Είναι πολύ πιθανό να έχει συμβεί σε όλους μας κάποια στιγμή να «πνιγούμε» με το φαγητό μας, το ποτό μας, ή ακόμη και με το σάλιο μας. Την ώρα που τρώμε το μεσηριανό μας, σας πιάνει ξαφνικά μια κρίση βήχα. Σύντομα περνάει, αλλά τι πραγματικά συνέβη;
Όταν κάτι «κατεβαίνει από λάθος σωλήνα», σημαίνει ότι έχει αναρροφηθεί στον αναπνευστικό σωλήνα σας αντί για τον σωλήνα που σας βοηθά να καταπιείτε την τροφή. O γιατρός Καρλ Έλσερ, ειδικός στην επείγουσα ιατρική και συνεργάτης της Κλινικής του Κλίβελαντ, εξηγεί τι συμβαίνει και πως αντιδρά το σώμα μας όταν καταπίνουμε κάτι «λάθος».
Αυτό που συμβαίνει ονομάζεται εισρόφηση, η οποία συμβαίνει όταν οτιδήποτε δεν είναι αέρας εισέρχεται στους αεραγωγούς σας, όπως κάτι που τρώτε ή πίνετε.
Κανονικά, οι μύες στο κάτω μέρος του λαιμού σας προωθούν την τροφή και το ποτό στον οισοφάγο σας, τον μυϊκό σωλήνα που τα μεταφέρει κάτω στο στομάχι σας. Αλλά όταν κάτι πηγαίνει «σε λάθος σωλήνα», εισέρχεται στην τραχεία σας.
Η τραχεία σας, η οποία αποτελεί μέρος του αεραγωγού σας, μεταφέρει οξυγόνο στους πνεύμονές σας και διοξείδιο του άνθρακα μακριά από αυτούς. «Ως επί το πλείστον, μόνο αέρας πρέπει να εισέρχεται ή να εξέρχεται από αυτήν, επομένως το σώμα σας εργάζεται σκληρά για να κρατήσει έξω ανεπιθύμητα τρόφιμα, ποτά και σάλιο. Είναι μια εργασία που εκτελείται σε συνεργασία με τους μύες του λαιμού σας, τις φωνητικές χορδές και την επιγλωττίδα», εξηγεί ο ειδικός.
«Όπως συμβαίνει και με πολλά άλλα πράγματα στο σώμα μας, είναι μια αυτόματη διαδικασία. Αλλά μερικές φορές, κάτι απλώς ξεφεύγει από τον σωστό δρόμο. Είναι πιο πιθανό να συμβεί όταν η προσοχή σας αποσπάται, τρώτε γρήγορα ή αν μιλάτε ή γελάτε ενώ τρώτε», προσθέτει.
Δείτε επίσης: 4 τρόφιμα που δεν πρέπει ποτέ να μαγειρεύονται απευθείας από την κατάψυξη
Πώς αντιδρά το σώμα σας
Η εισρόφηση είναι η αντίδραση σώματός σας, η οποία πυροδοτεί μια έκκριση αδρεναλίνης, της ορμόνης που σχετίζεται με την προετοιμασία για επικίνδυνες καταστάσεις. Ο καρδιακός ρυθμός και η αρτηριακή σας πίεση αυξάνονται. Και συνήθως, το σώμα σας μπορεί να αντιμετωπίσει τα πράγματα γρήγορα – βήχοντας.
«Ένα αντανακλαστικό βήχα ή εμετού ξεκινά αυτόματα και αυτό συχνά διορθώνει το πρόβλημα», λέει ο Δρ. Έλσερ. «Είναι ο τρόπος του σώματός σας να προσπαθεί να αποβάλει κάτι που δεν του ανήκει». Στη συνέχεια, μπορεί να χρειαστεί να καθαρίσετε το λαιμό σας μερικές φορές ή να πιείτε λίγο νερό για να νιώσετε ξανά φυσιολογικά.
Αλλά μερικές φορές, ο βήχας δεν κάνει τη δουλειά. Σε αυτήν την περίπτωση, η τροφή παραμένει εκεί που δεν θα έπρεπε, όπως στις φωνητικές σας χορδές, στην τραχεία σας ή ακόμα και στους μικρούς αεραγωγούς των πνευμόνων σας. Όταν συμβεί αυτό, μπορεί να νιώσετε:
- Ένα επίμονο γαργάλημα στο λαιμό σας ή η αίσθηση ότι κάτι έχει κολλήσει
- Πόνος κατά την κατάποση ή δυσκολία στην κατάποση
- Συχνή επιθυμία για βήχα μετά το φαγητό ή το ποτό
- Τα τρόφιμα ή τα ποτά που εισέρχονται στους πνεύμονές σας μπορούν να οδηγήσουν σε βακτηριακή λοίμωξη που ονομάζεται πνευμονία από εισρόφηση, η οποία απαιτεί ιατρική περίθαλψη.
Είναι η εισρόφηση το ίδιο με τον πνιγμό;
Η εισρόφηση και ο πνιγμός δεν είναι το ίδιο πράγμα, αλλά είναι στενά συνδεδεμένες. Δηλαδή, η εισρόφηση μπορεί να προκαλέσει πνιγμό.
«Η τροφή που εισέρχεται στον αεραγωγό σας μπορεί να οδηγήσει σε αίσθημα πνιγμού, αλλά εξακολουθείτε να είστε σε θέση να μετακινείτε τον αέρα μέσα και έξω από την τραχεία», εξηγεί ο Δρ. Έλσερ.
Ο πνιγμός – ειδικά ο πλήρης πνιγμός, όταν ο αεραγωγός σας είναι πλήρως αποκλεισμένος – είναι μια ιατρική κατάσταση έκτακτης ανάγκης που απαιτεί άμεσες πρώτες βοήθειες, όπως η λαβή Χάιμλιχ (Heimlich). «Είναι σημαντικό να καθαρίσετε τους αεραγωγούς σας το συντομότερο δυνατό», τονίζει ο Δρ. Έλσερ.
Δείτε επίσης: Σας μπήκε κάτι στα μάτια; Τι να κάνετε και τι να προσέχετε
Τι πρέπει να κάνετε και πότε να δείτε γιατρό
Πώς πρέπει, λοιπόν, να αντιδράσετε αν καταπιείτε κάτι λάθος;
Ο Δρ. Έλσερ εξηγεί ότι ο βήχας είναι ο φυσικός τρόπος του σώματός σας να απομακρύνει ξένα αντικείμενα από τους αεραγωγούς σας. Επομένως, εάν εμφανιστεί μια κρίση βήχα, μην προσπαθήσετε να την σταματήσετε. Απλώς αφήστε το σώμα σας να κάνει αυτό που πρέπει να κάνει.
Συμβουλεύει, επίσης, να προσπαθήσετε να παραμείνετε ήρεμοι. Ο πανικός μπορεί να σας κάνει να αναπνέετε πιο γρήγορα, γεγονός που μπορεί να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στην τραχεία σας.
«Η εισρόφηση είναι συνήθως σύντομη, εάν το σώμα σας μπορεί να αποβάλει αυτό το ξένο υλικό αμέσως», λέει ο Δρ. Έλσερ. «Αλλά εάν εξακολουθείτε να βήχετε δύο έως τέσσερις ώρες μετά από ένα επεισόδιο εισρόφησης, καλέστε έναν γιατρό».
Θα πρέπει επίσης να ζητήσετε άμεση βοήθεια εάν:
- Έχετε βήχα με αίμα (αιμόπτυση)
- Εμφανίστε πυρετό ή ρίγη
- Νιώστε έναν οξύ, διαπεραστικό πόνο στο στήθος
- Συνεχίζετε να νιώθετε σαν κάτι να έχει κολλήσει στο λαιμό σας.
Φωτογραφία iStock