Ζαλίζεστε στο πλοίο; Γιατί συμβαίνει και τι μπορείτε να κάνετε

Ο Δεκαπενταύγουστος βρίσκει πολλούς ταξιδιώτες καθ’ οδόν προς τα νησιά και, για αρκετούς, η διαδρομή με το πλοίο συνοδεύεται από ένα γνώριμο πρόβλημα: ζάλη, κρύο ιδρώτα, ναυτία ή ακόμη και εμετό. Η λεγόμενη ναυτία κίνησης δεν οφείλεται πρωτίστως σε πρόβλημα του στομάχου. Ξεκινά κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται και επεξεργάζεται την κίνηση.

Όταν βρισκόμαστε μέσα σε ένα πλοίο, το αιθουσαίο σύστημα στο εσωτερικό αυτί, το οποίο συμμετέχει στην ισορροπία και στον προσανατολισμό, αντιλαμβάνεται ότι το σώμα κινείται. Αν όμως κοιτάμε το κινητό, διαβάζουμε ένα βιβλίο ή βρισκόμαστε σε κλειστό χώρο χωρίς οπτική επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον, τα μάτια μπορεί να δίνουν στον εγκέφαλο την πληροφορία ότι παραμένουμε σχετικά ακίνητοι.

Αυτή η ασυμφωνία ανάμεσα σε όσα αντιλαμβάνονται τα μάτια και το σύστημα της ισορροπίας αποτελεί την επικρατέστερη εξήγηση για τη ναυτία κίνησης, σύμφωνα με το CDC Yellow Book 2026.

Βέβαια, η ευαισθησία διαφέρει πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο. Φαίνεται δε να είναι μεγαλύτερη στα παιδιά 7 έως 12 ετών, ενώ περισσότερο επιρρεπή είναι και τα άτομα με ιστορικό ημικρανίας, ιλίγγου ή διαταραχών του αιθουσαίου συστήματος.

Κοιτάξτε τον ορίζοντα, όχι την οθόνη

Στη διάρκεια του ταξιδιού βοηθά να υπάρχει οπτική επαφή με τον ορίζοντα ή με ένα μακρινό, σταθερό σημείο. Αντίθετα, το διάβασμα και η παρατεταμένη χρήση του κινητού μπορεί να εντείνουν τη ναυτία

Η Mayo Clinic συστήνει για τη ναυτία κίνησης τα εξής:

• Κοιτάξτε τον ορίζοντα ή ένα μακρινό, σταθερό σημείο.
• Κρατήστε το κεφάλι όσο γίνεται ακίνητο, στηρίζοντάς το αν χρειάζεται.
• Αποφύγετε το διάβασμα και τις ηλεκτρονικές συσκευές όσο το μέσο κινείται.
• Μην καπνίζετε και αποφύγετε να βρίσκεστε κοντά σε άλλους που καπνίζουν.
• Αποφύγετε μεγάλα γεύματα, καθώς και πολύ πικάντικα ή λιπαρά φαγητά πριν και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
• Αποφύγετε το αλκοόλ.
• Φάτε ελαφρά, αν χρειάζεται, για παράδειγμα λίγα κράκερ, και πιείτε κρύο νερό ή μη καφεϊνούχο ανθρακούχο ποτό.
• Στο πλοίο, επιλέξτε αν μπορείτε καμπίνα στο μπροστινό ή στο μεσαίο τμήμα, κοντά στη στάθμη του νερού, όπου η κίνηση συνήθως γίνεται λιγότερο αισθητή.

Αναφέρει επίσης ότι το τζίντζερ μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους στη ναυτία.

Τι γίνεται με τα φάρμακα

Ορισμένα φάρμακα κατά της ναυτίας κίνησης μπορούν να βοηθήσουν. Ωστόσο, σύμφωνα με το CDC, είναι αποτελεσματικότερα όταν λαμβάνονται πριν από την έναρξη των συμπτωμάτων. Όταν η ναυτία έχει ήδη αρχίσει, μπορεί να επιβραδυνθεί ακόμη και η απορρόφηση των φαρμάκων από το στομάχι.

Πολλά από αυτά τα σκευάσματα μπορεί να προκαλέσουν υπνηλία και έχουν συγκεκριμένες αντενδείξεις. Γι’ αυτό η επιλογή τους χρειάζεται συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παιδιά, μεγαλύτερους ανθρώπους ή άτομα που λαμβάνουν άλλα φάρμακα.

Για τους περισσότερους ταξιδιώτες, πάντως, οι πρώτες κινήσεις είναι απλές: βλέμμα στον ορίζοντα, λιγότερη οθόνη, όσο το δυνατόν πιο σταθερό κεφάλι και καθαρός αέρας. Είναι μικρές αλλαγές που μπορούν να κάνουν τη διαδρομή μέχρι το νησί πολύ πιο υποφερτή.

Φωτογραφία: istock