Η ορμόνη του στρες, η κορτιζόλη, δεν έχει καλή φήμη – τουλάχιστον όσον αφορά την υγεία της καρδιάς. Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι τα υψηλά επίπεδά της μπορεί να έχουν σοβαρές καρδιαγγειακές συνέπειες, ακόμα και σε ανθρώπους που έως πρότινος ήσαν υγιείς.
Μία από αυτές είχε δείξει πως όσοι βασανίζονται καθημερινά από υψηλά επίπεδα στρες έχουν αυξημένες πιθανότητες να εκδηλώσουν τελικά υπέρταση. Μάλιστα ο κίνδυνος αυτός δεν αφορούσε το απώτερο μέλλον, αλλά τα προσεχή 6-7 χρόνια.
Επιπλέον, τόσο αυτή όσο και πολλές άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι τα υψηλά επίπεδα κορτιζόλης στον οργανισμό συσχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακού επεισοδίου, όπως:
- Το έμφραγμα του μυοκαρδίου
- Το εγκεφαλικό επεισόδιο
«Η κορτιζόλη αποτελεί την σημαντικότερη ορμόνη του στρες», δήλωσε η Dr. Natalie Azar, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. «Εκκρίνεται από τα επινεφρίδια, δύο αδένες που βρίσκονται πάνω από τους νεφρούς, για να ρυθμίσει την αντίδραση του οργανισμού στο στρες».
Η βραχεία αύξηση των επιπέδων της είναι σημαντική και απαραίτητη. Η κορτιζόλη ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, την αρτηριακή πίεση, τον μεταβολισμό και τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Συμβάλλει επίσης στον έλεγχο του κύκλου ύπνου-αφύπνισης και διατηρεί τον οργανισμό σε εγρήγορση για να αντιμετωπίζει τα στρεσογόνα γεγονότα της ζωής.
«Έχει ζωτική σημασία για τη διατήρηση της ζωής, δεν είναι υποχρεωτικώς εχθρός μας», είπε η Dr. Azar. «Είναι σημαντική σχεδόν για όλα τα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού».
Ωστόσο τα υψηλά επίπεδα της ορμόνης λόγω του χρόνιου στρες μπορεί να δημιουργήσουν ποικίλα σωματικά προβλήματα, καθώς οδηγούν σε χρόνια φλεγμονή και υπέρταση.
Τι μπορείτε να κάνετε
Τα επίπεδα της κορτιζόλης εκ φύσεως παρουσιάζουν διακύμανση στη διάρκεια της ημέρας. Είναι υψηλότερα το πρωί και χαμηλότερα το βράδυ, κατά την Dr. Azar.
Μολονότι, πάντως, δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς κορτιζόλη, αυτό δεν σημαίνει πως δεν μπορούμε να την ελέγξουμε. Το κλειδί είναι να θέσετε υπό έλεγχο το έντονο στρες, τόνισε η καθηγήτρια. Και παρείχε μερικές πρακτικές συμβουλές:
- Να παίρνετε βαθιές ανάσες. Κάθε φορά που νιώθετε άγχος, να αφιερώνετε ένα ολόκληρο λεπτό παίρνοντας βαθιές ανάσες. Όση ώρα εισπνέετε βαθιά και εκπνέετε, να συγκεντρώνετε την προσοχή σας στην αναπνοή σας.
- Να γυμνάζεστε συστηματικά. Η άσκηση είναι ένα στρεσογόνο γεγονός και έτσι ο οργανισμός εκ φύσεως παράγει κορτιζόλη στη διάρκειά της. Η αύξησή της όμως είναι παροδική και ωφέλιμη. Με την πάροδο του χρόνου, η άσκηση εκπαιδεύει τον οργανισμό να αυξάνει και να μειώνει πιο αποτελεσματικά τα επίπεδα της κορτιζόλης. Έτσι, κάθε φορά που θα νιώθετε στρες, τα επίπεδά της θα εξισορροπούνται ταχύτερα απ’ ό,τι αν ήσασταν αγύμανστοι. Ακόμα και ένας καθημερινός, 30λεπτος περίπατος με γρήγορο βήμα και βαθιές ανάσες μπορεί να σας βοηθήσει.
- Να τρώτε υγιεινά. Προσπαθήστε να τρώτε φρέσκα, ολόκληρα, πλούσια σε θρεπτικά συστατικά τρόφιμα. Μειώστε τα επεξεργασμένα και τα πολλά γλυκά.
- Να κοιμάστε επαρκώς και καλά. Μελέτες έχουν δείξει ότι ο ανεπαρκής ύπνος αυξάνει τα επίπεδα της κορτιζόνης το απόγευμα και το βράδυ.
- Να ενυδατώνεστε. Να πίνετε άφθονο νερό και άλλα ροφήματα που ωφελούν την καρδιά (π.χ. καφές, τσάι αλλά χωρίς προσθήκη ζάχαρης και κρέμας).
- Να γελάτε. Μελέτες έχουν δείξει ότι το γέλιο μπορεί να μειώσει τα επίπεδα της κορτιζόλης. Ακόμα κι αν πιέζετε τον εαυτό σας να γελάει ή έστω να χαμογελάει, χαλαρώνει το νευρικό σύστημά σας.
Φωτογραφία: iStock