Είναι γαστρεντερίτιδα ή τροφική δηλητηρίαση; Πώς θα καταλάβετε τη διαφορά

Όταν νιώθετε ναυτία και έχετε τάση για έμετο, σίγουρα αναρωτιέστε τι πάθατε ξαφνικά. Οι πιθανότερες αιτίες είναι η οξεία ιογενής γαστρεντερίτιδα και η τροφική δηλητηρίαση, αλλά τώρα το καλοκαίρι η τροφική δηλητηρίαση είναι συχνότερη. Ή μήπως όχι; Υπάρχει άραγε τρόπος για να τις ξεχωρίσετε;

Η ιογενής γαστρεντερίτιδα (ή γρίπη στο στομάχι) είναι πολύ συχνή. Αποτελεί την συχνότερη αιτία διαρροϊκής νόσου στον κόσμο, προσβάλλοντας εξίσου άνδρες και γυναίκες. Η πιο συχνή αιτία της είναι ο νοροϊός, ο οποίος προκαλεί το σχεδόν 50% όλων των κρουσμάτων.

Οι άνθρωποι που την εκδηλώνουν ετησίως ανέρχονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια. Υπολογίζεται ότι μόνο στις ΗΠΑ τα περιστατικά ιογενούς γαστρεντερίτιδας κυμαίνονται μεταξύ 19 και 21 εκατομμυρίων κάθε χρόνο.

Όπως συμβαίνει με πολλούς ιούς, έτσι και αυτοί που προκαλούν γαστρεντερίτιδα μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο όταν μεγάλες ομάδες ατόμων συγκεντρώνονται σε κλειστούς χώρους.

Αυτός είναι και ο λόγος που το καλοκαίρι παρατηρούνται συχνά συρροές κρουσμάτων ιογενούς γαστρεντερίτιδας στα κρουαζιερόπλοια,  αναφέρει ο Dr. Donald Ford, επίκουρος καθηγητής Οικογενειακής Ιατρικής στο Κολλέγιο Ιατρικής Lerner του Πανεπιστημίου Case Western Reserve, στο Οχάιο.

«Οι επιβαίνοντας σε αυτά βρίσκονται σε συνθήκες συγχρωτισμού και σε πολλή στενή επαφή μεταξύ τους. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο υπαίτιος ιός μεταδίδεται πολύ εύκολα», εξηγεί.

Αντιθέτως, η τροφική δηλητηρίαση προκαλείται από βακτήρια τα οποία αναπτύσσονται σε τρόφιμα τα οποία:

• Δεν μαγειρεύονται καλά ή
• Δεν τα έχουμε πλύνει σχολαστικά ή
• Έχουν παραμείνει εκτός ψυγείου για πολλή ώρα

Οι ομοιότητες…

Η οξεία γαστρεντερίτιδα και η τροφική δηλητηρίαση έχουν πολλά κοινά συμπτώματα. Το συχνότερο είναι η διάρροια που προκαλούν. Μπορεί να είναι υδαρής και μερικές φορές με αίμα.

«Το αίμα εμφανίζεται συχνά όταν η διάρροια αρχίζει απότομα», εξηγεί ο Dr. Ford. «Οφείλεται στην διαταραχή που προκαλείται στην εντερική οδό».

Άλλα πολύ συχνά συμπτώματα και στις δύο καταστάσεις είναι η ναυτία και ο έμετος. Μερικοί ασθενείς αναπτύσσουν επίσης πυρετό και ρίγη, και με τις δύο καταστάσεις.

Γενικώς, η τροφική δηλητηρίαση προκαλεί περισσότερο έμετο και διάρροια, που μερικές φορές μπορεί να είναι σοβαρά. Περιστασιακά μπορεί να παρατηρηθεί και κάποιος πυρετός.

Στην ιογενή γαστρεντερτίτιδα, ο πυρετός και τα ρίγη είναι λίγο πιο συχνά απ’ ό,τι με την τροφική δηλητηρίαση, διευκρινίζει ο Dr. Ford.

…και οι διαφορές

Οι μεγάλες διαφορές τους, όμως, παρατηρούνται στον χρόνο έναρξης των συμπτωμάτων μετά από την έκθεση στην αιτία τους και στη διάρκειά τους.

Η ιογενής γαστρεντερίτιδα τυπικά αρχίζει 24 έως 48 ώρες μετά από την έκθεση στον υπαίτιο ιό. Αντιθέτως, η τροφική δηλητηρίαση αρχίζει πολύ γρήγορα. Τυπικά μεσολαβούν μόλις 2 έως 6 ώρες από τη στιγμή που καταναλώνει κάποιος ένα αλλοιωμένο τρόφιμο.

Επιπλέον, αν από το ίδιο φαγητό έχουν φάει πολλοί άνθρωποι, πιθανώς θα αρρωστήσουν αρκετοί ταυτοχρόνως.

Αντιθέτως, με την ιογενή γαστρεντερίτιδα λογικά θα βρισκόσασταν γύρω από κάποιον με τα ίδια συμπτώματα με εσάς, τις προηγούμενες 1-2 μέρες.

Η τροφική δηλητηρίαση μπορεί επίσης να είναι λίγο πιο εύκολη στην αναγνώρισή της, επειδή εκδηλώνεται μετά από ένα πολύ πρόσφατο συμβάν. Οι περισσότεροι πάσχοντες δεν δυσκολεύονται να θυμηθούν ότι λίγες ώρες πριν αρρωστήσουν είχαν φάει κάτι που τους φάνηκε μισοψημμένο ή που είχε μείνει πολλή ώρα εκτός ψυγείου.

Η διάρκεια των συμπτωμάτων

Η τροφική δηλητηρίαση δεν εκδηλώνεται μόνον ταχύτερα από την ιογενή γαστρεντερίτιδα. Κάνει ταχύτερα και τον κύκλο της.

Η ιογενής γαστρεντερίτιδα συνήθως επιμένει για 2 ημέρες, κατά τον Dr. Ford. Υπάρχει επίσης περίπτωση να διαρκέσει περισσότερο.

Αντιθέτως, ο ανθρώπινος οργανισμός αποβάλλει ταχύτερα το βακτήριο που έχει προκαλέσει την τροφική δηλητηρίαση. Με τον πρώτο έμετο, είναι πιθανό αμέσως να αρχίσετε να νιώθετε λίγο καλύτερα. «Ο έμετος είναι η αντίδραση του οργανισμού που προσπαθεί να απαλλαγεί από κάτι που αναγνώρισε ότι δεν είναι ωφέλιμο γι’ αυτόν», τονίζει ο καθηγητής.

Σε κάθε περίπτωση, όταν εκδηλώνεται συμπτώματα ύποπτα για τροφική δηλητηρίαση ή ιογενή γαστρεντερίτιδα, καλό είναι να επικοινωνείτε με τον γιατρό σας. Εάν όμως παρουσιάσετε και πυρετό πάνω από 38,3 βαθμούς Κελσίου, καλύτερα να τον επισκεφθείτε, συνιστά ο Dr. Ford.

Φωτογραφία: iStock