Καρκίνος του πνεύμονα: Νέες πειραματικές θεραπείες στοχεύουν δύσκολες μεταλλάξεις και δίνουν ελπίδα στους ασθενείς
Ελπιδοφόρα είναι τα μηνύματα από την ολοένα και πιο εξατομικευμένη αντιμετώπιση του καρκίνου και ιδιαίτερα στα πιο δύσκολα ογκολογικά περιστατικά, που σχετίζονται με μεταλλάξεις. Οι μεταλλάξεις του γονιδίου KRAS, συγκεκριμένα, συγκαταλέγονται στις συχνότερες γενετικές αλλοιώσεις του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα. Τα πρώτα στοχευμένα φάρμακα για τη μετάλλαξη KRAS G12C απέφεραν σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια, όμως πολλοί ασθενείς τελικά, αποδείχθηκε ότι αναπτύσσουν ανοχή στο φάρμακο και η νόσος αρχίζει ξανά να εξελίσσεται.
Παράλληλα, για τους ασθενείς με τη μετάλλαξη KRAS G12D, που αφορούν περίπου το 4% των περιπτώσεων της νόσου, δεν υπήρχε μέχρι σήμερα εγκεκριμένη στοχευμένη θεραπεία.
Αποδείχθηκε, ωστόσο, οι νέας γενιάς αναστολείς elisrasib και zoldonrasib μπορούν να αντιμετωπίσουν προβλήματα που μέχρι σήμερα περιόριζαν σημαντικά την αποτελεσματικότητα της θεραπείας του συγκεκριμένου τύπου καρκίνου.
- Δείτε επίσης – Αμιβανταμάμπη: Πότε έρχεται η νέα θεραπεία που συρρικνώνει τους όγκους κι έχει λιγότερες παρενέργειες
Ελπιδοφόρα αποτελέσματα για το elisrasib στον καρκίνο του πνεύμονα
Το elisrasib αναπτύχθηκε ώστε να δεσμεύει πιο αποτελεσματικά την πρωτεΐνη KRAS G12C και να περιορίζει τους μηχανισμούς που οδηγούν στην ανάπτυξη αντοχής.
Σε κλινική μελέτη φάσης Ι/ΙΙ, την οποία αναλύουν στο κείμενο αυτό καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» – ΕΚΠΑ*, οι ασθενείς που δεν είχαν λάβει προηγουμένως θεραπεία με αναστολέα KRAS G12C εμφάνισαν αντικειμενική ανταπόκριση σε ποσοστό 58,8%, ενώ η νόσος ελέγχθηκε στο 98,5% των συμμετεχόντων.
Η διάμεση επιβίωση χωρίς επιδείνωση της νόσου έφτασε τους 12,2 μήνες, ενώ η ανταπόκριση στη θεραπεία διήρκεσε περισσότερο από 16 μήνες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το φάρμακο έδειξε δράση ακόμη και σε ασθενείς που είχαν ήδη αναπτύξει αντοχή σε προηγούμενες θεραπείες της ίδιας κατηγορίας, καθώς και σε ασθενείς με εγκεφαλικές μεταστάσεις, εύρημα που οι ερευνητές θεωρούν ιδιαίτερα σημαντικό.
Πρώτα θετικά δεδομένα και για τη μετάλλαξη KRAS G12D
Εξίσου αισιόδοξα ήταν τα αποτελέσματα για το zoldonrasib, το οποίο αποτελεί τον πρώτο εκλεκτικό αναστολέα της ενεργού μορφής της μετάλλαξης KRAS G12D.
Σε ασθενείς που είχαν ήδη υποβληθεί σε χημειοθεραπεία και ανοσοθεραπεία, το φάρμακο πέτυχε αντικειμενική ανταπόκριση στο 52% των περιπτώσεων, ενώ η νόσος παρέμεινε ελεγχόμενη στο 93% των συμμετεχόντων. Η διάμεση επιβίωση χωρίς πρόοδο της νόσου ήταν 11,1 μήνες.
Οι ερευνητές κατέγραψαν επίσης σημαντική μείωση του κυκλοφορούντος καρκινικού DNA (ctDNA), ενός βιοδείκτη που χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο για την παρακολούθηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία.
Ήπιες οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες
Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν, και τα δύο φάρμακα εμφάνισαν ικανοποιητικό προφίλ ασφάλειας. Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν ήπιες έως μέτριες, κυρίως γαστρεντερικές διαταραχές, ενώ σχετικά λίγοι ασθενείς χρειάστηκε να διακόψουν τη θεραπεία εξαιτίας παρενεργειών.
Το στοιχείο αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο τα νέα φάρμακα να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον όχι μόνο ως μονοθεραπεία αλλά και σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία ή άλλες στοχευμένες θεραπείες.
Ωστόσο, παρότι τα αποτελέσματα θεωρούνται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι προέρχονται από πρώιμες κλινικές μελέτες και θα πρέπει να επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερες τυχαιοποιημένες μελέτες φάσης ΙΙΙ πριν αλλάξει η καθημερινή κλινική πρακτική.
Πάντως, η δυνατότητα αντιμετώπισης της αντοχής στις υπάρχουσες θεραπείες, η πιθανή αποτελεσματικότητα στις εγκεφαλικές μεταστάσεις και η ανάπτυξη μιας στοχευμένης θεραπείας για τη μετάλλαξη KRAS G12D αποτελούν εξελίξεις που οι ογκολόγοι χαρακτηρίζουν ιδιαίτερα σημαντικές για το μέλλον της θεραπείας του καρκίνου του πνεύμονα.
- Πηγή: Παρουσίαση των αποτελεσμάτων στο Ετήσιο Συνέδριο της American Association for Cancer Research (AACR 2026). Επιστημονικός σχολιασμός από τη Δρ. Μαρία Καπαρέλου και τον καθηγητή Θάνο Δημόπουλο, Θεραπευτική Κλινική Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα», Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ.




