Ο ρόλος των πολυφαινολών του ελαιολάδου στη διαχείριση του σωματικού βάρους

Γράφει η Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου, Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας, Θεραπευτική Κλινική, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Νοσοκομείου Αλεξάνδρα

Ορίζεται συνήθως με βάση τον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ ≥30 kg/m²), ενώ σημασία έχει και η αύξηση της περιμέτρου μέσης, δηλαδή η κεντρική παχυσαρκία. Συνοδεύεται από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, υπέρταση, χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού και καρδιαγγειακά νοσήματα.

Παχυσαρκία: μια σύνθετη μεταβολική πρόκληση της εποχής μας

Στη σύγχρονη κλινική πρακτική, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας έχει μετατοπιστεί δυναμικά προς τη φαρμακοθεραπεία, με τη χρήση νεότερων φαρμακολογικών παραγόντων που στοχεύουν στη ρύθμιση της όρεξης, του κορεσμού και του ενεργειακού ισοζυγίου.

Παρά τη σημαντική τους αποτελεσματικότητα, τα φαρμακευτικά μέσα δεν επαρκούν από μόνα τους για τη μακροχρόνια διαχείριση της νόσου. Η ενσωμάτωση διατροφικών παρεμβάσεων, αλλαγών στον τρόπο ζωής και λειτουργικών βιοδραστικών συστατικών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος μιας ολιστικής θεραπευτικής στρατηγικής.

Πολυφαινόλες ελαιολάδου: ένας σύγχρονος σύμμαχος στη μεταβολική υγεία

Η Μεσογειακή διατροφή αποτελεί ένα από τα πλέον τεκμηριωμένα διατροφικά πρότυπα παγκοσμίως, με σαφή ευεργετική επίδραση στη μεταβολική και καρδιαγγειακή υγεία. Βασικό της χαρακτηριστικό είναι η υψηλή κατανάλωση φυτικών τροφίμων και η χρήση του ελαιολάδου ως κύριας πηγής λιπαρών.

Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο δεν αποτελεί απλώς πηγή μονοακόρεστων λιπαρών οξέων, αλλά και σημαντικό φορέα πολυφαινολικών ενώσεων με έντονη βιολογική δραστικότητα. Οι πολυφαινόλες του ελαιολάδου συμβάλλουν στη μείωση του οξειδωτικού στρες, στη ρύθμιση φλεγμονωδών οδών και στη βελτίωση της μεταβολικής ομοιόστασης, παράγοντες που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην παθοφυσιολογία της παχυσαρκίας.

Υδροξυτυροσόλη: Στο επίκεντρο της έρευνας

Μεταξύ των πολυφαινολών του ελαιολάδου, η υδροξυτυροσόλη θεωρείται μία από τις πλέον βιοδραστικές και ευεργετικές ενώσεις. Πρόκειται για φαινολική αλκοόλη με υψηλή αντιοξειδωτική ικανότητα και αυξημένη βιοδιαθεσιμότητα, η οποία απορροφάται αποτελεσματικά από τον ανθρώπινο οργανισμό.

Η υδροξυτυροσόλη έχει αποδειχθεί ότι προστατεύει τα λιπίδια του αίματος από την οξείδωση, μειώνει δείκτες φλεγμονής και επηρεάζει θετικά το λιπιδαιμικό προφίλ. Παράλληλα, αυξανόμενα επιστημονικά δεδομένα υποστηρίζουν ότι η υδροξυτυροσόλη μπορεί να επηρεάσει μηχανισμούς που σχετίζονται με τη ρύθμιση του σωματικού βάρους, όπως η λειτουργία του λιπώδους ιστού, η κατανομή του λίπους και ο ενεργειακός μεταβολισμός.

Κλινικά δεδομένα για το σωματικό βάρος και την υποστήριξη του καρδιομεταβολικού προφίλ

Κλινικές μελέτες σε άτομα με υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία έχουν δείξει ότι η χορήγηση υδροξυτυροσόλης σε συγκεκριμένες δόσεις μπορεί να οδηγήσει σε στατιστικά σημαντική μείωση του σωματικού βάρους και της σπλαχνικής λιπώδους μάζας¹.

Η σπλαχνική παχυσαρκία αποτελεί κρίσιμο παράγοντα καρδιομεταβολικού κινδύνου και η μείωσή της συνδέεται με βελτίωση της ινσουλινοευαισθησίας και του φλεγμονώδους φορτίου. Επιπλέον, η υδροξυτυροσόλη έχει αποδειχθεί ασφαλής και καλά ανεκτή, χωρίς κλινικά σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες, γεγονός που την καθιστά ελκυστική ως συμπληρωματικό διατροφικό εργαλείο.

Πέραν της άμεσης επίδρασης στο σωματικό βάρος, οι πολυφαινόλες του ελαιολάδου και η υδροξυτυροσόλη συγκεκριμένα έχει βρεθεί ότι συμβάλλουν στη συνολική βελτίωση του καρδιομεταβολικού προφίλ. Σε κλινικές μελέτες παρατηρήθηκε μείωση δεικτών οξειδωτικού στρες, φλεγμονής, δυσλιπιδαιμίας και βελτίωση της ενδοθηλιακής λειτουργίας και της αρτηριακής ελαστικότητας². Οι δράσεις αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντικές σε άτομα με παχυσαρκία, όπου η μεταβολική δυσλειτουργία προηγείται συχνά των κλινικών εκδηλώσεων καρδιαγγειακής νόσου.

Olivomed®: Το συμπλήρωμα διατροφής για καθημερινή πρόσληψη πολυφαινολών

Στην ελληνική αγορά κυκλοφορεί το σκεύασμα Olivomed®, το οποίο περιέχει ελληνικό ελαιόλαδο ποικιλίας Κορωνέικης και τυποποιημένο εκχύλισμα επιτραπέζιας ελιάς ποικιλίας Αμφίσσης, ιδιαίτερα πλούσιο σε αντιοξειδωτικές πολυφαινόλες.

Η συνιστώμενη ημερήσια δόση είναι δύο μαλακές κάψουλες, οι οποίες αποδίδουν περισσότερα από 5 mg υδροξυτυροσόλης, ποσότητα που αντιστοιχεί στο κατώφλι για την τεκμηριωμένη καρδιοπροστατευτική της δράση.

Η χρήση τέτοιων τυποποιημένων σκευασμάτων επιτρέπει την ακριβή και σταθερή πρόσληψη πολυφαινολών, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις στη σύσταση του ελαιολάδου. Μπορεί να λειτουργήσει επικουρικά στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου προγράμματος διαχείρισης σωματικού βάρους, χωρίς την αύξηση στη θερμιδική πρόσληψη που αναπόφευκτα επιφέρει η καθημερινή διατροφική πρόσληψη ελαιολάδου.

Συμπερασματικά, οι πολυφαινόλες του ελαιολάδου και ειδικότερα η υδροξυτυροσόλη συνιστούν ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο, φυσικό συμπληρωματικό μέσο στη σύγχρονη αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Αν και δεν υποκαθιστούν τη φαρμακοθεραπεία όταν αυτή ενδείκνυται ιατρικά, ενισχύουν τις μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, βελτιώνουν τη μεταβολική υγεία και υποστηρίζουν μια ολιστική, εξατομικευμένη και μακροπρόθεσμα βιώσιμη προσέγγιση στη διαχείριση του σωματικού βάρους.

Βιβλιογραφία

1. Effect of Long-Term Hydroxytyrosol Administration on Body Weight, Fat Mass and Urine Metabolomics: A Randomized Double-Blind Prospective Human Study (Nutrients 2022, 14, 1525)
2. Association of hydroxytyrosol enriched olive oil with vascular function in chronic coronary disease (Eur J Clin Invest.2023;00:e13983)

Ακολουθήστε την InterMed στα Social Media: 

Facebook

Instagram

YouTube

TikTok

LinkedIn