8 Μαρτίου: «Η γυναίκα δεν μπορεί να είναι λάστιχο» – Υπενθύμιση για μια μάχη που συνεχίζεται

Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στις 8 Μαρτίου δεν αποτελεί απλώς μια επετειακή αναφορά.

Καθιερώθηκε επίσημα από τον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών το 1975 ως ημέρα μνήμης για τους αγώνες των γυναικών για ισότητα, πολιτικά δικαιώματα και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας.

Οι ρίζες της βρίσκονται στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν χιλιάδες γυναίκες εργάτριες στη Νέα Υόρκη, κυρίως στον κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας και της ένδυσης, προχώρησαν σε μαζικές απεργίες μεταξύ 1908 και 1911, διεκδικώντας καλύτερους μισθούς, ανθρώπινες συνθήκες εργασίας και το δικαίωμα στη συνδικαλιστική οργάνωση.

Περισσότερο από έναν αιώνα μετά, όμως, πολλά από αυτά τα αιτήματα παραμένουν ανοιχτά.

«Η ασφάλεια και η αξιοπρέπεια στην εργασία παραμένουν ζητούμενο»

Σε μήνυμά τους για την ημέρα, οι εργαζόμενοι στα Κέντρα Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας επισημαίνουν ότι η ασφάλεια και η αξιοπρέπεια στην εργασία εξακολουθούν να αποτελούν ζητούμενο:

«Περισσότερο από έναν αιώνα μετά, η ασφάλεια και η αξιοπρέπεια στην εργασία εξακολουθούν να αποτελούν ζητούμενο», σημειώνεται χαρακτηριστικά, με αφορμή και πρόσφατα εργατικά δυστυχήματα.

Ως παράδειγμα αναφέρεται το πρόσφατο περιστατικό στο εργοστάσιο Βιολάντα, με θύματα γυναίκες εργαζόμενες. Όπως υπογραμμίζουν οι εργαζόμενοι των Κέντρων Πρόληψης, «πίσω από κάθε τέτοιο περιστατικό βρίσκεται μια ιστορία επισφαλούς εργασίας, εξάντλησης και συχνά αόρατης βίας μέσα στον χώρο δουλειάς».

«Στο όνομα της ισότητας η γυναίκα γίνεται “λάστιχο”»

Σύμφωνα με το ίδιο μήνυμα, οι έμφυλες ανισότητες εξακολουθούν να διαπερνούν πολλές πλευρές της κοινωνικής ζωής: από τον χώρο εργασίας και την οικογένεια μέχρι το σχολείο και τον δημόσιο λόγο.

«Στο αφήγημα του “εκσυγχρονισμού”, της “ισότητας των δύο φύλων” και της “ευέλικτης εργασίας”, η γυναίκα καλείται συχνά να γίνει “λάστιχο”, προκειμένου να ανταποκριθεί ταυτόχρονα σε πολλαπλούς και απαιτητικούς ρόλους: ως εργαζόμενη, ως μητέρα και ως ενεργό μέλος της κοινωνίας», τονίζεται.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η δημόσια συζήτηση γύρω από τη θέση των γυναικών, την έμφυλη βία και τις γυναικοκτονίες δεν μπορεί να περιορίζεται σε μια επετειακή ημέρα.

«Η αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων δεν μπορεί να περιορίζεται σε μια ημέρα συμβολισμών», σημειώνεται, τονίζοντας την ανάγκη για διαρκείς παρεμβάσεις στην κοινωνία.

Παρεμβάσεις σε σχολεία και νέους

Τα Κέντρα Πρόληψης υλοποιούν εδώ και περισσότερα από τριάντα χρόνια δράσεις σε τοπικές κοινότητες σε όλη τη χώρα, δουλεύοντας καθημερινά με γυναίκες και κορίτσια σε διαφορετικές ηλικίες και ρόλους – από μητέρες και εκπαιδευτικούς μέχρι έφηβες και μαθήτριες.

Όπως επισημαίνουν, βασική κατεύθυνση αυτής της δουλειάς είναι «η αναγνώριση των παραδοσιακών έμφυλων στερεοτύπων και των ανισότιμων κοινωνικών αντιλήψεων που διαπερνούν την καθημερινότητα και η ενθάρρυνση των ανθρώπων να αναλάβουν ενεργό ρόλο απέναντι σε αυτές».

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις παρεμβάσεις σε μαθητές και νέους. Στόχος, όπως αναφέρεται, είναι τα παιδιά να αναπτύσσουν κριτική σκέψη, να αμφισβητούν στερεότυπα και ανισότητες και να καλλιεργούν σχέσεις σεβασμού.

Στο πλαίσιο αυτό υλοποιούνται προγράμματα ευαισθητοποίησης για ζητήματα όπως η βία στις συντροφικές σχέσεις μεταξύ εφήβων, η έννοια της συναίνεσης, η διεκδικητική συμπεριφορά και η οριοθέτηση, μέσα από εκπαιδευτικές και βιωματικές δράσεις.

«Η πρόληψη αφορά βασικά δικαιώματα των γυναικών»

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην έννοια της πρόληψης, η οποία –όπως υπογραμμίζουν– συνδέεται άμεσα με θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα.

«Η πρόληψη δεν είναι μία έννοια που απλά την “κολλάμε” σε κάθε τι. Η πρόληψη αφορά βασικά δικαιώματα της ζωής, της υγείας και της ασφάλειας των γυναικών», σημειώνεται.

Στο ίδιο πλαίσιο αναδεικνύεται το δικαίωμα των γυναικών στη δημόσια και δωρεάν πρόσβαση σε προληπτικές εξετάσεις και θεραπεία, αλλά και σε άδειες και επιδόματα μητρότητας, ασφάλιση και αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής.

Η ανάγκη για πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας

Η 8η Μαρτίου αποτελεί επίσης αφορμή για να αναδειχθεί η ανάγκη πρόληψης της ενδοοικογενειακής βίας και των συνεπειών της.

«Αναδεικνύουμε την ανάγκη για την πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας και τις επιπτώσεις της, αλλά και τις γυναίκες που δολοφονούνται καθημερινά σε όλο τον κόσμο από τους συντρόφους τους», τονίζεται.

Το μήνυμα κλείνει με μια αναφορά στη Κική Δημουλά, με τους εργαζόμενους να σημειώνουν ότι βρίσκονται δίπλα σε κάθε γυναίκα «που σηκώνει στους ώμους της ολόκληρη τη ζωή».

Φωτογραφίες: iStock