Εργαστηριακοί γιατροί (ΠΟΕΡΓΙ): Οι νέοι κανόνες συνταγογράφησης δεν είναι «κόφτες», αλλά επιστημονικά φίλτρα

Η δημόσια συζήτηση που άνοιξε με αφορμή τις πρόσφατες ρυθμίσεις του Υπουργείου Υγείας για τους κανόνες επαναληψιμότητας και την ορθολογική χρήση των διαγνωστικών εξετάσεων (ΦΕΚ Β’ 5131/2025), φέρνει στην επιφάνεια μια διαχρονική παθογένεια της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ). Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ελευθεροεπαγγελματιών Εργαστηριακών Ιατρών (ΠΟΕΡΓΙ) παρεμβαίνει δυναμικά, ξεκαθαρίζοντας πως τα νέα μέτρα δεν αποτελούν «κόφτες» εις βάρος των ασθενών, αλλά αναγκαία αναχώματα στην ασύδοτη υπερσυνταγογράφηση.

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, η παρουσίαση αυτών των ρυθμίσεων ως μέτρων περικοπής κόστους από μερίδα κλινικών ιατρών και συνδικαλιστικών φορέων είναι παραπλανητική. Αντιθέτως, οι ρυθμοίσεις αποτελούν βήματα προς την ευθυγράμμιση με τα διεθνή ιατρικά πρωτόκολλα, όπως αναφέρεται, προστατεύοντας το σύστημα από τη σπατάλη πόρων που τελικά οδηγεί στην οικονομική εξόντωση των εργαστηρίων μέσω των μηχανισμών rebate και clawback.

Εργαστηριακοί γιατροί: Η ψηφιακή μεταρρύθμιση φέρνει διαφάνεια

Κεντρικό σημείο της παρέμβασης της ΠΟΕΡΓΙ αποτελεί η θεσμοθέτηση του Ψηφιακού Αποθετηρίου Διαγνωστικών Εργαστηριακών Αποτελεσμάτων (ΦΕΚ Β’ 1503/17.03.2026). Η Ομοσπονδία χαιρετίζει την υποχρέωση καταχώρησης των αποτελεσμάτων των εργαστηριακών εξετάσεων στον Ηλεκτρονικό Φάκελο Ασθενούς, τονίζοντας τα εξής οφέλη:

• πλήρες ιστορικό: ο θεράπων ιατρός αποκτά άμεση πρόσβαση στα δεδομένα του ασθενούς, αποφεύγοντας περιττές επαναλήψεις εξετάσεων.
• έλεγχος εικονικής ζήτησης: διασφαλίζεται ότι οι αποζημιούμενες εξετάσεις έχουν πράγματι διενεργηθεί, ενισχύοντας τη διαφάνεια.
• στοχευμένη επιτήρηση: ο ΕΟΠΥΥ μπορεί πλέον να ανιχνεύει αποκλίσεις από τα πρωτόκολλα, αντί να επιβάλλει οριζόντιες οικονομικές κυρώσεις στους παρόχους.

«Η Ελλάδα δεν μπορεί να λειτουργεί με κανόνες “ό,τι γράφουμε – εκτελείται”. Η χώρα μας έχει επιτρέψει επί χρόνια ένα μοντέλο πρακτικά ανεξέλεγκτο, όπου η συνταγογράφηση διαγνωστικών εξετάσεων λειτουργεί χωρίς συνεκτικό πλαίσιο, χωρίς εφαρμογή πρωτοκόλλων και χωρίς ουσιαστικό έλεγχο. Αυτό δεν είναι «ελευθερία ιατρικής κρίσης». Είναι διοικητική ανεπάρκεια και αντιεπιστημονική ανοχή», αναφέρει η Ομοσπονδία.

Το ακανθώδες ζήτημα του clawback και η «πηγή» της δαπάνης

Η ΠΟΕΡΓΙ υπογραμμίζει την αδικία της υφιστάμενης κατάστασης, όπου η υπέρβαση του προϋπολογισμού δεν αντιμετωπίζεται στην πηγή της (τη συνταγογράφηση), αλλά στο τέλος της αλυσίδας (την εκτέλεση). Οι εργαστηριακοί ιατροί καλούνται να «ισοφαρίσουν» τη δαπάνη μέσω περικοπών, ενώ εκείνοι που παράγουν την υπέρβαση παραμένουν στο απυρόβλητο.

η κληρονομιά των «εξωγενών» εξετάσεων

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ένταξη εξετάσεων στο συνταγολόγιο που δεν ανήκουν στον πυρήνα της ΠΦΥ (όπως συγκεκριμένες βιταμίνες και εξειδικευμένες ανοσολογικές εξετάσεις), μια πρακτική που ξεκίνησε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ χωρίς αύξηση του προϋπολογισμού, όπως λέει η ΠΟΕΡΓΙ.

«Σε προηγούμενη πολιτική περίοδο, εντάχθηκαν στο συνταγολόγιο πολλές εξετάσεις που δεν ανήκουν στον πυρήνα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, χωρίς να υπάρξει αντίστοιχη και παράλληλη αύξηση του κλειστού προϋπολογισμού. Πρόκειται για εξετάσεις ιδιαίτερα εξειδικευμένες που δεν σχετίζονται με τον βασικό έλεγχο, την πρόληψη και το screening. Η επιλογή αυτή συνέβαλε στην εκτίναξη της δαπάνης και δημιούργησε μια μόνιμη στρέβλωση, την οποία μέχρι σήμερα πληρώνουν τα εργαστήρια».

Τα αιτήματα της ομοσπονδίας

Η ΠΟΕΡΓΙ καλεί την πολιτική ηγεσία να τηρήσει τις δεσμεύσεις της και να προχωρήσει πέρα από τους χρονικούς περιορισμούς, ζητώντας:

• ολοκλήρωση της εφαρμογής επιστημονικών πρωτοκόλλων σε όλο το φάσμα της συνταγογράφησης.
• αφαίρεση εξειδικευμένων εξετάσεων από το συνταγολόγιο της ΠΦΥ που δεν αφορούν τον βασικό προληπτικό έλεγχο.
• διακοπή της μονομερούς μετακύλισης των υπερβάσεων στους εργαστηριακούς ιατρούς.
• συμμετρική ευθύνη μεταξύ εκείνων που συνταγογραφούν και εκείνων που εκτελούν τις εξετάσεις.