ΠΙΣ: Θύελλα αντιδράσεων για τον διορισμό της προσωρινής διοίκησης – Στο πλευρό των γιατρών ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ

  • Αθηνά Γκόρου
ΠΙΣ
Η απόφαση του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη να διορίσει προσωρινή διοίκηση στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο, πυροδοτεί νέο κύκλο πολιτικής σύγκρουσης. Κόμματα της αντιπολίτευσης κάνουν λόγο για πλήγμα στο αυτοδιοίκητο του ΠΙΣ, ενώ έχουν προηγηθεί οι έντονες αντιδράσεις της ιατρικής κοινότητας και ευρωπαϊκών επιστημονικών οργανώσεων.

Νέο κύκλο πολιτικής αντιπαράθεσης προκαλεί ο διορισμός της προσωρινής διοίκησης του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου (ΠΙΣ) από τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, καθώς μετά τις αντιδράσεις της ιατρικής κοινότητας, στο θέμα παρεμβαίνουν με ανακοινώσεις τους και τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Ο υπουργός Υγείας προχώρησε χθες (27/07/2026) στον διορισμό της Ματίνας Παγώνη, πρώην προέδρου της ΕΙΝΑΠ, ως προσωρινής προέδρου του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, καθώς και των μελών της Προσωρινής Διοικούσας Επιτροπής.. Ο διορισμός έγινε κατ’ εφαρμογή της νομοθετικής ρύθμισης που ψηφίστηκε στις 21 Ιουλίου από τη Βουλή. Η διάταξη είχε προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση κατά τη συζήτησή της, με το ΠΑΣΟΚ να καταθέτει ένσταση αντισυνταγματικότητας, η οποία απορρίφθηκε από την Ολομέλεια.

Ο δε Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος επιμένει ότι η κυβερνητική παρέμβαση συνιστά «πραξικόπημα» και υπονομεύει το αυτοδιοίκητο του ανώτατου επιστημονικού οργάνου των γιατρών. Την αντίθεσή τους έχουν εκφράσει επίσης ιατρικοί σύλλογοι της χώρας, καθώς και ευρωπαϊκοί ιατρικοί οργανισμοί, οι οποίοι ζητούν την ανάκληση της ρύθμισης και την έναρξη διαλόγου με τον ΠΙΣ.

Η πολιτική αντιπαράθεση

ΠΑΣΟΚ: «Ευθεία καταστρατήγηση του κράτους δικαίου και του αυτοδιοίκητου του ΠΙΣ»

Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους κινείται η ανακοίνωση του υπεύθυνου του ΚΤΕ και του Τομέα Υγείας του ΠΑΣΟΚ, Γιάννη Τσίμαρη, ο οποίος κάνει λόγο για «ευθεία καταστρατήγηση του κράτους δικαίου και του αυτοδιοίκητου του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου από τον υπουργό Υγείας».

Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η επιλογή της κυβέρνησης να επιβάλει διορισμένη διοίκηση σε έναν αυτοδιοικούμενο επιστημονικό φορέα συνιστά «πρωτοφανή αυθαιρεσία», η οποία, όπως αναφέρει, καταργεί το αυτοδιοίκητο του Συλλόγου και θέτει ευθέως ερωτήματα για τη λειτουργία του κράτους δικαίου.

Στην ανακοίνωση επισημαίνεται ακόμη ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει την επιστημονική κοινότητα με «αυταρχικές πρακτικές», οι οποίες, σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, «παραπέμπουν σε παντελώς αλλότρια καθεστώτα».

Ο κ. Τσίμαρης κατηγορεί επίσης τον υπουργό Υγείας ότι αγνοεί τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ανεξαρτησία των επιστημονικών φορέων, αντικαθιστώντας τους αιρετούς εκπροσώπους με πρόσωπα της επιλογής του, επειδή -όπως υποστηρίζει- τα αποτελέσματα των δημοκρατικών διαδικασιών «δεν ήταν της αρεσκείας του».

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις δικαστικές εξελίξεις, με το ΠΑΣΟΚ να υποστηρίζει ότι η κυβερνητική επιλογή έγινε «σε πλήρη περιφρόνηση της Δικαιοσύνης», παρά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας που, όπως σημειώνει, είχαν κρίνει σύννομες τις ενέργειες του ΠΙΣ.

Παράλληλα, η Χαριλάου Τρικούπη εκτιμά ότι η υπόθεση έχει πλέον λάβει και διεθνείς διαστάσεις, κάνοντας λόγο για «διεθνή διασυρμό» της χώρας εξαιτίας των αντιδράσεων που έχουν εκφράσει πανευρωπαϊκοί ιατρικοί οργανισμοί.

Το ΠΑΣΟΚ δηλώνει ότι στηρίζει την ιατρική κοινότητα και υποστηρίζει πως υπερασπίζεται τη νομιμότητα, τη δικαστική ανεξαρτησία και το αυτοδιοίκητο των επιστημονικών φορέων απέναντι σε αυτό που χαρακτηρίζει «καθεστωτικές πρακτικές» του υπουργού Υγείας.

ΣΥΡΙΖΑ: «Παραπέμπει σε σκοτεινές εποχές κρατικού αυταρχισμού»

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, ο οποίος εκφράζει τη στήριξή του στις, όπως τις χαρακτηρίζει, «εύλογες αντιδράσεις των Ιατρικών Συλλόγων της χώρας απέναντι στην πρωτοφανή κυβερνητική παρέμβαση στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο».

Η Κουμουνδούρου υποστηρίζει ότι η επιλογή του υπουργού Υγείας να νομοθετήσει τη δυνατότητα διορισμού διοίκησης σε έναν αυτοδιοικούμενο επιστημονικό φορέα «παραπέμπει σε άλλες, σκοτεινές εποχές κρατικού αυταρχισμού και θεσμικής χειραγώγησης», υπογραμμίζοντας ότι μια τέτοια πρακτική «δεν έχει θέση σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία».

Παράλληλα, ο ΣΥΡΙΖΑ εκτιμά ότι οι αντιδράσεις επιστημονικών φορέων εντός και εκτός Ελλάδας αποδεικνύουν πως η κυβέρνηση εξέθεσε για ακόμη μία φορά τη χώρα διεθνώς, πλήττοντας το κύρος των θεσμών και της ελληνικής ιατρικής κοινότητας.

Με την ανακοίνωσή του καλεί τον υπουργό Υγείας να «αποσύρει άμεσα αυτή την απαράδεκτη παρέμβαση» και να σεβαστεί την αυτονομία και τη δημοκρατική λειτουργία των επιστημονικών συλλόγων.

ΚΚΕ: «Χυδαία παρέμβαση» και αίτημα για άμεσες εκλογές στον ΠΙΣ

Ανακοίνωση εξέδωσε και το ΚΚΕ, το οποίο καταγγέλλει τη νομοθετική ρύθμιση και τον διορισμό της Προσωρινής Διοικούσας Επιτροπής στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο, κάνοντας λόγο για «χυδαία παρέμβαση» του Υπουργείου Υγείας στην εσωτερική λειτουργία του ΠΙΣ.

Το κόμμα υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση, αντί να αποκλείσει κάθε δυνατότητα κυβερνητικής παρέμβασης στους Ιατρικούς Συλλόγους, επέλεξε να ενισχύσει τον έλεγχό της στον ΠΙΣ, αξιοποιώντας -όπως αναφέρει- τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις που είχαν προηγηθεί. Παράλληλα, ζητά να πραγματοποιηθούν άμεσα εκλογές στον ΠΙΣ με τη συμμετοχή όλων των νόμιμα εκλεγμένων αντιπροσώπων που αναδείχθηκαν στις εκλογές των Ιατρικών Συλλόγων το 2026.

Το ΚΚΕ εκφράζει ακόμη την εκτίμηση ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη δημιουργεί επικίνδυνο προηγούμενο για κυβερνητικές παρεμβάσεις στη λειτουργία επιστημονικών και συνδικαλιστικών φορέων, ενώ δηλώνει ότι θα συνεχίσει τις πρωτοβουλίες του για την κατάργηση της επίμαχης διάταξης.

Η διάταξη που άνοιξε τον δρόμο για τον διορισμό

Η δυνατότητα διορισμού προσωρινής διοίκησης στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο δόθηκε στον υπουργό Υγείας με διάταξη που εντάχθηκε στο νομοσχέδιο του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για τον «Προσωπικό Βοηθό» και ψηφίστηκε από την Ολομέλεια της Βουλής στις 21 Ιουλίου.

Η επίμαχη ρύθμιση προβλέπει ότι, σε περίπτωση αδυναμίας συγκρότησης διοίκησης, ο υπουργός Υγείας μπορεί να ορίζει Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή με αποκλειστικό σκοπό τη διενέργεια αρχαιρεσιών για την ανάδειξη νέας διοίκησης του ΠΙΣ.

Η κατάθεση της διάταξης προκάλεσε έντονη πολιτική αντιπαράθεση. Σύσσωμη η αντιπολίτευση τάχθηκε εναντίον της, ενώ το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε ένσταση αντισυνταγματικότητας, υποστηρίζοντας ότι η ρύθμιση παραβιάζει το αυτοδιοίκητο του κορυφαίου επιστημονικού οργάνου των γιατρών. Η ένσταση απορρίφθηκε από την Ολομέλεια και η διάταξη εγκρίθηκε μαζί με το υπόλοιπο νομοσχέδιο.

Η θέση του υπουργού Υγείας

Υπερασπιζόμενος τη νομοθετική πρωτοβουλία, ο Άδωνις Γεωργιάδης είχε υποστηρίξει ότι η ρύθμιση δεν αποσκοπεί στον έλεγχο του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, αλλά στην αντιμετώπιση του παρατεταμένου διοικητικού αδιεξόδου που, όπως ανέφερε, έχει δημιουργηθεί εξαιτίας των αλλεπάλληλων δικαστικών προσφυγών.

Ο υπουργός είχε επισημάνει ότι χωρίς τη συγκεκριμένη διάταξη υπήρχε κίνδυνος και οι προγραμματισμένες εκλογές της 29ης Αυγούστου να οδηγηθούν εκ νέου σε δικαστικές εμπλοκές, παρατείνοντας την αδυναμία συγκρότησης νόμιμης διοίκησης.

Παράλληλα, είχε απορρίψει τις αιτιάσεις περί κυβερνητικής παρέμβασης στο αυτοδιοίκητο του ΠΙΣ, τονίζοντας ότι η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά τον ορισμό προσωρινής διοίκησης με συγκεκριμένη αποστολή, δηλαδή τη διεξαγωγή νέων εκλογών.

Όπως είχε αναφέρει χαρακτηριστικά, ο υπουργός «δεν μπορεί να διορίζει όποτε θέλει ή όποιον θέλει», καθώς η σχετική πρόβλεψη αφορά μόνο την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης έκτακτης κατάστασης.

Ο κ. Γεωργιάδης είχε υπενθυμίσει ακόμη ότι αντίστοιχη διαδικασία είχε εφαρμοστεί και το 2019 από τον τότε υπουργό Υγείας Ανδρέα Ξανθό, όταν επίσης δεν είχαν επικυρωθεί τα αποτελέσματα των εκλογών του ΠΙΣ και είχε οριστεί προσωρινή διοίκηση μέχρι τη διενέργεια νέων αρχαιρεσιών.

ΠΙΣ: «Πραξικόπημα» και πλήγμα στο αυτοδιοίκητο

Στον αντίποδα, ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος επιμένει ότι η κυβερνητική παρέμβαση συνιστά ευθεία παραβίαση του αυτοδιοίκητου του φορέα.

Ο ΠΙΣ υποστηρίζει ότι η επίμαχη διάταξη επιτρέπει στον εκάστοτε υπουργό Υγείας να διορίζει όχι μόνο προσωρινή διοίκηση, αλλά ουσιαστικά τα θεσμικά όργανα του ανώτατου επιστημονικού φορέα των γιατρών, χαρακτηρίζοντάς τη αντισυνταγματική.

Παράλληλα, τονίζει ότι έχει ήδη συμμορφωθεί με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας και υποστηρίζει ότι δεν υπήρχε θεσμικός λόγος που να δικαιολογεί τον διορισμό. Τέλος, στις ανακοινώσεις του κάνει λόγο για «πραξικόπημα», υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να υποκαταστήσει τη βούληση των εκλεγμένων οργάνων του Συλλόγου και να πλήξει το αυτοδιοίκητο των επιστημονικών φορέων. Στο ίδιο μήκος κύματος σήμερα και το Ενωτικό Κίνημα για την Ανατροπή, το οποίο χαρακτηρίζει επίσης τον διορισμό της προσωρινής διοίκησης «πραξικόπημα» και ζητά την άμεση σύγκληση της εκλογικής γενικής συνέλευσης του ΠΙΣ, με τη συμμετοχή των εκλεκτόρων που αναδείχθηκαν στις πρόσφατες εκλογές των Ιατρικών Συλλόγων.

Αντιδράσεις και από την Ευρώπη

Η υπόθεση προκάλεσε αντιδράσεις και εκτός συνόρων, με τη Μόνιμη Επιτροπή Ευρωπαίων Ιατρών (CPME) να εκφράζει την έντονη ανησυχία της για τις εξελίξεις.

Με επιστολή της προς τον υπουργό Υγείας, η CPME ζητά από την ελληνική κυβέρνηση να ανακαλέσει τη δυνατότητα διορισμού προσωρινής διοίκησης και να προχωρήσει σε ουσιαστικό διάλογο με τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο, προκειμένου να αναζητηθεί κοινά αποδεκτή λύση.

Η ευρωπαϊκή οργάνωση, στην οποία ο ΠΙΣ συμμετέχει ως εκπρόσωπος της Ελλάδας, επισημαίνει ότι η ανεξάρτητη και δημοκρατική εκπροσώπηση του ιατρικού επαγγέλματος, αποτελεί βασική προϋπόθεση τόσο για την προστασία των γιατρών όσο και για την εύρυθμη λειτουργία των συστημάτων υγείας.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι οι γιατροί και οι επιστημονικοί τους φορείς πρέπει να λειτουργούν χωρίς αδικαιολόγητες πολιτικές ή διοικητικές παρεμβάσεις. Επισημαίνει, επίσης, ότι οι ισχυροί και ανεξάρτητοι επαγγελματικοί σύλλογοι αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της δημοκρατικής λειτουργίας κάθε ευρωπαϊκού κράτους.

Να σημειωθεί ότι αντίστοιχες θέσεις διατύπωσε στη συνέχεια και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ιατρικών Συλλόγων (CEOM), ενώ ακολούθησε η Ευρωπαϊκή Ένωση Ιατρικών Ειδικοτήτων (UEMS).

Ακολουθούν οι επιστολές των διεθνών Ιατρικών Οργάνων, από τα οποία η Ελλάδα, σύμφωνα με τον ΠΙΣ, ενδέχεται να αποβληθεί εξ αιτίας του διορισμού.

CPME
CEOM-
UEMS

Το χρονικό της κρίσης στον ΠΙΣ

Οι εκλογές του 2022

Η κρίση ξεκίνησε από τις εκλογές του Δεκεμβρίου 2022, στις οποίες πρόεδρος επανεξελέγη ο Αθανάσιος Εξαδάκτυλος. Η εκλογική διαδικασία αμφισβητήθηκε από μέλη του ΠΙΣ και Ιατρικούς Συλλόγους, που υποστήριξαν ότι συμμετείχαν σύλλογοι χωρίς δικαίωμα ψήφου λόγω οικονομικών εκκρεμοτήτων.

Η απόφαση του ΣτΕ

Στα τέλη του 2025 το Συμβούλιο της Επικρατείας έκανε δεκτές τις προσφυγές και ακύρωσε τις εκλογές, κρίνοντας ότι το εκλεκτορικό σώμα δεν είχε συγκροτηθεί σύμφωνα με τον νόμο.

Η παρέμβαση του υπουργείου

Μετά την απόφαση του ΣτΕ, το υπουργείο Υγείας επανέφερε προσωρινά τη διοίκηση που υπήρχε πριν από τις εκλογές του 2022 και όρισε τη διεξαγωγή νέων αρχαιρεσιών. Ο ΠΙΣ αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι το υπουργείο υπερέβη τις αρμοδιότητές του.

Η παραίτηση Εξαδάκτυλου

Μέσα στο κλίμα της αντιπαράθεσης, ο Αθανάσιος Εξαδάκτυλος υπέβαλε την παραίτησή του από την προεδρία στις αρχές του 2026, ανοίγοντας τον δρόμο για νέα σύνθεση της διοίκησης.

Οι εκλογές του Απριλίου 2026 και η νέα εμπλοκή

Μετά την ακύρωση των εκλογών του 2022, το υπουργείο Υγείας όρισε τη διεξαγωγή νέων αρχαιρεσιών, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στις 26 Απριλίου 2026. Νέος πρόεδρος του ΠΙΣ εξελέγη ο Βασίλειος Ψυχογυιός.

Ωστόσο, η εκλογική διαδικασία προκάλεσε νέα αντιπαράθεση γύρω από τη σύνθεση του εκλεκτορικού σώματος.

  • Δεν συμμετείχαν 18 Ιατρικοί Σύλλογοι, όπως προέκυπτε από την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
  • Το προσωρινό Διοικητικό Συμβούλιο απέκλεισε επιπλέον 12 Ιατρικούς Συλλόγους, επικαλούμενο οικονομικές εκκρεμότητες. Μεταξύ αυτών ήταν και ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ), ο μεγαλύτερος της χώρας, καθώς και άλλοι μεγάλοι σύλλογοι.

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι δυνατόν να διεξάγονται εκλογές χωρίς τη συμμετοχή συλλόγων που εκπροσωπούν τη μεγάλη πλειονότητα των γιατρών της χώρας. Είχε μάλιστα προειδοποιήσει ότι, εάν αποκλείονταν οι επιπλέον 12 σύλλογοι, δεν θα επικύρωνε το αποτέλεσμα των αρχαιρεσιών. Τελικά, το υπουργείο δεν επικύρωσε τις εκλογές, κρίνοντας ότι δεν είχαν εφαρμοστεί πλήρως η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας και οι σχετικές υπουργικές αποφάσεις.

Από την πλευρά του, ο ΠΙΣ αμφισβήτησε την απόφαση του υπουργείου και υποστήριξε ότι είχε συμμορφωθεί με τις δικαστικές κρίσεις.

Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί ένας νέος κύκλος σύγκρουσης. Η διοίκηση του ΠΙΣ προγραμμάτισε νέες εκλογές, ενώ η κυβέρνηση έκρινε ότι απαιτείται νομοθετική παρέμβαση, ώστε η διαδικασία να οργανωθεί από προσωρινή διοίκηση της οποίας η νομιμοποίηση δεν θα μπορούσε να αμφισβητηθεί.

Φωτογραφία: istock