Τα ζεστά, αρωματικά μπαχαρικά δεν προσφέρουν μόνο ξεχωριστή γεύση στα φαγητά μας, αλλά κρύβουν και σημαντικές θεραπευτικές ιδιότητες. Ανάμεσα σε αυτά, η κανέλα και το μοσχοκάρυδο έχουν μπει στο μικροσκόπιο της επιστημονικής κοινότητας για τη συμβολή τους στη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα. Παρόλο που και τα δύο παρουσιάζουν οφέλη για την υγεία, η έρευνα αποκαλύπτει ότι η κανέλα υπερέχει σαφώς έναντι του μοσχοκάρυδου όσον αφορά τον έλεγχο του σακχάρου.
Η γλυκόζη αίματος μετρά την ποσότητα σακχάρων στην κυκλοφορία του αίματος. Τα διαρκώς υψηλά επίπεδά της αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης προδιαβήτη και διαβήτη τύπου 2. Η κατανόηση του πώς αυτά τα μπαχαρικά επηρεάζουν τον μεταβολισμό —σε συνδυασμό με τις κατάλληλες διατροφικές προσαρμογές— αποτελεί πολύτιμο εργαλείο πρόληψης.
Πώς η κανέλα μειώνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα
Η καθημερινή κατανάλωση κανέλας έχει συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο υπεργλυκαιμίας, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό για άτομα που πάσχουν από διαβήτη ή διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισής του. Μελέτες δείχνουν ότι η τακτική πρόσληψη κανέλας από άτομα με προδιαβήτη ή διαβήτη τύπου 2 μειώνει σημαντικά τα επίπεδα γλυκόζης νηστείας, ενώ συμβάλλει και στη μείωση της αιμοσφαιρίνης A1c (HbA1c), του δείκτη που αποτυπώνει τη μακροπρόθεσμη ρύθμιση του σακχάρου.
Η ευεργετική της δράση οφείλεται στους εξής μηχανισμούς:
Μίμηση της ινσουλίνης: Η κανέλα φαίνεται πως δρα με τρόπο παρόμοιο με την ινσουλίνη, διευκολύνοντας τη μεταφορά της γλυκόζης από το αίμα στα κύτταρα για την παραγωγή ενέργειας.
Ισχυρή αντιοξειδωτική δράση: Είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά στοιχεία που προστατεύουν τα κύτταρα από τις βλάβες και καταστέλλουν τη χρόνια φλεγμονή, η οποία συνδέεται στενά με τον διαβήτη.
Βελτίωση της ινσουλινοαντίστασης: Ενισχύει την ευαισθησία των κυττάρων στην ινσουλίνη. Χαρακτηριστική μελέτη σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ) έδειξε ότι η λήψη 1,5 γραμμαρίου κανέλας ημερησίως για 12 εβδομάδες μείωσε σημαντικά τα επίπεδα ινσουλίνης νηστείας.
Έλεγχος του μεταγευματικού σακχάρου: Η προσθήκη κανέλας στα γεύματα επιβραδύνει την απότομη αύξηση της γλυκόζης που παρατηρείται αμέσως μετά την κατανάλωση τροφής (μεταγευματική υπεργλυκαιμία).
Προστασία του καρδιαγγειακού: Μετα-αναλύσεις δείχνουν ότι η κατανάλωση 2 γραμμαρίων κανέλας την ημέρα μπορεί παράλληλα να μειώσει σημαντικά την αρτηριακή πίεση, περιορίζοντας τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επιπλοκών.
(Σημείωση: Αν και οι περισσότερες μελέτες έχουν εξετάσει την κοινή κανέλα Κασσίας (Cassia), η αυθεντική κανέλα Κεϋλάνης (Ceylon) έχει επίσης αποδειχθεί ότι βελτιώνει αποτελεσματικά τα επίπεδα σακχάρου).
Ποια είναι η σωστή δοσολογία και ποιοι οι κίνδυνοι;
Παρόλο που πολλές έρευνες χρησιμοποίησαν έως και 6 γραμμάρια κανέλας ημερησίως για τη μείωση του σακχάρου, η αλόγιστη χρήση της εγκυμονεί κινδύνους.
Προσοχή στην κουμαρίνη: Η κανέλα τύπου Κασσίας (Cassia) περιέχει υψηλά επίπεδα κουμαρίνης, μιας φυτικής ουσίας που σε μεγάλες δόσεις μπορεί να αποβεί τοξική και να προκαλέσει βλάβες στο συκώτι.
Για τον λόγο αυτό, συνιστάται η ημερήσια πρόσληψη να μην υπερβαίνει το 1 γραμμάριο την ημέρα χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Σε κάθε περίπτωση, η κανέλα λειτουργεί συμπληρωματικά και δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη φαρμακευτική αγωγή ή τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.
Τι συμβαίνει με το μοσχοκάρυδο;
Όπως και η κανέλα, έτσι και το μοσχοκάρυδο (προερχόμενο από το αειθαλές δέντρο Myristica fragrans) διαθέτει αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.
Ορισμένες εργαστηριακές μελέτες σε ζώα έδειξαν ότι η χορήγηση εκχυλίσματος μοσχοκάρυδου σε υψηλές δόσεις μπορεί να ενισχύσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή κλινικά δεδομένα σε ανθρώπους που να επιβεβαιώνουν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά του για τη διαχείριση της υπεργλυκαιμίας. Συνεπώς, η κανέλα παραμένει η επιστημονικά τεκμηριωμένη επιλογή.
Φυσικοί τρόποι για τη ρύθμιση του σακχάρου
Εκτός από τη χρήση μπαχαρικών και την υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής, η μακροπρόθεσμη ρύθμιση της γλυκόζης απαιτεί ολιστικές αλλαγές στον τρόπο ζωής:
- Καθημερινή φυσική δραστηριότητα: Η άσκηση βοηθά τα κύτταρα να καταναλώνουν γλυκόζη αποτελεσματικότερα.
- Διαχείριση του στρες: Τα υψηλά επίπεδα άγχους αυξάνουν τις ορμόνες που ανεβάζουν το σάκχαρο.
- Ποιοτικός ύπνος: Η έλλειψη ύπνου διαταράσσει την ορμονική ισορροπία και την ευαισθησία στην ινσουλίνη.
- Αποφυγή του καπνίσματος: Το κάπνισμα επιδεινώνει την ινσουλινοαντίσταση και αυξάνει τις καρδιαγγειακές επιπλοκές.
Φωτογραφία: istock / verywellhealth