυνατότητα οριοθέτησης.

Οι κίνδυνοι, σύμφωνα με την ανακοίνωση, αφορούν ιδιαίτερα παιδιά που προέρχονται από ανεπαρκές κοινωνικό ή οικογενειακό περιβάλλον. Οι συμπεριφορές που εκδηλώνονται σε αυτές τις περιπτώσεις, σημειώνουν οι επιστημονικές εταιρείες, είναι δύσκολο έως αδύνατο να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μέσα στο σύνθετο περιβάλλον ενός Γενικού Νοσοκομείου.

Η πρακτική επεκτείνεται και στους εφήβους

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στις δύο εταιρείες το γεγονός ότι, αντί να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της μακροχρόνιας παραμονής δεκάδων παιδιών στα παιδιατρικά νοσοκομεία, η εισαγγελική παρέμβαση για νοσηλεία για κοινωνικούς λόγους έχει, όπως αναφέρουν, επεκταθεί και σε εφήβους ηλικίας 16 έως 18 ετών.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, έφηβοι αυτής της ηλικιακής ομάδας νοσηλεύονται χωρίς ιατρική ή ψυχιατρική ένδειξη σε Γενικά Νοσοκομεία ενηλίκων.

Τι προτείνουν οι επιστημονικές εταιρείες

Η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία και η Παιδοψυχιατρική Εταιρεία Ελλάδος ζητούν την άμεση αλλαγή της υφιστάμενης πρακτικής και την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου δικτύου Κοινωνικών Υπηρεσιών, διασυνδεδεμένου με κοινοτικές υπηρεσίες παιδιατρικής και παιδοψυχιατρικής φροντίδας.

Στις προτάσεις τους περιλαμβάνονται:

• άμεση πρόσβαση παιδιών και εφήβων σε Κοινωνικές Υπηρεσίες, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη νοσηλεία σε παιδιατρικό νοσοκομείο,
• ολοκλήρωση των αναγκαίων παιδιατρικών και παιδοψυχιατρικών διαγνωστικών αξιολογήσεων σε εξωτερική βάση,
• τοποθέτηση παιδιών σε πλαίσιο κοινωνικής φροντίδας μόνο σε ειδικές περιπτώσεις και όχι μαζικά,
• εξάντληση προηγουμένως όλων των δυνατοτήτων διατήρησης των δεσμών φροντίδας μέσα στην οικογένεια,
• υποστήριξη των οικογενειών από κοινοτικές παιδοψυχιατρικές υπηρεσίες,
• ενίσχυση του θεσμού των ανάδοχων οικογενειών άμεσης φροντίδας σε αδιέξοδες περιπτώσεις,
• δυνατότητα φιλοξενίας 2-4 παιδιών σε διαμερίσματα φιλοξενίας,
• ανάπτυξη προγραμμάτων πρόληψης της ενδοοικογενειακής βίας και της παραμέλησης.

«Πραγματική παιδική προστασία» με επίκεντρο τα δικαιώματα των παιδιών

Οι δύο επιστημονικές εταιρείες χαρακτηρίζουν το ζήτημα ευρύτερο από τη διαχείριση των παιδιών που βρίσκονται σήμερα σε νοσοκομεία. Όπως υποστηρίζουν, απαιτείται συνολικός ανασχεδιασμός και ρεαλιστική υλοποίηση ενός προγράμματος πραγματικής παιδικής προστασίας.

Κεντρικός γνώμονας, σύμφωνα με την ανακοίνωση, πρέπει να είναι τα δικαιώματα των παιδιών και των εφήβων, παράλληλα με την ενίσχυση των κοινωνικών δομών και των υπηρεσιών ψυχικής υγείας για παιδιά, εφήβους και οικογένειες.

Την ανακοίνωση υπογράφουν η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία και η Παιδοψυχιατρική Εταιρεία Ελλάδος – Ένωση Ψυχιάτρων Παιδιών & Εφήβων.

Φωτογραφία: iStock