Πολλοί άνθρωποι που ξεκινούν μια νέα δίαιτα μειώνουν ή κόβουν εντελώς τα τρόφιμα και τα ποτά που περιέχουν ζάχαρη, για να βελτιώσουν την υγεία τους. Ωστόσο, μια νέα μελέτη σε ποντίκια υποδηλώνει ότι η πλήρης εξάλειψη της σακχαρόζης, κοινώς γνωστής ως επιτραπέζιας ζάχαρης, από μια δίαιτα χαμηλών λιπαρών μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία του εντέρου και του μεταβολισμού.
Ερευνητές από το Ινστιτούτο Διαβήτη Dasman στο Κουβέιτ εξέτασαν τις επιπτώσεις της χορήγησης σε ποντίκια μιας δίαιτας χωρίς ζάχαρη και χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά. Τα ποντίκια που ακολουθούσαν τη δίαιτα χωρίς ζάχαρη ανέπτυξαν αντίσταση στην ινσουλίνη και άλλες μεταβολικές αλλαγές. Επίσης, παρουσίασαν αυξημένη φλεγμονή τόσο στο παχύ έντερο όσο και στο ήπαρ.
Οι ερευνητές τάισαν ποντίκια με δίαιτα χωρίς σακχαρόζη και χαμηλή σε λιπαρά για 16 εβδομάδες και διαπίστωσαν ότι παρουσίασαν σημαντικές αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου τους σε σύγκριση με ποντίκια που ακολουθούσαν μια δίαιτα χαμηλή σε λιπαρά, που όμως περιείχε ζάχαρη.
Οι ερευνητές παρουσίασαν τα ευρήματά τους στο «ENDO 2026», την ετήσια συνάντηση της Ενδοκρινολογικής Εταιρείας. Τα ευρήματα αυτά δεν έχουν ακόμη υποβληθεί σε αξιολόγηση και θα δημοσιευθούν σύντομα στην επιστημονική επιθεώρηση Frontiers in Immunology.
Δείτε επίσης: Ζάχαρη: Έξυπνα κόλπα για να την μειώσετε χωρίς να νιώθετε στέρηση
Επιπτώσεις μιας δίαιτας χωρίς καθόλου ζάχαρη
Η ζάχαρη μπορεί να βρεθεί σε πολλά τρόφιμα και μπορεί να υπάρχει φυσικά, όπως στα φρούτα, ή μπορεί να προστεθεί, όπως σε αναψυκτικά ή καραμέλες.
Η υπερβολική κατανάλωση προστιθέμενης ζάχαρης έχει συνδεθεί με την παχυσαρκία, τον διαβήτη τύπου 2 και τις καρδιαγγειακές παθήσεις, οδηγώντας πολλούς ανθρώπους που θέλουν να βελτιώσουν την υγεία τους να δοκιμάσουν δίαιτες που περιορίζουν την ζάχαρη.
Στη νέα μελέτη, οι ερευνητές εξέτασαν τις επιπτώσεις μιας δίαιτας χωρίς καθόλου ζάχαρη και χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά σε ποντίκια.
Οι ερευνητές χώρισαν 12 υγιή ποντίκια παρόμοιου βάρους σε δύο ομάδες. Η ομάδα ελέγχου ακολουθούσε δίαιτα χαμηλή σε λιπαρά που περιείχε ζάχαρη, ενώ η άλλη ακολουθούσε δίαιτα χωρίς ζάχαρη και χαμηλή σε λιπαρά.
Και οι δύο ομάδες έλαβαν παρόμοιες ποσότητες θερμίδων για να αποκλειστούν οι διαφορές στις ποσότητες τροφίμων που συνέβαλαν στα ευρήματα.
Κατά τη διάρκεια της μελέτης, οι ερευνητές παρακολούθησαν πολλαπλούς δείκτες μεταβολικής υγείας, υγείας του εντέρου και φλεγμονής. Ήθελαν να δουν πώς τα ποντίκια επεξεργάζονταν τη γλυκόζη και ανταποκρίνονταν στην ινσουλίνη, καθώς και πώς άλλαζε η σύνθεση των βακτηρίων του εντέρου κάθε ομάδας με την πάροδο του χρόνου.
Αλλαγές στον μεταβολισμό και την υγεία του εντέρου
Στο τέλος της μελέτης, το σωματικό βάρος και το βάρος του ήπατος παρέμειναν παρόμοια μεταξύ των δύο ομάδων.
Παρά το γεγονός ότι δεν υπήρχαν διαφορές στην αύξηση βάρους ή στην πρόσληψη θερμίδων, τα ποντίκια που ακολουθούσαν τη δίαιτα χωρίς ζάχαρη εμφάνισαν σημάδια επιδείνωσης της μεταβολικής τους υγείας.
Αυτή η ομάδα ποντικών έδειξε ενδείξεις μειωμένης ανοχής στη γλυκόζη και μειωμένης ευαισθησίας στην ινσουλίνη, δύο στοιχεία που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2.
Οι ερευνητές παρατήρησαν, επίσης, σημαντικές αλλαγές στις ορμόνες που εμπλέκονται στον μεταβολισμό και τη ρύθμιση της όρεξης, καθώς και χαμηλότερα επίπεδα ινσουλίνης νηστείας.
Ένα αξιοσημείωτο εύρημα της μελέτης αφορούσε αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου και στη φλεγμονή στα ποντίκια που δεν έτρωγαν καθόλου ζάχαρη. Οι ερευνητές διαπίστωσαν χαμηλότερα επίπεδα αρκετών ωφέλιμων βακτηρίων που βοηθούν στην υποστήριξη της υγείας του εντέρου και στη ρύθμιση της φλεγμονής, συμπεριλαμβανομένου του Lactobacillus murinus.
Δείτε επίσης: Τα ροφήματα με ζάχαρη μπορεί να συνδέονται με τον καρκίνο στο συκώτι
Επιπλέον, παρατήρησαν αύξηση των βακτηρίων που συνδέονται με φλεγμονώδεις καταστάσεις, η οποία συνοδευόταν από σημάδια φλεγμονής στο παχύ έντερο.
Μια άλλη ανησυχητική αλλαγή που παρατήρησαν οι ερευνητές στην ομάδα των ποντικών που δεν έτρωγαν ζάχαρη ήταν ότι εμφάνισαν σημάδια λιπώδους ηπατικής νόσου και φλεγμονής του ήπατος.
Αν και απαιτείται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί εάν αυτά τα ευρήματα ισχύουν για τους ανθρώπους, τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η εξάλειψη της σακχαρόζης από μια δίαιτα χαμηλών λιπαρών μπορεί να μεταβάλει το μικροβίωμα του εντέρου και να επηρεάσει την μεταβολική υγεία, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνολικής διατροφικής ισορροπίας.
Εκπληκτικά ευρήματα
«Η μείωση της πρόσληψης υδατανθράκων και ζάχαρης είναι ο βασικός πυλώνας μιας σειράς επιτυχημένων στρατηγικών απώλειας βάρους», Mir Ali, MD, βαριατρικός χειρουργός, ειδικός βαριατρικής ιατρικής και ιατρικός διευθυντής του MemorialCare Surgical Weight Loss Center, ο οποίος δεν συμμετείχε σε αυτήν την έρευνα. Ο ίδιος τόνισε ότι δεν πρέπει να «παρερμηνευθούν» τα ευρήματα της νέας αυτής μελέτης.
«Συνολικά, πιστεύω ότι τα θετικά οφέλη υπερτερούν των πιθανών αρνητικών επιπτώσεων», προσέθεσε.
«Αυτό που συνιστώ στους ασθενείς μου που προσπαθούν να χάσουν βάρος είναι να δίνουν έμφαση στην πρωτεΐνη και τα λαχανικά στη διατροφή τους και να μειώνουν τους υδατάνθρακες και τα σάκχαρα», μας είπε ο Δρ. Ali. «Υπάρχουν αρκετά στοιχεία που υποστηρίζουν ότι αυτό είναι καλύτερο για την καύση λίπους και τη συνολική μεταβολική υγεία».
Από την μεριά της, η Nneoma Oparaji, MD, γιατρός με έδρα το Χιούστον που ειδικεύεται στην ιατρική του τρόπου ζωής και της παχυσαρκίας, η οποία επίσης δεν συμμετείχε σε αυτήν την έρευνα, δήλωσε: «Η μελέτη είναι ενδιαφέρουσα επειδή αμφισβητεί την υπεραπλουστευμένη ιδέα ότι η αφαίρεση της ζάχαρης είναι αυτόματα ωφέλιμη».
Ωστόσο, τονίζει ότι η μελέτη δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως κάτι που σημαίνει ότι η ζάχαρη είναι υγιεινή, αλλά είπε ότι «η διατροφή είναι πιο περίπλοκη και λεπτή από την αφαίρεση ενός μόνο συστατικού».
Δείτε επίσης: Λιπαρά και ζάχαρη στην παιδική ηλικία αλλάζουν μόνιμα τον εγκέφαλο, δείχνει νέα μελέτη
Σημείωσε, επίσης, ότι οι αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου μπορεί να είναι ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα της μελέτης, επειδή τα βακτήρια του εντέρου «ρυθμίζουν τον μεταβολισμό της γλυκόζης, την ευαισθησία στην ινσουλίνη και τη φλεγμονή».
Φωτογραφία iStock