Καύσωνας: Τουλάχιστον 12.000 επιπλέον θάνατοι στην Ευρώπη τον Ιούνιο – «Και το καλοκαίρι δεν έχει τελειώσει»

  • Γιάννα Σουλάκη
καύσωνα
Τουλάχιστον 12.000 επιπλέον θάνατοι καταγράφηκαν σε περίπου δέκα ευρωπαϊκές χώρες κατά τη διάρκεια του πρωτοφανούς κύματος καύσωνα του Ιουνίου, σύμφωνα με προσωρινή ανάλυση στοιχείων από εθνικά αρχεία που πραγματοποίησε το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP).

Στην κορύφωση του καύσωνα, από τις 22 έως τις 28 Ιουνίου, καταγράφηκαν περίπου 10.000 επιπλέον θάνατοι σε επτά χώρες –Γερμανία, Γαλλία, Βέλγιο, Ισπανία, Ολλανδία, Ελβετία και Λουξεμβούργο– με βάση επίσημα στοιχεία κρατικών φορέων.

Σε αυτούς προστίθενται ακόμη 2.200 θάνατοι που αποδίδονται στη ζέστη στην Αγγλία και την Ουαλία, σύμφωνα με εκτιμήσεις της βρετανικής μετεωρολογικής υπηρεσίας (Met Office) για το διάστημα 18-28 Ιουνίου.

Ο απολογισμός παραμένει προσωρινός. Παράλληλα, τα προκαταρκτικά στοιχεία της ευρωπαϊκής πλατφόρμας παρακολούθησης της υπερβάλλουσας θνησιμότητας EuroMOMO καταγράφουν 14.260 επιπλέον θανάτους την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου. Το στατιστικό μοντέλο της πλατφόρμας βασίζεται σε επίσημα δεδομένα από 24 χώρες, που αντιπροσωπεύουν σχεδόν 400 εκατομμύρια κατοίκους.

«Το καλοκαίρι δεν έχει τελειώσει ακόμη», προειδοποίησε ο περιφερειακός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την Ευρώπη, Χανς Χένρι Κλούγκε, τονίζοντας ότι «διαθέτουμε τα εργαλεία για να αποτρέψουμε αυτούς τους θανάτους».

Όπως επισήμανε, πολλές κυβερνήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τη ζέστη ως ένα απλό μετεωρολογικό φαινόμενο και όχι ως ζήτημα δημόσιας υγείας.

Από την πλευρά του, ο επιδημιολόγος του δανέζικου Statens Serum Institut και συντονιστής του EuroMOMO, Λάσε Φέστεργκααρντ, δήλωσε στο AFP: «Απ’ όσα γνωρίζουμε, δεν υπάρχουν άλλες αιτίες που να εξηγούν αυτή την υπερβάλλουσα θνησιμότητα πέρα από τη ζέστη, και αυτό είναι τραγικό».

Ο ίδιος, πάντως, υπογράμμισε ότι τα στοιχεία είναι ακόμη προκαταρκτικά και απαιτούνται περίπου τέσσερις εβδομάδες ώστε να σταθεροποιηθούν οι εκτιμήσεις.

Τα στοιχεία ανά χώρα

Οι μέθοδοι καταγραφής των θανάτων που σχετίζονται με τον καύσωνα διαφέρουν από χώρα σε χώρα.

Στην Ισπανία, το σύστημα παρακολούθησης της θνησιμότητας MoMo του Εθνικού Κέντρου Επιδημιολογίας απέδωσε 610 θανάτους στη ζέστη μεταξύ 22 και 28 Ιουνίου. Σχεδόν τα 2/3 των θυμάτων ήταν ηλικίας άνω των 85 ετών.

Στη Γερμανία καταγράφηκαν 5.780 περισσότεροι θάνατοι κατά την 26η εβδομάδα του έτους σε σχέση με τον μέσο όρο της αντίστοιχης περιόδου των τεσσάρων προηγούμενων ετών, σύμφωνα με στοιχεία της Destatis. Το Ινστιτούτο Robert Koch ανέφερε επίσης ότι το φετινό καλοκαίρι έχει ήδη προκαλέσει περισσότερους θανάτους από τη ζέστη σε σύγκριση με καθένα από τα έξι προηγούμενα χρόνια.

Στη Γαλλία, σύμφωνα με τη Santé publique France, οι επιπλέον θάνατοι κατά την 26η εβδομάδα ξεπέρασαν τους 2.000 σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Στο Βέλγιο, το επιστημονικό ινστιτούτο Sciensano κατέγραψε 753 επιπλέον θανάτους μόνο στις 27 και 28 Ιουνίου. Συνολικά, μεταξύ 18 Ιουνίου και 1ης Ιουλίου καταγράφηκαν 1.747 επιπλέον θάνατοι, αριθμός που αποτελεί εθνικό ρεκόρ για κύμα καύσωνα στον 21ο αιώνα.

Ανάλυση των στοιχείων του Ολλανδικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας και Περιβάλλοντος (RIVM) από το AFP εκτιμά ότι στην Ολλανδία σημειώθηκαν σχεδόν 600 επιπλέον θάνατοι μεταξύ 22 και 28 Ιουνίου. Την ίδια περίοδο, στην Ελβετία καταγράφηκαν περίπου 220 επιπλέον θάνατοι, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία, ενώ στο Λουξεμβούργο το υπουργείο Υγείας έκανε λόγο για 23 επιπλέον θανάτους.

  • Σημείωση: Οι αριθμοί αφορούν υπερβάλλουσα θνησιμότητα (excess mortality), δηλαδή θανάτους πάνω από το αναμενόμενο επίπεδο για την εποχή. Δεν σημαίνει ότι κάθε θάνατος έχει πιστοποιηθεί ατομικά ως άμεση συνέπεια του καύσωνα. 

Φωτογραφία: iStock