Αγγελική ρίζα (dong quai): Το πολυδραστικό βότανο για τις κράμπες περιόδου και τη γυναικεία υγεία

Η αγγελική ρίζα (Angelica Root) επανέρχεται δυναμικά στο επιστημονικό ενδιαφέρον ως ένα πολυδραστικό βότανο με αντιφλεγμονώδεις, αγγειοπροστατευτικές και πιθανώς ορμονικές ιδιότητες.

Αν και τα περισσότερα δεδομένα προέρχονται από προκλινικές μελέτες και μικρές κλινικές δοκιμές, τα ευρήματα δείχνουν σημαντικές προοπτικές για την υγεία, ιδιαίτερα των γυναικών. Να τονιστεί ότι η χρήση της, ανάλογα και τη ορφή της, πρέπει να γίνεται για περιορισμένο χρονικό διάστημα και κατά πάντα με την καθοδήγηση ειδικού.

• Διαβάστε επίσης – Μπαχαρικά και βότανα: Πώς γίνονται έως και εκατοντάδες φορές πιο ισχυρά κατά της φλεγμονής

Τι είναι το βότανο αγγελική

Το γένος Angelica ανήκει στην οικογένεια των Σκιαδοφόρων (Apiaceae) και περιλαμβάνει 60–90 είδη αρωματικών φυτών που φύονται σε Ασία, Ευρώπη και Βόρεια Αμερική. Τα πιο γνωστά είναι η Angelica sinensis, γνωστή και ως ντονγκ κουάι (Dong Quai), και η Angelica archangelica, δηλαδή η ρίζα του Αρχάγγελου. Πρόκειται δε για την  ευρωπαϊκή αγγελική.

Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική, η Angelica sinensis αποκαλείται συχνά «γυναικείο τζίνσενγκ», επειδή χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες για την αντιμετώπιση γυναικολογικών προβλημάτων.

Σύμφωνα με ανασκοπική μελέτη των Wei και συνεργατών,  το ντονγκ κουάι (η Angelica sinensis) έχει μακρά χρήση στην Κίνα για γυναικολογικά ζητήματα, όπως διαταραχές της εμμήνου ρύσεως και πόνοι περιόδου. Παράλληλα, μελέτη έδειξε ότι αποτελεί βασικό συστατικό σε παραδοσιακά φυτικά σκευάσματα της κινεζικής ιατρικής, τα οποία χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της κόπωσης, της αδυναμίας και καταστάσεων που σχετίζονται με μειωμένη κυκλοφορία και χαμηλή ζωτικότητα.

Από την άλλη πλευρά, η Αγγελική του Αρχάγγελου, έχει χρησιμοποιηθεί κυρίως στην ευρωπαϊκή βοτανοθεραπεία. Εκεί αξιοποιείται για την υποστήριξη του πεπτικού συστήματος, την ανακούφιση από φουσκώματα και για τις ήπιες χαλαρωτικές της ιδιότητες στο νευρικό σύστημα.

Συστατικά και δράση του βοτάνου

Η αγγελική περιέχει βιοδραστικές ουσίες όπως:

• φθαλίδια (Z-ligustilide)
• φαινολικά οξέα (φερουλικό οξύ)
• κουμαρίνες (imperatorin, bergapten)

Σύμφωνα με ανασκοπικές μελέτες της διεθνούς βιβλιογραφίας, οι βιοδραστικές ενώσεις που περιέχονται στο βότανο αγγελική, όπως τα φθαλίδια και τα φαινολικά οξέα, παρουσιάζουν σημαντική αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδη και αγγειοπροστατευτική δράση, συμβάλλοντας στην προστασία των κυττάρων και των αγγείων από βλάβες.

Παράλληλα, άλλες μελέτες επισημαίνουν ότι το βότανο περιέχει αιθέρια έλαια και πολυσακχαρίτες με πιθανή ανοσοενισχυτική δράση, οι οποίοι φαίνεται να υποστηρίζουν την άμυνα του οργανισμού και να συμβάλλουν στη ρύθμιση φλεγμονωδών διεργασιών. Ωστόσο, οι περισσότερες από αυτές τις ιδιότητες έχουν τεκμηριωθεί κυρίως σε εργαστηριακές και πειραματικές μελέτες, ενώ τα δεδομένα από μεγάλες και καλά σχεδιασμένες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, παραμένουν περιορισμένα.

Οφέλη για τον οργανισμό

Οι ιδιότητες της αγγελικής σχετίζονται κυρίως με:

• μείωση φλεγμονής μέσω καταστολής κυτταροκινών
• ανακούφιση πόνου και μυϊκών σπασμών
• βελτίωση κυκλοφορίας και αγγειακής λειτουργίας

Τα φθαλίδια δρουν ως φυσικά αντισπασμωδικά, χαλαρώνοντας τους  μυς. Οι κουμαρίνες συμβάλλουν στη ροή του αίματος και μειώνουν τους σπασμούς της μήτρας. Παράλληλα, το φερουλικό οξύ φαίνεται να προστατεύει τα αγγεία και να περιορίζει την οξείδωση, ενώ ενισχύει και τη δημιουργία αίματος.

Το βότανο και η υγεία των γυναικών

Η αγγελική θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα βότανα για τη γυναικεία υγεία.

Συγκεκριμένα:

• βοηθά στη ρύθμιση του κύκλου
• μειώνει τις κράμπες της περιόδου
• υποστηρίζει την ανάρρωση μετά τον τοκετό

Οι δράσεις αυτές αποδίδονται στη βελτίωση της μικροκυκλοφορίας και στη χαλάρωση των μυών.

Στην εμμηνόπαυση, χρησιμοποιείται κυρίως σε συνδυαστικά σκευάσματα. Μελέτες δείχνουν σημαντική μείωση εξάψεων, αλλά δεν είναι σαφές αν το αποτέλεσμα οφείλεται αποκλειστικά στην Αγγελική.

Σε σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS), πειραματικά δεδομένα δείχνουν βελτίωση ορμονικών δεικτών και μεταβολισμού, χωρίς όμως ισχυρά κλινικά στοιχεία σε ανθρώπους.

Επίδραση στο νευρικό σύστημα

Η ρίζα της Αγγελικής φαίνεται ότι χρησιμοποιείται παραδοσιακά για το άγχος. Σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι οι κουμαρίνες επηρεάζουν το νευρικό σύστημα, παρουσιάζοντας αγχολυτική δράση σε πειραματικά μοντέλα.

Επιπλέον, η Αγγελική εμφανίζει νευροπροστατευτικές ιδιότητες, μειώνοντας το οξειδωτικό στρες και προστατεύοντας τα νευρικά κύτταρα. Ωστόσο, κι εδώ λείπουν επαρκείς μελέτες σε ανθρώπους.

Ασφάλεια και προφυλάξεις

Το βότανο θεωρείται γενικά ασφαλές, αλλά απαιτείται προσοχή:

• μπορεί να προκαλέσει φωτοευαισθησία
• ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας όταν συνδυάζεται με αντιπηκτικά
• Δεν συνιστάται σε εγκυμοσύνη ή σε άτομα με ορμονοεξαρτώμενα νοσήματα χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί επισημαίνουν ότι δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για ασφαλή δοσολογία και αποτελεσματικότητα.

Πώς χρησιμοποιείται το βότανο

Η αγγελική μπορεί να καταναλωθεί σε διάφορες μορφές:

• αφέψημα ή τσάι
• βάμμα
• κάψουλες ή σκόνη

Το αφέψημα παρασκευάζεται με έως 3 γραμμάρια ρίζας σε ζεστό νερό. Τα βάμματα λαμβάνονται σε μικρές δόσεις, ενώ τα συμπληρώματα κυμαίνονται συνήθως στα 400–800 mg. Η χρήση πρέπει να γίνεται για περιορισμένο χρονικό διάστημα και κατά προτίμηση με καθοδήγηση ειδικού.

Συμπέρασμα

Η αγγελική αποτελεί ένα παραδοσιακό αλλά πολλά υποσχόμενο βότανο με αντισπασμωδική, αγγειοπροστατευτική και ήπια ορμονική δράση. Παρά τα ενθαρρυντικά δεδομένα, η επιστημονική τεκμηρίωση παραμένει περιορισμένη. Η χρήση της μπορεί να είναι ωφέλιμη, ιδιαίτερα για τη γυναικεία υγεία, αρκεί να γίνεται με μέτρο και σωστή καθοδήγηση.

ΠΗΓΗ: news-medical.net

Φωτογραφία: Photo by Wolfgang Kaehler/LightRocket via Getty Images