Η μεσογειακή διατροφή μπορεί να επιβραδύνει σημαντικά τη γήρανση του εγκεφάλου, αλλά έχει σημασία ποια συστατικά της καταναλώνει κανείς, σύμφωνα με μία νέα, μακροχρόνια μελέτη.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν επί περισσότερο από μία δεκαετία εκατοντάδες εθελοντές, διαπιστώνοντας πως ωφελούνταν σημαντικά όσοι ακολουθούσαν περισσότερο τις επιταγές της.
Στην πραγματικότητα, η μεσογειακή διατροφή συσχετίσθηκε με λιγότερη απώλεια φαιάς ουσίας με την πάροδο του χρόνου. Συσχετίσθηκε επίσης με μειωμένη διάταση των κοιλιών του εγκεφάλου. Οι αλλαγές αυτές είναι «καλά τεκμηριωμένοι» δείκτες της γήρανσης του εγκεφάλου, λένε οι ερευνητές.
Όπως εξηγούν η φαιά ουσία παίζει καθοριστικό ρόλο στη μνήμη, τη μάθηση και τη λήψη αποφάσεων. Αντίστοιχα, οι κοιλίες του εγκεφάλου είναι γεμάτες με το προστατευτικό εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Η διάτασή τους λόγω ηλικίας σχετίζεται με τις δομικές αλλαγές που υφίσταται ο εγκέφαλος καθώς μεγαλώνουμε, και ιδίως με την απώλεια λευκής ουσίας.
Η μελέτη
Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση Journal of Neurology, Neurosurgery and Psychiatry. Όπως γράφουν οι ερευνητές, παρακολούθησαν επί 12,3 χρόνια την πορεία της υγείας 1.647 εθελοντών.
Κατά την έναρξή της, η μέση ηλικία τους ήταν τα 61 έτη. Το 54% ήταν γυναίκες. Οι ερευνητές εξέτασαν κατά πόσον τηρούσαν τις επιταγές του διατροφικού προγράμματος MIND, ενώ αξιολόγησαν και την υγεία του εγκεφάλου τους.
Το πρόγραμμα MIND έχει ως βάση τη μεσογειακή διατροφή. Είναι όμως ειδικά σχεδιασμένο για να προστατεύει την υγεία του εγκεφάλου. Απώτερος στόχος του είναι η μείωση του κινδύνου αναπτύξεως νόσου Αλτσχάιμερ.
Η διατροφή που προτείνει το πρόγραμμα περιέχει πολλά φυτικής προελεύσεως τρόφιμα, πλούσια σε αντιοξειδωτικά συστατικά. Περιορίζει επίσης δραστικά τα κορεσμένα λιπαρά και την πρόσθετη ζάχαρη.
Σε τακτά χρονικά διαστήματα οι συμμετέχοντες στη μελέτη συμπλήρωναν ειδικά ερωτηματολόγια διατροφής. Οι ερευνητές βαθμολόγησαν στη συνέχεια τη διατροφή τους σε μία κλίμακα από το 0 έως το 15. Όσο υψηλότερη η βαθμολογία, τόσο καλύτερη η τήρηση της διατροφής MIND.
Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν επίσης τουλάχιστον δύο φορές σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου.
Τα ευρήματα
Έως το τέλος της περιόδου παρακολουθήσεως όλοι οι εθελοντές είχαν παρουσιάσει κάποιου βαθμού απώλεια φαιάς ουσίας. Ωστόσο όσοι ακολουθούσαν πιο πιστά την διατροφή MIND, είχαν τη λιγότερη συρρίκνωση και απώλεια.
Στην πραγματικότητα, κάθε αύξηση της βαθμολογίας της διατροφής κατά 3 μονάδες, ισοδυναμούσε με:
- 20% μικρότερη απώλεια φαιάς ουσίας. Οι ερευνητές υπολόγισαν πως η διαφορά αυτή αντιστοιχεί σε επιβράδυνση της γήρανσης του εγκεφάλου κατά 2,5 χρόνια.
- 8% μικρότερη απώλεια λευκής ουσίας και κατ’ επέκτασιν 1 χρόνο επιβράδυνση της γήρανσης του εγκεφάλου
Τα οφέλη ήταν ακόμα μεγαλύτερα στους πιο ηλικιωμένους, σωματικά δραστήριους και με φυσιολογικό βάρος εθελοντές.
Τα προστατευτικά τρόφιμα
Τι έτρωγαν όμως οι εθελοντές για να προστατεύσουν την υγεία του εγκεφάλου τους; Όπως γράφουν οι ερευνητές, η διατροφή MIND που αξιολόγησαν συνιστά πρωτίστως τις εξής ομάδες τροφίμων:
- Σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά
- Άλλα λαχανικά
- Ξηρούς καρπούς
- Διάφορα είδη μούρων
- Φασόλια
- Δημητριακά ολικής αλέσεως
- Ψάρια
- Πουλερικά
- Ελαιόλαδο
Η διατροφή MIND συνιστά ακόμα μέτρια κατανάλωση κρασιού. Αντιθέτως, συνιστά σημαντικό περιορισμό σε πέντε ομάδες τροφίμων. Αυτές είναι:
- Κόκκινο κρέας και τα παράγωγά του
- Βούτυρο και μαργαρίνη
- Τυριά
- Κάθε είδους γλυκά
- Πρόχειρα τηγανητά φαγητά
Φωτογραφία: iStock