Υδράργυρος στα ψάρια: Ποια είδη συστήνουν οι ειδικοί να καταναλώνονται σπάνια

Τα ψάρια συγκαταλέγονται στις πιο ωφέλιμες τροφές για την υγεία. Προσφέρουν πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, βιταμίνη D και σημαντικά ιχνοστοιχεία. Μεγάλες αναλύσεις έχουν δείξει ότι τα οφέλη από την κατανάλωσή τους υπερτερούν σαφώς των πιθανών κινδύνων για τον γενικό πληθυσμό.

Ωστόσο, ορισμένα είδη ψαριών μπορούν να συσσωρεύσουν μεθυλυδράργυρο.  Πρόκειται για μορφή υδραργύρου που βρίσκεται στο υδάτινο περιβάλλον και περνά σταδιακά στην τροφική αλυσίδα. Όσο μεγαλύτερο και πιο αρπακτικό είναι ένα ψάρι, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει να συγκεντρώσει υψηλότερες ποσότητες της ουσίας αυτής στους ιστούς του.

Πώς επηρεάζει ο υδράργυρος την υγεία

Ο μεθυλυδράργυρος αποτελεί μια ιδιαίτερα τοξική μορφή υδραργύρου, με κύριο όργανο-στόχο τους νεφρούς. Ωστόσο, η τοξικότητά του δεν περιορίζεται εκεί. Μπορεί επίσης να επηρεάσει αρνητικά το ήπαρ, το κεντρικό νευρικό σύστημα, το ανοσοποιητικό σύστημα, καθώς και τα αναπαραγωγικά και αναπτυξιακά συστήματα, καθιστώντας τον ιδιαίτερα επικίνδυνο.

Έχει την ικανότητα να διεισδύει στον θύλακα της τρίχας και να διαπερνά τον πλακούντα και τα αιματοεγκεφαλικά υγρά. Αυτό του επιτρέπει να συσσωρεύεται σε ιστούς όπως τα μαλλιά, ο εγκέφαλος και το έμβρυο, προκαλώντας πιθανές τοξικές επιδράσεις.

Ποια ψάρια περιέχουν περισσότερο υδράργυρο

Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA), τα υψηλότερα επίπεδα υδραργύρου καταγράφονται κυρίως σε μεγάλα αρπακτικά ψάρια. Στη λίστα περιλαμβάνονται:

• ο ξιφίας,
• ο καρχαρίας,
• o μάρλινος
• o βασιλικός κολιός
•  ο μεγαλόφθαλμος τόνος
• ο λούτσος
• ο χανιώτης,
• το μαγιάτικο

Ο λόγος είναι ότι τα ψάρια αυτά βρίσκονται στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας και ζουν αρκετά χρόνια, με αποτέλεσμα να συσσωρεύουν μεγαλύτερες ποσότητες υδραργύρου σε σχέση με μικρότερα είδη.

Αντίθετα, ψάρια όπως οι σαρδέλες, ο σολομός, οι αντζούγιες, ο μπακαλιάρος Ατλαντικού και η πέστροφα θεωρούνται επιλογές με χαμηλότερα επίπεδα υδραργύρου.

Ποιοι πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί

Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά τις εγκύους, τις γυναίκες που σχεδιάζουν εγκυμοσύνη, τις θηλάζουσες και τα μικρά παιδιά.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η έκθεση σε υψηλά επίπεδα μεθυλυδραργύρου μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του εμβρύου και των βρεφών.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η παρουσία υδραργύρου σε ορισμένα είδη ψαριών δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποκλειστούν τα θαλασσινά από τη διατροφή. Οι συστάσεις επικεντρώνονται στην επιλογή των κατάλληλων ειδών και στη σωστή ποσότητα κατανάλωσης. Σύμφωνα με τις οδηγίες του FDA, οι ενήλικες μπορούν να καταναλώνουν έως περίπου 350 γραμμάρια ψαριών και θαλασσινών την εβδομάδα. Προτεραιότητα πρέπει να αποτελούν τα είδη με χαμηλή περιεκτικότητα σε υδράργυρο.

• Διαβάστε επίσης –Ψάρια σε κονσέρβα: Τόνος, σαρδέλες, σολομός – Ποιες είναι οι πιο υγιεινές επιλογές

Για τις εγκύους, τις γυναίκες που σχεδιάζουν εγκυμοσύνη, τις θηλάζουσες και τα παιδιά, προτείνονται δύο έως τρεις μερίδες εβδομαδιαίως από ψάρια. Προτεινόμενα, ο σολομός, ο μπακαλιάρος, οι γαρίδες και ο κονσερβοποιημένος ελαφρύς τόνος.

Από το Harvard Health Publishing επισημαίνεται, επίσης, ότι ο λευκός τόνος (albacore) περιέχει περισσότερο υδράργυρο από τον ελαφρύ τόνο. Οπότε συνιστάται πιο περιορισμένη κατανάλωση του λευκού τόνου. Παράλληλα, τονίζεται η σημασία της ενημέρωσης για την ποιότητα των ψαριών που αλιεύονται σε τοπικά νερά. Ενδέχεται δηλαδή να ισχύουν ειδικές οδηγίες ανά περιοχή.

Τέλος, οι ειδικοί συνιστούν να εναλλάσσονται διαφορετικά είδη ψαριών μέσα στην εβδομάδα. Με αυτόν τον τρόπο απολαμβάνει κανείς τα οφέλη των θαλασσινών, περιορίζοντας την έκθεση σε ανεπιθύμητους ρύπους.

Φωτογραφία: istock