Προποφόλη: Το «εξαιρετικό εργαλείο» της αναισθησίας που γίνεται θανατηφόρο όπλο στα χέρια μη ειδικού γιατρού

Η προποφόλη είναι ένα σκεύασμα που, ενώ στα χειρουργεία σώζει ζωές και διευκολύνει επεμβάσεις, εκτός νοσοκομειακού περιβάλλοντος και στα χέρια ενός μη εξειδικευμένου γιατρού, μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στον θάνατο.

Είναι το φάρμακο που οι αναισθησιολόγοι χρησιμοποιούν καθημερινά σε χειρουργικές, επεμβατικές και διαγνωστικές πράξεις (όπως χειρουργεία, γαστροσκοπήσεις, κολονοσκοπήσεις ή μαγνητικές τομογραφίες σε κλειστοφοβικούς ασθενείς).

Για τη φύση, τις ιδιότητες και τους θανάσιμους κινδύνους που κρύβει η χρήση της προποφόλης από άτομα που δεν έχουν εξειδίκευση, μιλά στο Iatropedia.gr η επίκουρη Καθηγήτρια Αναισθησιολογίας, κα Ελένη Μόκα και είναι αποκαλυπτική.

» Όσο αυξάνεται η δόση της προποφόλης, αυτό που μπορεί να προκαλέσει το φάρμακο είναι καταστολή του αναπνευστικού κέντρου, δηλαδή σταμάτημα της αυτόματης αναπνοής, το οποίο για μένα ως αναισθησιολόγο δεν είναι κάτι τραγικό, αν είσαι σε νοσοκομειακό πάντα περιβάλλον. Διότι μπορώ να υποκαταστήσω με τα μηχανήματα την αυτόματη αναπνοή του πρέπει να έχει ο ασθενής. Αυτό που λέμε στην καθομιλουμένη, να τον «αερίσω εγώ τον ασθενή», είτε με την αμπού, είτε μέσω του μηχανήματος. Σε ένα ιατρείο που δεν θα υπάρχουν αυτά και μάλιστα, από έναν μη ειδικό, καταλαβαίνετε ότι όταν δοθεί λίγη παραπάνω δόση, να σας το πω κι αλλιώς, «δώσε και λίγο παραπάνω δόση για να νιώσει καλύτερα», ο ασθενής θα χάσει την αναπνοή του πιθανόν, κι από εκεί και πέρα μπορεί και να πεθάνει«, σημειώνει.

• Δείτε επίσης – Η προποφόλη, η «σαμανική ιατρική» και τα σκοτεινά ερωτήματα για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη

Όπως εξηγεί η γιατρός, η προποφόλη είναι ένα ενδοφλέβιο αναισθητικό, το οποίο χορηγείται για να προκαλέσει από μια απλή, ήπια καταστολή (για αγχόλυση), μέχρι βαθιά καταστολή και γενική αναισθησία.

Η δοσολογία δεν είναι τυχαία, αλλά ούτε και συγκεκριμένη. Όπως επισημαίνει η ειδικός, τροποποιείται σχολαστικά με βάση τα κιλά του ασθενούς, την ηλικία του, τις συννοσηρότητες, αλλά και το επιθυμητό αποτέλεσμα. Γι’ αυτό και απαιτείται χορήγηση μόνο από αναισθησιολόγους και αποκλειστικά σε νοσοκομειακό περιβάλλον, ή μονάδα ημερήσιας νοσηλείας:

«Η χρήση του είναι αυστηρή και πρέπει να χορηγείται μόνο στα δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία, που πληρούν τις προδιαγραφές του νοσοκομειακού περιβάλλοντος και πάντα υπό αναισθησιολόγο. Επίσης, και σε μονάδες ημερήσιας νοσηλείας, που πάλι υπάρχουν κανόνες. Δηλαδή είναι ένα φάρμακο, το οποίο το δίνουμε εμείς οι αναισθησιολόγοι, σε συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με συγκεκριμένο σκοπό. Και λέμε σε νοσοκομιακό περιβάλλον ή χειρουργείο, γιατί πρέπει να υπάρχει πάντα το κατάλληλο μόνιτορ, να υπάρχει αμπού, να υπάρχει οξυγόνο, να υπάρχει μηχάνημα αναισθησίας και να υπάρχουν κι άλλα φάρμακα για να υποστηριχθεί ο ασθενής, εάν χρειαστεί», τονίζει.

Η προποφόλη δεν κυκλοφορεί ελεύθερη στο εμπόριο, παρά μόνο στα νοσοκομεία

Η επίκουρη Καθηγήτρια Αναισθησιολογίας ξεκαθαρίζει πως, παρά τους κινδύνους της κακής χρήσης, η προποφόλη καθαυτή είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο της ιατρικής επιστήμης.

Η χορήγηση της γίνεται σύμφωνα με το αυστηρό ιατρικό πρωτόκολλο και δεν μπορεί να γίνει οπουδήποτε και για τον λόγο αυτό, το φάρμακο μπορεί να το βρει κανείς μόνο σε νοσοκομειακό περιβάλλον. Είναι αδύνατον να το βρει κάποιος στο εμπόριο, σημειώνει η κα. Μόκα, καθώς διακινείται μόνο μέσω νόμιμων οδών και φαρμακαποθηκών προς τα νοσηλευτικά ιδρύματα.

«Ούτε εγώ, σαν αναισθησιολόγος, επιτρέπεται να το κρατάω στα χέρια μου, στην τσάντα μου, στο σπίτι μου. Είναι ένα φάρμακο που έρχεται στο νοσοκομείο, το παραλαμβάνει η προϊσταμένη, και όταν θέλω να το χρησιμοποιήσω, το ζητώ από την προϊσταμένη. Είναι ένα φάρμακο-επανάσταση στα χέρια του αναισθησιολόγου. Σε κανενός άλλου τα χέρια. Για να σας το κάνω εικόνα: είναι σαν ένα εξαιρετικό, της καλύτερης μάρκας νυστέρι. Είναι εξαιρετικό στα χέρια του χειρουργού, όχι στα χέρια του μικροβιολόγου», όπως λέει.

«Αν χάσει την αναπνοή του από μη ειδικό, μπορεί και να πεθάνει»

Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι συμβαίνει όταν η προποφόλη βρεθεί στα χέρια ενός ατόμου που δεν έχει την ειδικότητα του αναισθησιολόγου. Η κα Μόκα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, περιγράφοντας με σαφήνεια τη λεπτή γραμμή μεταξύ μιας απλής χαλάρωσης και του θανάτου από ασφυξία:

«Είναι εξαιρετικά επικίνδυνο. Είναι ένα φάρμακο που μπορείς να δώσεις μικρή δόση και να κάνεις μια ήπια καταστολή για αγχόλυση. Μπορεί όμως να αυξήσεις τη δόση και να προκαλέσεις μια βαθύτερη καταστολή, ή με μεγαλύτερη δόση να κάνεις γενική αναισθησία. Όσο αυξάνεται η δόση, αυτό που μπορεί να προκαλέσει το φάρμακο είναι καταστολή του αναπνευστικού κέντρου — σταμάτημα της αυτόματης αναπνοής», καταλήγει.

Φωτογραφία: iStock