Όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν και κάνει υπερβολική ζέστη, είναι πιθανό οι γονείς να παρατηρήσουν μια αλλαγή που μπορεί αρχικά να τους ανησυχήσει: το παιδί τους τρώει λιγότερο. Μπορεί να αφήνει το μεσημεριανό του σχεδόν ανέγγιχτο, να μην ενδιαφέρεται για το βραδινό ή να ζητά μικρότερες ποσότητες από ό,τι συνήθως.
Ωστόσο, μια προσωρινή μείωση της όρεξης κατά τη διάρκεια μιας περιόδου έντονης ζέστης μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογική. Εφόσον το παιδί πίνει αρκετά υγρά, έχει τη συνηθισμένη του ενέργεια και δεν εμφανίζει άλλα συμπτώματα, συνήθως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.
Η έρευνα που εξετάζει ειδικά την επίδραση της ζέστης στην όρεξη των παιδιών είναι περιορισμένη. Μελέτες σε ενήλικες, ωστόσο, καθώς και έρευνα σχετικά με τους μηχανισμούς που ρυθμίζουν την πείνα, δείχνουν ότι οι υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να μειώνουν προσωρινά την πρόσληψη τροφής.
Γιατί η ζέστη μπορεί να μειώσει την όρεξη;
Ένας από τους λόγους είναι ότι η ίδια η διαδικασία της πέψης παράγει θερμότητα.
Μετά την κατανάλωση ενός γεύματος, ο οργανισμός χρειάζεται ενέργεια για να διασπάσει την τροφή, να απορροφήσει τα θρεπτικά συστατικά και να τα αξιοποιήσει ή να τα αποθηκεύσει. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται θερμική επίδραση της τροφής και συνοδεύεται από παραγωγή θερμότητας.
Όταν το περιβάλλον είναι ήδη πολύ ζεστό, ο οργανισμός προσπαθεί να διατηρήσει τη θερμοκρασία του σε φυσιολογικά επίπεδα. Η επιπλέον θερμότητα που παράγεται κατά την πέψη μπορεί, επομένως, να συμβάλλει στη μειωμένη διάθεση για φαγητό.
Πειραματικές μελέτες σε ενήλικες έχουν διαπιστώσει χαμηλότερη πρόσληψη τροφής σε θερμότερες συνθήκες, αν και η επίδραση διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και δεν είναι βέβαιο ότι τα παιδιά ανταποκρίνονται με ακριβώς τον ίδιο τρόπο.
Υπάρχει, επίσης, πιθανή σύνδεση σε επίπεδο εγκεφάλου. Ορισμένα από τα νευρωνικά κυκλώματα που συμμετέχουν στη ρύθμιση της θερμοκρασίας φαίνεται να συνδέονται με εκείνα που ελέγχουν την όρεξη. Οι ακριβείς μηχανισμοί, ωστόσο, εξακολουθούν να μελετώνται.
Δείτε επίσης: CDC: 2 στα 3 παιδιά καταναλώνουν καθημερινά καφεΐνη – Οι κρυφές πηγές που πρέπει να προσέχουν οι γονείς
Το σώμα του παιδιού προσπαθεί να παραμείνει δροσερό
Όταν ζεσταινόμαστε, ο οργανισμός αυξάνει τη ροή του αίματος προς το δέρμα, ώστε να διευκολύνει την αποβολή θερμότητας. Παράλληλα, ενεργοποιείται η εφίδρωση, ένας από τους βασικότερους μηχανισμούς ψύξης του σώματος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το πεπτικό σύστημα ενός υγιούς παιδιού «σταματά» να λειτουργεί όταν κάνει ζέστη. Σημαίνει ότι ο οργανισμός του πραγματοποιεί σημαντικές προσαρμογές για να αντιμετωπίσει τις υψηλές θερμοκρασίες.
Γι’ αυτό οι γονείς δεν χρειάζεται να επιμένουν σε ένα μεγάλο, ζεστό γεύμα όταν το παιδί δεν το θέλει. Τα ίδια θρεπτικά συστατικά μπορούν να προσφερθούν με πιο δροσερές και εύκολες επιλογές.
Το νερό είναι απαραίτητο, αλλά και τα ροφήματα μπορούν να επηρεάσουν την όρεξη
Κατά τη διάρκεια του ζεστού καιρού, τα παιδιά χρειάζονται συχνή πρόσβαση σε υγρά. Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στην αφυδάτωση, επομένως η επαρκής πρόσληψη υγρών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει.
Το νερό θα πρέπει να είναι διαθέσιμο και οι γονείς δεν χρειάζεται να το περιορίζουν επειδή φοβούνται ότι θα «κόψει» την όρεξη του παιδιού.
Διαφορετική είναι η περίπτωση των ροφημάτων που περιέχουν θερμίδες. Το γάλα, οι χυμοί και τα ζαχαρούχα ποτά παρέχουν ενέργεια και, ανάλογα με το παιδί, μπορεί να επηρεάσουν την ποσότητα φαγητού που θα καταναλώσει στη συνέχεια.
Έτσι, η επαναλαμβανόμενη κατανάλωση θερμιδογόνων ροφημάτων ανάμεσα στα γεύματα μπορεί να μειώσει την πείνα κατά το επόμενο γεύμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να περιοριστούν τα υγρά εν μέσω ζέστης, αλλά ότι το νερό αποτελεί την καλύτερη επιλογή για τακτική ενυδάτωση.
Δείτε επίσης: Παιδιά στην πισίνα: 6 απαράβατοι κανόνες για την πρόληψη του πνιγμού
Δεν τρώνε όλα τα παιδιά την ίδια ποσότητα σε κάθε γεύμα
Ένα σημαντικό στοιχείο που συχνά ξεχνούν οι γονείς είναι ότι η ποσότητα φαγητού που καταναλώνει ένα παιδί μπορεί να παρουσιάζει μεγάλη διακύμανση από γεύμα σε γεύμα.
Ένα παιδί μπορεί να φάει ελάχιστα στο μεσημεριανό και να ζητήσει περισσότερο φαγητό λίγες ώρες αργότερα. Ένα άλλο μπορεί να φάει λιγότερο συνολικά μια συγκεκριμένη ημέρα.
Τα παιδιά συχνά ρυθμίζουν την πρόσληψη τροφής σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και όχι απαραίτητα σε κάθε μεμονωμένο γεύμα.
Επομένως, λίγες ημέρες με μικρότερα γεύματα, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα, δεν είναι συνήθως ανησυχητικές για ένα κατά τα άλλα υγιές παιδί που πίνει επαρκώς, παραμένει δραστήριο και δεν εμφανίζει άλλα συμπτώματα.
Αλλάξτε το γεύμα, όχι τη διάθεση του παιδιού
Η ζέστη μπορεί να είναι μια καλή ευκαιρία για τους γονείς να χαλαρώσουν λίγο τις προσδοκίες τους σχετικά με το τι θεωρείται «κανονικό» γεύμα.
Ένα δροσερό γεύμα τύπου πικνίκ μπορεί να περιλαμβάνει:
- σάντουιτς ή πίτα
- τυρί
- γιαούρτι
- φρούτα
- ωμά λαχανικά
Οι μικρότερες μερίδες μπορεί επίσης να είναι πιο ελκυστικές όταν το παιδί δεν έχει ιδιαίτερη όρεξη. Αν εξακολουθεί να πεινά, μπορεί να ζητήσει περισσότερο φαγητό.
Το σημαντικό είναι οι γονείς να συνεχίζουν να προσφέρουν ποικιλία θρεπτικών τροφών, αφήνοντας παράλληλα το παιδί να αποφασίσει αν θα φάει και πόσο.
Η προσέγγιση αυτή, γνωστή ως ανταποκριτική σίτιση, βασίζεται στην ανταπόκριση στα σημάδια πείνας και κορεσμού του παιδιού. Αντίθετα, η πίεση για να φάει μπορεί να συνδέεται με πιο επιλεκτική διατροφική συμπεριφορά και μικρότερη απόλαυση του φαγητού.
Αν ένα βράδυ το παιδί φάει μισό γιαούρτι, λίγα φρούτα και ένα κομμάτι ψωμί ή τοστ, δεν υπάρχει ιδιαίτερο όφελος από την προσπάθεια να το πείσετε να φάει «άλλες έξι μπουκιές».
Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η συνολική διατροφή του παιδιού μέσα στην ημέρα και την εβδομάδα και όχι αν κάθε μεμονωμένο πιάτο είναι απολύτως ισορροπημένο.
Δείτε επίσης: Παιδιά στις διακοπές: Τι κάνουμε για λοιμώξεις, τσιμπήματα και αλλεργίες – Τι βάζουμε στο φαρμακείο
Πότε πρέπει να ανησυχήσουν οι γονείς;
Η μειωμένη όρεξη χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή όταν συνοδεύεται από άλλα σημάδια ότι το παιδί δεν είναι καλά.
Οι γονείς θα πρέπει να αναζητήσουν ιατρική συμβουλή εάν το παιδί:
- αρνείται να πιει υγρά
- κάνει επανειλημμένους εμετούς και δεν μπορεί να κρατήσει τα υγρά
- είναι ασυνήθιστα νυσταγμένο ή νωθρό
- ουρεί πολύ λιγότερο από το συνηθισμένο
- έχει ξηροστομία
- κλαίει χωρίς ή με πολύ λίγα δάκρυα
- εμφανίζει άλλα σημάδια αφυδάτωσης
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η πολύ υψηλή θερμοκρασία συνοδεύεται από σύγχυση, γρήγορη αναπνοή, σπασμούς ή απώλεια συνείδησης. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να υποδηλώνουν θερμοπληξία, η οποία αποτελεί επείγουσα ιατρική κατάσταση.
Επίσης, εάν η μειωμένη όρεξη επιμένει και μετά την υποχώρηση της ζέστης, ειδικά όταν συνοδεύεται από απώλεια βάρους ή άλλες αλλαγές στην υγεία του παιδιού, είναι καλό να ζητηθεί η συμβουλή παιδίατρου ή άλλου επαγγελματία υγείας.
Το συμπέρασμα
Για τα περισσότερα υγιή παιδιά, η μειωμένη όρεξη κατά τη διάρκεια μιας περιόδου έντονης ζέστης είναι προσωρινή και φυσιολογική. Ο οργανισμός τους προσπαθεί να διατηρήσει τη θερμοκρασία του και αυτό μπορεί να επηρεάσει προσωρινά την επιθυμία για φαγητό.
Οι γονείς θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στην επαρκή ενυδάτωση, να προσφέρουν μικρότερα και πιο δροσερά γεύματα και να αποφεύγουν την πίεση για φαγητό.
Το πιο σημαντικό, όμως, είναι να παρακολουθούν τη γενική εικόνα του παιδιού. Όταν πίνει αρκετά, έχει ενέργεια και συμπεριφέρεται όπως συνήθως, μερικές ημέρες με μικρότερη πρόσληψη τροφής δεν αποτελούν συνήθως λόγο ανησυχίας. Αντίθετα, η μειωμένη όρεξη μαζί με σημάδια αφυδάτωσης, έντονη υπνηλία, σύγχυση ή πολύ υψηλή θερμοκρασία χρειάζεται άμεση αξιολόγηση.
Πηγή: MedicalXPress / Φωτογραφία iStock