Η κατανάλωση του τελευταίου γεύματος αργά το βράδυ μπορεί να προκαλεί αύξηση στην αρτηριακή πίεση, διότι διαταράσσει τους βιολογικούς ρυθμούς, τον μεταβολισμό και τη νεφρική λειτουργία.
Οι κιρκάδιοι ρυθμοί του οργανισμού (δηλαδή το βιολογικό ρολόι) ακολουθούν έναν κύκλο 24 ωρών, που τον βοηθά να συντονίζεται με τις ημερήσιες δραστηριότητες και τη νυκτερινή ανάπαυση. Οι ρυθμοί αυτοί, όμως, επηρεάζουν όλες τις σωματικές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένης της αρτηριακής πιέσεως.
Η αρτηριακή πίεση είναι υψηλότερη όταν είμαστε ξύπνιοι και δραστήριοι. Στη διάρκεια του ύπνου μειώνεται κατά περίπου 10-20%. Καθώς ξυπνάμε, αρχίζει πάλι να αυξάνεται.
Κατ’ αντίστοιχο τρόπο, η λειτουργία των ζωτικών οργάνων μας παρουσιάζει διακύμανση αναλόγως με την ώρα της ημέρας. Παραδείγματος χάριν, το βράδυ οι νεφροί τροποποιούν τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται το νάτριο και τα υγρά. Το πεπτικό σύστημα αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο επεξεργάζεται τις τροφές. Και ο μεταβολισμός αλλάζει τον τρόπο διαχείρισης των θρεπτικών συστατικών.
Οι κιρκάδιοι ρυθμοί προσαρμόζονται στην ώρα του 24ωρου με βάση κυρίως το φως του ήλιου. Ωστόσο επηρεάζονται και από τη διατροφή και την φυσική δραστηριότητα. Γι’ αυτό τον λόγο, η κατανάλωση τροφής σε ώρες που δεν ταιριάζουν με το βιολογικό μας ρολόι, μπορεί να το αποσυντονίσει.
Αυξημένη κατακράτηση νατρίου
Οι νεφροί συμβάλλουν στη ρύθμιση της αρτηριακής πιέσεως, διηθώντας το περιττό νάτριο και νερό από το σώμα. Το νάτριο είναι το κύριο συστατικό στο αλάτι (η χημική ονομασία του είναι «χλωριούχο νάτριο»).
Όπως όλα τα όργανα, έτσι και οι νεφροί λειτουργούν με βάση ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα. Η αποβολή νατρίου είναι ταχύτερη στη διάρκεια της ημέρας και πιο αργή τη νύχτα.
Αν φάτε κάτι αλμυρό αργά το βράδυ, όπως μια πίτσα ή σουβλάκια, ο οργανισμός σας μπορεί να κατακρατήσει περισσότερο νάτριο τη νύχτα. Αυτό μπορεί να έχει ως επακόλουθο υψηλότερη αρτηριακή πίεση το πρωί.
Σε μία μικρή μελέτη συγκρίθηκαν οι επιδράσεις που είχε η κατανάλωση του ιδίου αλμυρού γεύματος πολύ αργά το βράδυ και νωρίς.
Στη μελέτη συμμετείχαν 10 νεαροί εθελοντές, οι οποίοι είχαν α’ βαθμού υπέρταση. Αυτό σημαίνει ότι είχαν:
- Συστολική πίεση (ο μεγάλος αριθμός στη μέτρηση) μεταξύ 130 και 139 mmHg ή
- Διαστολική πίεση (ο μικρός αριθμός στη μέτρηση) μεταξύ 80 και 89 mmHg
Όπως έδειξε η μελέτη, όταν έτρωγαν φαγητό αργά το βράδυ, είχαν μεγαλύτερη κατακράτηση νατρίου τη νύχτα. Επιπλέον, η συστολική τους πίεση ήταν υψηλότερη κατά 3 mmHg το επόμενο πρωί.
Τουλάχιστον 3 ώρες πριν από τον ύπνο
Άλλη μελέτη έδειξε πως όσοι καταναλώνουν το τελευταίο γεύμα της ημέρας τουλάχιστον 3 ώρες πριν από την βραδινή κατάκλιση, έχουν:
- Καλύτερη αρτηριακή πίεση στη διάρκεια της νύχτας
- Μεγαλύτερη νυκτερινή μείωσης της αρτηριακής πιέσεως
Στη μελέτη αυτή συμμετείχαν 39 υπέρβαροι ή παχύσαρκοι εθελοντές, ηλικίας 36 έως 75 ετών. Η κατανάλωση τροφής τουλάχιστον 3 ώρες πριν από τον βραδινό ύπνο συσχετίσθηκε επίσης με καλύτερη καρδιομεταβολική υγεία.
Αντίστοιχα, μελέτη σε 108 εθελοντές έδειξε πως η δίαιτα με κατανάλωση του τελευταίου γεύματος το απόγευμα, βελτιώνει περισσότερο την συστολική αρτηριακή πίεση απ’ όσο η μείωση των θερμίδων μόνη της.
Οι συμμετέχοντες σε αυτή τη μελέτη είχαν ηλικία 18 έως 60 ετών. Ήταν ως επί το πλείστον υπέρβαροι και μείωσαν τις θερμίδες τους επί 3 μήνες για να αδυνατίσουν. Οι εθελοντές που έτρωγαν νωρίς το βραδινό τους, έπρεπε να καταναλώνουν όλα τα γεύματά τους σε χρονικό περιθώριο 10 ωρών. Τις ώρες τις καθόριζαν οι ίδιοι.
Πολλές άλλες μελέτες, εξ άλλου, έχουν δείξει πως ο φτωχής ποιότητας ή/και ανεπαρκής ύπνος μακροπρόθεσμα οδηγεί σε αύξηση της αρτηριακής πιέσεως. Και είναι καλά γνωστό πως αν κάποιος φάει πολύ αργά το βράδυ και πάει γρήγορα για ύπνο, μπορεί να ταλαιπωρείται όλη τη νύχτα από καούρες και δυσπεψία.
Τι να κάνετε
Φυσικά, το να τρώει κάποιος περιστασιακά ένα γεύμα αργά το βράδυ, δεν θα έχει ιδιαίτερες συνέπειες στην αρτηριακή πίεσή του. Αν όμως του γίνει συνήθεια, μπορεί μακροπρόθεσμα να αντιμετωπίσει πρόβλημα, λένε οι ειδικοί.
Αν τρώτε συχνά το βραδινό σας αργά, προσπαθήστε έστω να κάνετε μικρά, υγιεινά γεύματα. Ή δοκιμάστε ένα σνακ με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, λιπαρά ζάχαρη, για να μην επιβαρύνετε την καρδιά σας.
Φωτογραφία: iStock