Iatropedia

Δεν πήρατε λίπος στις διακοπές. Έχετε κατακράτηση: Τι πραγματικά συμβαίνει στο σώμα σας

Η ένδειξη της ζυγαριάς μετά τις διακοπές δεν αποτυπώνει πάντα την πραγματική εικόνα του σώματος, όπως εξηγεί η Ναυσικά Τσιτλακίδου, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος και μεταπτυχιακή φοιτήτρια (MSc) στην Κλινική Διαιτολογία.

Μετά τις καλοκαιρινές διακοπές, πολλοί ανεβαίνουν στη ζυγαριά και αντικρίζουν έναν αριθμό αυξημένο κατά 2 ή ακόμη και 3 κιλά. Η πρώτη σκέψη είναι σχεδόν πάντα η ίδια: «Πήρα λίπος!».

Στην πραγματικότητα, όμως, τις περισσότερες φορές η αύξηση αυτή δεν οφείλεται αποκλειστικά στο σωματικό λίπος, αλλά σε μια σειρά φυσιολογικών μεταβολών που συμβαίνουν στον οργανισμό κατά τη διάρκεια των διακοπών.

Τι δείχνει πραγματικά η ζυγαριά;

Το σωματικό βάρος δεν αποτελείται μόνο από λίπος. Περιλαμβάνει επίσης νερό, γλυκογόνο, μυϊκή μάζα και το περιεχόμενο του γαστρεντερικού συστήματος. Έτσι, μια μικρή αύξηση βάρους μέσα σε λίγες ημέρες δεν σημαίνει απαραίτητα αύξηση λιπώδους ιστού.

Για να αποκτήσει κάποιος 2 κιλά καθαρού λίπους απαιτείται σημαντικό θερμιδικό πλεόνασμα για αρκετές ημέρες. Αντίθετα, η κατακράτηση υγρών μπορεί να εμφανιστεί μέσα σε 24-48 ώρες.

Οι βασικοί λόγοι που αυξάνεται προσωρινά το βάρος

1. Περισσότερο αλάτι

Κατά τη διάρκεια των διακοπών καταναλώνουμε συχνότερα έτοιμα γεύματα, τυριά, αλλαντικά, σνακ και φαγητά σε εστιατόρια, τα οποία περιέχουν μεγαλύτερες ποσότητες νατρίου.

Το αυξημένο νάτριο οδηγεί σε μεγαλύτερη κατακράτηση υγρών, με αποτέλεσμα η ζυγαριά να δείχνει υψηλότερο βάρος.

2. Περισσότεροι υδατάνθρακες

Ψωμί, ζυμαρικά, παγωτά, γλυκά και ποτά αυξάνουν τα αποθέματα γλυκογόνου στους μυς και στο ήπαρ.

Κάθε γραμμάριο γλυκογόνου αποθηκεύεται μαζί με περίπου 3 γραμμάρια νερού, γεγονός που μπορεί να αυξήσει προσωρινά το σωματικό βάρος.

3. Κατανάλωση αλκοόλ

Το αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση αρχικά, όμως στη συνέχεια ο οργανισμός τείνει να συγκρατεί περισσότερα υγρά. Επιπλέον, συνοδεύεται συχνά από αυξημένη πρόσληψη θερμίδων και αλμυρών τροφών.

4. Μειωμένη σωματική δραστηριότητα

Παρότι πολλοί περπατούν περισσότερο στις διακοπές, αρκετοί διακόπτουν τη συστηματική άσκηση. Η αλλαγή της καθημερινής ρουτίνας μπορεί να επηρεάσει τόσο την ενεργειακή δαπάνη όσο και τη λειτουργία του οργανισμού.

5. Λιγότερος ύπνος και περισσότερη χαλάρωση

Οι αλλαγές στο ωράριο ύπνου επηρεάζουν τις ορμόνες που σχετίζονται με την όρεξη, όπως η γκρελίνη και η λεπτίνη, αυξάνοντας την επιθυμία για πιο ενεργειακά πυκνά τρόφιμα.

Πώς θα επιστρέψετε σωστά στην καθημερινότητα;

Το μεγαλύτερο λάθος είναι να ξεκινήσετε μια ακραία δίαιτα αποτοξίνωσης ή να παραλείπετε γεύματα.

Αντίθετα:

Στις περισσότερες περιπτώσεις, μέσα σε λίγες ημέρες έως μία εβδομάδα, το μεγαλύτερο μέρος της κατακράτησης υποχωρεί φυσιολογικά.

Η ζυγαριά δεν λέει πάντα όλη την αλήθεια

Ένας μόνο αριθμός δεν μπορεί να περιγράψει την πραγματική κατάσταση του σώματός μας. Η σύσταση σώματος, η περίμετρος μέσης, η φυσική κατάσταση και οι καθημερινές μας συνήθειες αποτελούν πολύ σημαντικότερους δείκτες υγείας από μια μεμονωμένη μέτρηση βάρους.

Αντί να πανικοβληθείτε μετά τις διακοπές, δώστε χρόνο στον οργανισμό σας να επανέλθει στη φυσιολογική του ρουτίνα. Η συνέπεια στις υγιεινές συνήθειες είναι αυτή που καθορίζει τη μακροπρόθεσμη υγεία και όχι οι λίγες ημέρες χαλάρωσης του καλοκαιριού.

Βιβλιογραφία

 Hall KD, Guo J. Obesity Energetics: Body Weight Regulation and the Effects of Diet Composition. Gastroenterology. 2017;152(7):1718-1727.

Thomas DT, Erdman KA, Burke LM. Position of the Academy of Nutrition and Dietetics, Dietitians of Canada, and the American College of Sports Medicine: Nutrition and Athletic Performance. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics. 2016;116(3):501-528.

European Food Safety Authority (EFSA). Dietary Reference Values for Water. EFSA Journal. 2010;8(3):1459.

Φωτογραφία: istock