Η υγιεινή διατροφή είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες της υγείας, καθώς πολυάριθμες μελέτες την έχουν συσχετίσει με προστασία από πολλές, επικίνδυνες ασθένειες.
Τώρα, μια νέα μελέτη προσδιορίζει λίγο περισσότερο την αξία της, υπολογίζοντας πόσα χρόνια ζωής μπορεί να κερδίσει όποιος ακολουθεί ένα ή περισσότερα από πέντε υγιεινά διατροφικά προγράμματα.
Η μελέτη βασίσθηκε σε στοιχεία από 103.649 συμμετέχοντες στη μεγάλη βάση ιατρικών δεδομένων UK Biobank. Σε αυτήν εντάχθηκαν σχεδόν μισό εκατομμύριο εθελοντές την περίοδο 2006-2010.
Εκείνη την εποχή είχαν ηλικία 40-69 ετών. Παρείχαν βιολογικά δείγματα για να αναλυθούν και συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια για τον τρόπο ζωής τους. Συμφώνησαν επίσης να τους παρακολουθήσουν οι επιστήμονες επί τουλάχιστον 30 χρόνια, καταγράφοντας την πορεία της υγείας τους.
Στην παρούσα μελέτη, η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν αρχικά τα 58 έτη. Το 56% ήσαν γυναίκες. Όλοι είχαν συμπληρώσει τουλάχιστον δύο φορές αναλυτικά ερωτηματολόγια που αφορούσαν τη διατροφή τους. Κανένας και καμία δεν είχε ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου ή καρκίνου κατά την έναρξη της μελέτης.
Τα πέντε διατροφικά προγράμματα
Οι ερευνητές έδωσαν σε κάθε συμμετέχοντα και συμμετέχουσα μία βαθμολογία, με βάση το πόσο ταίριαζε η διατροφή τους με τα πέντε υγιεινά διατροφικά προγράμματα. Αυτά ήταν:
- Η μεσογειακή διατροφή. Είναι πλούσια σε υγιεινά λιπαρά, ψάρια και φυτικής προελεύσεως τρόφιμα (φρούτα, λαχανικά, όσπρια κ.λπ.)
- Η διατροφή για μείωση του κινδύνου διαβήτη. Είναι πλούσια σε τρόφιμα με πολλές φυτικές ίνες και φτωχή σε σάκχαρα
- Η δίαιτα DASH για μείωση της αρτηριακής πίεσης
- Μία διατροφή που βασίζεται σε φυτικής προελεύσεως τρόφιμα
- Το διατροφικό πρότυπο AHEI (Alternative Healthy Eating Index) που ανέπτυξε το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης το DNA των συμμετεχόντων αναζητώντας 19 γενετικές μεταλλαγές που σχετίζονται με τη μακροζωία.
Τα ευρήματα
Έπειτα από σχεδόν 11 έτη παρακολούθησης, οι 4.314 από τους συμμετέχοντες είχαν χάσει τη ζωή τους. Οι ερευνητές εξέτασαν κατά πόσον επηρεάστηκε ο κίνδυνος θανάτου από τη διατροφή και τα γονίδια της μακροζωίας.
Τα ευρήματά τους δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Science Advances. Όπως αναφέρουν, η διατροφή συσχετιζόταν ισχυρά με το προσδόκιμο ζωής, ανεξαρτήτως της ύπαρξης ή μη των γονιδίων της μακροζωίας.
Επιπλέον, κάθε υγιεινό διατροφικό πρόγραμμα συσχετίσθηκε με διαφορετική παράταση της ζωής, σε σύγκριση με την ανθυγιεινή διατροφή.
Με βάση τα αποτελέσματά τους, ένας 45άρης θα μπορούσε να αναμένει ότι θα ζήσει έως και 4,3 χρόνια περισσότερα εάν τρεφόταν με ένα από αυτά τα διατροφικά προγράμματα. Πιο αναλυτικά:
- Με την μεσογειακή διατροφή: Οι άνδρες μπορούν να αναμένουν ότι θα κερδίσουν 2,2 χρόνια ζωής και οι γυναίκες 2,3 χρόνια
- Με τη διατροφή για μείωση του κινδύνου διαβήτη: 3 χρόνια για τους άνδρες και 1,7 για τις γυναίκες
- Με τη δίαιτα DASH: 1,9 χρόνια για τους άνδρες και 1,8 χρόνια για τις γυναίκες
- Με τη διατροφή με φυτικής προελεύσεως τρόφιμα: 2,1 χρόνια για τους άνδρες και 1,9 για τις γυναίκες
- Με το διατροφικό πρότυπο AHEI: 4,3 χρόνια για τους άνδρες και 3,2 χρόνια για τις γυναίκες
Τα πιο ωφέλιμα και πιο επιζήμια τρόφιμα
Η μελέτη έδειξε ακόμα ότι τη μακροζωία ωφελούσαν περισσότερο οι φυτικές ίνες, δηλαδή η αυξημένη πρόσληψη από:
- Δημητριακά ολικής αλέσεως
- Φρούτα
- Λαχανικά
- Όσπρια
Αντιθέτως, την έπλητταν περισσότερο τα κάθε είδους ροφήματα με προσθήκη ζάχαρης.
Τα ευρήματα αυτά «υπογραμμίζουν τα οφέλη που έχουν τα υγιεινά διατροφικά προγράμματα στην παράταση της ζωής, ανεξαρτήτως των γονιδίων της μακροζωίας», κατέληξαν οι ερευνητές.
Φωτογραφία: iStock