Δυσβάσταχτη είναι η έντονη ζέστη για τον ανθρώπινο οργανισμό, ο οποίος δεν είναι προγραμματισμένος να αντέχει επί μέρες τις υψηλές θερμοκρασίες. Αν και οι επιπτώσεις του καύσωνα είναι εντονότερες στα μεγάλα αστικά κέντρα, αυτό δεν σημαίνει πως οι μη αστικές κοινότητες έχουν ανοσία στις επιπτώσεις του, προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ).
Η ευπάθεια κάθε ατόμου στη ζέστη εξαρτάται τόσο από πολλούς παράγοντες, αναφέρει στην ιστοσελίδα του. Άλλοι από αυτούς άπτονται της φυσιολογίας του σώματος (π.χ. ηλικία, υποκείμενη κατάσταση της υγείας) και άλλοι από το επάγγελμα και την κοινωνικο-οικονομική κατάσταση.
Αν ο οργανισμός ενός ανθρώπου δεν μπορεί να ρυθμίσει την εσωτερική θερμοκρασία του και να διαχειριστεί την έντονη ζέστη, διατρέχει αυξημένο κίνδυνο θερμικής εξάντλησης και θερμοπληξίας. Για να προστατευθεί, καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια, η οποία καταπονεί την καρδιά και τους νεφρούς. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ακραία ζέστη μπορεί:
- Να επιδεινώσει τις χρόνιες παθήσεις (ιδίως τις καρδιαγγειακές, τις ψυχικές, τις αναπνευστικές και τον σακχαρώδη διαβήτη)
- Να προκαλέσει οξεία νεφρική βλάβη
Η έκταση και η φύση των επιπτώσεων που έχει η ζέστη στην υγεία εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό και από την ένταση και τη διάρκεια του καύσωνα, καθώς και από τις υποδομές σε κάθε περιοχή.
Σε κάθε περίπτωση είναι πολύ σημαντικό να λαμβάνουμε μέτρα αυτοπροστασίας. Ο ΠΟΥ παρέχει τις εξής πρακτικές συμβουλές:
Μην υποτιμάτε τον ήλιο και την ζέστη
- Αποφύγετε να βγαίνετε σε υπαίθριους χώρους και να καταπονήστε σωματικά τις πιο θερμές ώρες της ημέρας
- Μείνετε στη σκιά. Να θυμάστε ότι στον ήλιο η θερμοκρασία που αντιλαμβάνεται ο ανθρώπινος οργανισμός είναι 10-15 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη!
- Να παραμένετε σε δροσερό χώρο επί 2-3 ώρες στη διάρκεια της ημέρας. Αυτό προσφέρει μεγάλη ανακούφιση στον οργανισμό.
- Μην κολυμπάτε ποτέ μόνοι. Να έχετε επίγνωση του κινδύνου πνιγμού
- Να ενημερώνεστε για τις επίσημες προειδοποιήσεις για τη ζέστη
Διατηρήστε δροσερό το σπίτι σας
- Να χρησιμοποιείτε τον νυκτερινό αέρα για να δροσίζετε το σπίτι σας. Να ανοίγετε τα παράθυρα όταν πέφτει το σκοτάδι, εφ’ όσον η εξωτερική θερμοκρασία είναι χαμηλότερη από την εσωτερική
- Την ημέρα να έχετε τα παράθυρα και τα παντζούρια κλειστά, για να μπλοκάρετε τον ήλιο.
- Να απενεργοποιείτε όσο το δυνατόν περισσότερες ηλεκτρικές συσκευές, διότι και αυτές παράγουν θερμότητα
- Να χρησιμοποιείτε ανεμιστήρα όταν η θερμοκρασία είναι κάτω από 40 βαθμούς Κελσίου. Στις υψηλότερες θερμοκρασίες θα θερμάνουν το σώμα σας, αντί να το δροσίσουν.
- Αν διαθέτετε κλιματισμό, ρυθμίστε τον θερμοστάτη στους 27 βαθμούς Κελσίου και ανάψτε τον ανεμιστήρα. Με αυτό τον τρόπο θα νιώθετε δροσιά, σαν να έχετε θερμοκρασία 4 βαθμούς χαμηλότερη. Μπορείτε επίσης να εξοικονομήσετε έως και το 70% των χρημάτων που θα χρειαζόσασταν για να δροσίσετε το σπίτι σας.
- Να θυμάστε ότι μερικές φορές έχει περισσότερη δροσιά στη σκιά έξω από τα σπίτια, παρά στο εσωτερικό τους.
Διατηρήστε δροσερό και ενυδατωμένο το σώμα σας
- Να χρησιμοποιείτε ελαφριά και δροσερά ρούχα και κλινοσκεπάσματα. Τα ρούχα σας πρέπει να είναι φαρδιά
- Να κάνετε δροσερά ντους
- Να βρέχετε το δέρμα σας. Χρησιμοποιήστε βρεγμένα πανιά, ψεκασμό ή βρεγμένα ελαφριά ρούχα
- Να πίνετε 1 ποτήρι νερό κάθε 1 ώρα και τουλάχιστον 2-3 λίτρα την ημέρα
- Να ελέγχετε τακτικά τους ευάλωτους ανθρώπους στον κοινωνικό περίγυρό σας. Ιδιαίτερη προσοχή όταν έχει ακραία ζέστη χρειάζονται οι ηλικιωμένοι (ηλικίες 65 ετών και άνω) και οι πάσχοντες από νοσήματα της καρδιάς, των πνευμόνων ή των νεφρών. Το ίδιο και οι πάσχοντες από αναπηρία και όσοι ζουν μόνοι.
Προστατεύστε τα βρέφη και τα νήπια
- Μην αφήνετε ποτέ και για κανέναν λόγο μικρά παιδιά σε παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Η θερμοκρασία στο εσωτερικό τους φθάνει γρήγορα σε επικίνδυνα επίπεδα. Επομένως μην τα αφήνετε μόνα, ούτε για ένα λεπτό. Το ίδιο ισχύει για τα κατοικίδια.
- Μην βγάζετε τα παιδιά στον ήλιο τις πιο θερμές ώρες της ημέρας. Να τα κρατάτε στη σκιά ή σε εσωτερικούς χώρους. Η σκιά μπορεί να μειώσει κατά περισσότερο από 10 βαθμούς την αίσθηση θερμότητας του οργανισμού
- Ποτέ μην καλύπτετε το καροτσάκι του μωρού με στεγνό ύφασμα. Τα στεγνά υφάσματα αυξάνουν την θερμοκρασία στο εσωτερικό του. Να το καλύπτετε με νωπό, λεπτό ύφασμα, το οποίο θα βρέχετε τακτικά για να μένει νωπό. Να το συνδυάζετε με ένα φορητό ανεμιστηράκι για περισσότερη δροσιά.
- Να ντύνετε τα μωρά και τα μικρά παιδιά με ελαφριά, φαρδιά ρούχα που θα καλύπτουν το δέρμα τους. Να τους βάζετε επίσης καπέλο με φαρδύ γείσο, γυαλιά ηλίου και αντηλιακό. Το αντηλιακό ενδείκνυται για τις ηλικίες άνω των 6 μηνών.
- Να ακολουθείτε τις συστάσεις για δροσερό σπίτι, για να έχει ασφαλή θερμοκρασία για τα βρέφη και τα νήπια. Να θυμάστε ότι, όπως οι ηλικιωμένοι, έτσι και τα βρέφη και τα νήπια δεν μπορούν να ρυθμίσουν καλά τη σωματική θερμοκρασία τους και κινδυνεύουν από την έντονη ζέστη.
Φωτογραφία: iStock