Μπορεί οι σπόροι chia να θεωρούνται εδώ και χρόνια «υπερτροφή», όμως υπάρχει ένας λιγότερο γνωστός σπόρος, που κερδίζει διαρκώς έδαφος χάρη στις ιδιότητές του: το ψύλλιο. Πρόκειται για μια σκόνη από αποξηραμένους σπόρους του φυτού Πλαντάγκο (Plantago ovata), που αποτελεί πλούσια πηγή διαλυτών φυτικών ινών. Μαλιστα αναφέρεται ότι περιέχει οκτώ φορές περισσότερες διαλυτές φυτικές ίνες και από το πίτουρο βρώμης.
Δεν είναι έκπληξη λοιπόν το ότι η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) το κατατάσσει στα λεγόμενα «nutraceuticals», δηλαδή τρόφιμα με επιπλέον οφέλη για την υγεία.
Όπως εξηγεί ο Νέιτ Γουντ, διευθυντής γαστρονομικής ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Yale, το ψύλλιο μπορεί να λειτουργήσει σχεδόν «θεραπευτικά» για το έντερο. «Οι διαλυτές ίνες απορροφούν νερό στο πεπτικό σύστημα και σχηματίζουν μια γέλη, η οποία έχει πολλαπλά οφέλη για τον οργανισμό», σημειώνει.
Ψύλλιο – Πώς δρα στον οργανισμό
Η βασική ιδιότητα του ψυλλίου είναι ότι διαλύεται στο νερό και σχηματίζει μια παχύρρευστη ουσία. Αυτή η ουσία επιβραδύνει την απορρόφηση των σακχάρων, συμβάλλοντας στη σταθεροποίηση του σακχάρου στο αίμα. Σύμφωνα με τη διαιτολόγο Τζένα Βόλπε,ή οποία έχει ειδίκευση στην υγεία του εντέρου, η διαδικασία αυτή λειτουργεί σαν «φρένο» στην απότομη αύξηση της γλυκόζης μετά το φαγητό.
Παράλληλα, το ψύλλιο βοηθά στη μείωση της LDL χοληστερόλης, της λεγόμενης «κακής» χοληστερόλης. Αυτό συμβαίνει επειδή δεσμεύει τα χολικά οξέα στο έντερο, τα οποία αποβάλλονται από τον οργανισμό. Για να τα αναπληρώσει, το ήπαρ χρησιμοποιεί χοληστερόλη από το αίμα, μειώνοντας έτσι τα επίπεδά της.
Επιπλέον, η γέλη που σχηματίζεται στο στομάχι δημιουργεί αίσθημα κορεσμού, κάτι που μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο του σωματικού βάρους. Τέλος, ρυθμίζει τη λειτουργία του εντέρου: βοηθά τόσο σε περιπτώσεις δυσκοιλιότητας όσο και διάρροιας, απορροφώντας ή προσθέτοντας όγκο στα κόπρανα. Για άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, αυτό μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο.
Πώς καταναλώνεται σωστά
Το ψύλλιο κυκλοφορεί συνήθως σε μορφή σκόνης ή φλοιού και μπορεί να προστεθεί εύκολα στη διατροφή. Ωστόσο, ο τρόπος κατανάλωσης είναι κρίσιμος. Πρέπει πάντα να αναμιγνύεται με επαρκή ποσότητα υγρού, νερό, γάλα ή γιαούρτι, πριν καταναλωθεί. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος να απορροφήσει υγρά μέσα στο έντερο και να δημιουργήσει δυσφορία.
Η σύσταση είναι να καταναλώνεται άμεσα μετά την ανάμειξη, καθώς μέσα σε λίγα λεπτά πήζει. Μπορεί επίσης να προστεθεί σε τρόφιμα όπως βρώμη ή smoothies. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται και ως υποκατάστατο αυγού σε φυτικές συνταγές.
Για όσους δεν καταναλώνουν αρκετές φυτικές ίνες, η εισαγωγή του πρέπει να γίνεται σταδιακά. Η απότομη αύξηση μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα ή κράμπες. Οι ειδικοί προτείνουν να ξεκινά κανείς με μικρή ποσότητα και να αυξάνει σταδιακά την πρόσληψη, φροντίζοντας παράλληλα να πίνει αρκετό νερό.
Πότε είναι καλύτερο να λαμβάνεται
Ο χρόνος κατανάλωσης εξαρτάται από τον στόχο. Αν σκοπός είναι ο έλεγχος του σακχάρου ή η ενίσχυση του κορεσμού, μπορεί να ληφθεί πριν το γεύμα. Αντίθετα, για τη ρύθμιση της πέψης, προτιμάται μετά το φαγητό. Σε κάθε περίπτωση, η συστηματική κατανάλωση φαίνεται να έχει τα καλύτερα αποτελέσματα.
Συμπληρώματα: Χρήσιμα αλλά με προσοχή
Τα συμπληρώματα ψυλλίου είναι ευρέως διαθέσιμα, ωστόσο δεν είναι όλα ίδια. Ορισμένα περιέχουν πρόσθετα, όπως γλυκαντικά ή αρωματικές ουσίες, τα οποία μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά το μικροβίωμα του εντέρου. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί συνιστούν την επιλογή όσο το δυνατόν πιο «καθαρών» προϊόντων, χωρίς πρόσθετα.
Συμπέρασμα
Το ψύλλιο αποτελεί μια απλή αλλά ιδιαίτερα ισχυρή προσθήκη στη διατροφή. Δεν πρόκειται για μια ακόμη «μόδα», αλλά για ένα συστατικό με τεκμηριωμένα οφέλη, που επηρεάζουν τόσο τη μεταβολική υγεία όσο και τη λειτουργία του εντέρου. Το κλειδί, ωστόσο, βρίσκεται στη σωστή χρήση και στη σταδιακή ένταξή του στην καθημερινότητα.
ΠΗΓΗ: nationalgeographic
Φωτογραφία: istock