Αττικόν: Νοσοκομείο «αιχμή» στην κλινική έρευνα στην Ελλάδα

Γράφουν:  Ελένη Φατούρου, Προϊσταμένη του Αυτοτελούς Τμήματος Κλινικών Μελετών του Ν.Π.Δ.Δ. – Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» – Γ.Ν.Δ.Α. «Η ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ»

Το Ν.Π.Δ.Δ. – Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» – Γ.Ν.Δ.Α. «Η ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ», Οργανική Μονάδα Έδρας Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ», έχει αναδειχθεί σε ένα από τα πλέον δραστήρια και αναγνωρισμένα ερευνητικά κέντρα της χώρας, συμμετέχοντας ενεργά στην προώθηση της κλινικής έρευνας και συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ανάπτυξη και αξιολόγηση νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων, καινοτόμων φαρμακευτικών προϊόντων και σύγχρονων ιατρικών πρακτικών.

Οι κλινικές μελέτες που υλοποιούνται στο Νοσοκομείο καλύπτουν ευρύ φάσμα θεραπευτικών περιοχών. Ενδεικτικά, οι βασικές θεραπευτικές περιοχές περιλαμβάνουν:

• Ογκολογία και Αιματολογία
• Καρδιολογία
• Νευρολογία
• Λοιμώδη νοσήματα
• Ενδοκρινολογικά νοσήματα
• Άλλες εξειδικευμένες ιατρικές ειδικότητες

Σπυρίδων Αποστολόπουλος, Διοικητής  Ν.Π.Δ.Δ. – Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» – Γ.Ν.Δ.Α. «Η ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ»

Καθοριστικής σημασίας για την οργανωμένη ανάπτυξη της κλινικής έρευνας στο Νοσοκομείο «Αττικόν» υπήρξε η σύσταση και πλήρης λειτουργία τον Ιανουάριο του 2025 του Αυτοτελούς Τμήματος Κλινικών Μελετών.

Συστάθηκε σύμφωνα με το νέο θεσμικό πλαίσιο για την απλούστευση και τον εξορθολογισμό των διαδικασιών που αφορούν την υπογραφή συμβάσεων και την οικονομική διαχείριση κλινικών δοκιμών με φάρμακα, μη παρεμβατικών μελετών με φάρμακα, κλινικής έρευνας με ιατροτεχνολογικά προϊόντα, μελετών κλινικών επιδόσεων με in vitro διαγνωστικά προϊόντα, καθώς και ερευνητικών εργασιών χωρίς φάρμακα, ιατροτεχνολογικά ή in vitro διαγνωστικά προϊόντα.

Η δημιουργία του Τμήματος σηματοδότησε ένα ουσιαστικό βήμα για την ενίσχυση της διοικητικής υποστήριξης των ερευνητών, την τυποποίηση των διαδικασιών, την επιτάχυνση της διαχείρισης των σχετικών αιτημάτων και την αποτελεσματικότερη εποπτεία της ερευνητικής δραστηριότητας.

502 ενεργές κλινικές μελέτες το 2025

Το Αυτοτελές Τμήμα Κλινικών Μελετών έχει ως βασική αποστολή την υποστήριξη των ερευνητών και των χορηγών σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής των κλινικών μελετών, από την αρχική υποβολή και τις απαιτούμενες εγκρίσεις έως την ολοκλήρωση των συμβάσεων.

Παράλληλα, συμβάλλει στη διασφάλιση της τήρησης των αρχών της Ορθής Κλινικής Πρακτικής (Good Clinical Practice – GCP), στη συμμόρφωση με το εθνικό και ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, καθώς και στην ενίσχυση της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας των διοικητικών διαδικασιών.

Κατά το έτος 2025 το Τμήμα υποστήριξε συνολικά 275 φακέλους κλινικών μελετών, εκ των οποίων 128 αφορούσαν νέες μελέτες. Οι ενεργές κλινικές μελέτες ανήλθαν συνολικά σε 502, παρουσιάζοντας ιδιαίτερα σημαντική αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.

Ειδικότερα, η ποσοστιαία αύξηση των ενεργών κλινικών μελετών ανήλθε σε 56,88% σε σχέση με το έτος 2024, ενώ ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης για την τριετία 2023–2025 διαμορφώθηκε σε 15,43%.

Η ανοδική αυτή πορεία αποτυπώνει τη δυναμική ανάπτυξη της ερευνητικής δραστηριότητας του Νοσοκομείου και επιβεβαιώνει την εδραίωσή του ως ενός εκ των σημαντικότερων ερευνητικών φορέων υγείας της χώρας.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι και ο ρόλος των συνεργασιών που έχει αναπτύξει το Αυτοτελές Τμήμα Κλινικών Μελετών με ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα, φαρμακευτικές εταιρείες, Οργανισμούς Έρευνας (CROs), καθώς και εθνικούς και διεθνείς θεσμικούς φορείς. Οι συνεργασίες αυτές συμβάλλουν ουσιαστικά στη μεταφορά τεχνογνωσίας, στην ενίσχυση της εξωστρέφειας του Νοσοκομείου και στη συμμετοχή του σε πολυκεντρικά ερευνητικά σχήματα υψηλού επιστημονικού επιπέδου.

Ενίσχυση της κλινικής έρευνας

Η ενίσχυση της κλινικής έρευνας αποτελεί επένδυση στη γνώση, στην καινοτομία, στους ασθενείς και στο μέλλον του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ», μέσα από τη συστηματική ενίσχυση των ερευνητικών του υποδομών και τη λειτουργία του Αυτοτελούς Τμήματος Κλινικών Μελετών, συνεχίζει να επενδύει στη δημιουργία ενός σύγχρονου και εξωστρεφούς περιβάλλοντος έρευνας και καινοτομίας προς όφελος των ασθενών και της κοινωνίας.

Οι προοπτικές για την τριετία 2026–2028 εμφανίζονται ιδιαίτερα θετικές για το Νοσοκομείο. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία και τις σχετικές προβλέψεις, ο αριθμός των ενεργών κλινικών μελετών στο Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται σταθερά, ξεπερνώντας τις 570 μελέτες το 2026 και προσεγγίζοντας τις 760 έως το 2028.

Η Ελλάδα διαθέτει υψηλού επιπέδου επιστημονικό δυναμικό, εξειδικευμένους ερευνητές και αξιόλογες νοσοκομειακές και ακαδημαϊκές δομές, στοιχεία που της επιτρέπουν να διεκδικεί με αξιώσεις έναν ακόμη πιο ενεργό ρόλο στον ευρωπαϊκό και διεθνή χώρο της κλινικής έρευνας.

Απλούστευση των διαδικασιών

Προς την κατεύθυνση αυτή, ιδιαίτερης σημασίας είναι οι συντονισμένες πρωτοβουλίες του Υπουργείου Υγείας και της Γενικής Γραμματέως Υπηρεσιών Υγείας, κας Λίλιαν Βιλδιρίδη, για την απλούστευση και επιτάχυνση των διαδικασιών που αφορούν την έγκριση και υλοποίηση κλινικών μελετών, καθώς και για τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου και σταθερού νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου στην Ελλάδα, εναρμονισμένου με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις και τις σύγχρονες ανάγκες της βιοϊατρικής έρευνας.

Οι παρεμβάσεις αυτές συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση της γραφειοκρατίας, στην ενίσχυση της διαφάνειας και στη δημιουργία ενός αποτελεσματικότερου περιβάλλοντος για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ενισχύοντας περαιτέρω την ανταγωνιστικότητα της χώρας στον τομέα της κλινικής έρευνας.

Σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή αποτελεί επίσης η επικείμενη λειτουργία του Μητρώου Βιοϊατρικής Έρευνας, το οποίο αναμένεται να αποτελέσει ένα ολοκληρωμένο εργαλείο καταγραφής, παρακολούθησης και συντονισμού της ερευνητικής δραστηριότητας σε εθνικό επίπεδο, ενισχύοντας τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και τη συστηματική αποτύπωση της ερευνητικής παραγωγής της χώρας.

Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Κλινικών Μελετών, εκφράζουμε τις θερμές μας ευχαριστίες προς όλους τους επαγγελματίες υγείας, τους ερευνητές, τα στελέχη του Νοσοκομείου, τους διοικητικούς και επιστημονικούς συνεργάτες, καθώς και τους ασθενείς, οι οποίοι συμβάλλουν καθημερινά, με αίσθημα ευθύνης, συνέπεια και αφοσίωση, στην πρόοδο της κλινικής έρευνας και της ιατρικής επιστήμης.