Για όσους πιστεύουν στα παραφυσικά φαινόμενα, οι δυσάρεστες αισθήσεις που τους προκαλούν οι επισκέψεις σε «στοιχειωμένα σπίτια» αποτελούν ένδειξη κάποιας αόρατης «παρουσίας» στον χώρο. Μια νέα μελέτη όμως υποδηλώνει ότι μπορεί να υπάρχει μία πολύ πιο πεζή εξήγηση: τα γερασμένα υδραυλικά του κτηρίου.
Τα υδραυλικά αυτά μπορεί να εκπέμπουν υποήχους, οι οποίοι βρίσκονται πέραν του εύρους της ανθρώπινης ακοής. Μολονότι όμως δεν τους ακούμε, ο οργανισμός μας αντιδρά σε αυτούς προκαλώντας αύξηση στην παραγωγή κορτιζόλης (είναι η ορμόνη του στρες) και αισθήματα ανησυχίας.
Το εύρημα αυτό υποδηλώνει πως ακόμα και όταν οι επισκέπτες στα «στοιχειωμένα σπίτια» δεν ακούνε τίποτα, εκτίθενται στους υποήχους από τις υδραυλικές εγκαταστάσεις και τα συστήματα αερισμού στα υπόγεια. Έτσι, αυτά τα αόρατα ακουστικά κύματα επηρεάζουν το πώς αισθάνονται. Και επειδή δεν μπορούν να το εξηγήσουν διαφορετικά, το αποδίδουν σε αόρατες «παρουσίες» στον χώρο.
Οι ερευνητές σπεύδουν να επισημάνουν ότι η επίδραση των υποήχων από μόνη της δεν πείθει ότι ένα σπίτι είναι στοιχειωμένο. Ο κατάλληλος άνθρωπος, όμως, στις κατάλληλες συνθήκες (π.χ. ένας λάτρης του παραφυσικού σε μια σκοτεινή έπαυλη του 19ου αιώνα) μπορεί να αρχίσει να φαντάζεται διάφορα.
«Αυτό που κάνει ένας υπόηχος είναι ότι δημιουργεί μία ακαθόριστη σωματική ενόχληση. Σε αυτή την ενόχληση βασίζεται εν συνεχεία η πεποίθηση πως «κάτι» υπάρχει στον χώρο», δήλωσε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Rodney Schmaltz, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο MacEwan, στον Καναδά.
Αντιθέτως, σε έναν άνθρωπο που δεν πιστεύει στα φαντάσματα, η ίδια αίσθηση από τους υποήχους καταγράφεται απλώς ως ενοχλητική σε ένα παλαιό κτήριο.
Διαβάστε ακόμα Ο τρόμος κάνει καλό στην υγεία: Τι συνέβη στους επισκέπτες «στοιχειωμένου» σπιτιού
Η μελέτη
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Frontiers in Behavioural Neuroscience. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, οι υπόηχοι είναι αυτοί που έχουν συχνότητα χαμηλότερη από το κατώτατο όριο συχνοτήτων της ανθρώπινης ακοής (είναι τα 20 Hz).
Προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει ότι η έκθεση σε αυτούς, συμβάλλει στο άγχος, τη δυσφορία και την ανησυχία. Στην παρούσα μελέτη, οι επιστήμονες θέλησαν να εξετάσουν τις επιδράσεις του φαινομένου στην ψυχική διάθεση και στο στρες.
Έτσι, ενέταξαν στη μελέτη τους 36 φοιτητές του πανεπιστημίου. Είχαν μέση ηλικία 23 ετών και οι 27 ήταν γυναίκες.
Οι ερευνητές τους ζήτησαν να ακούν είτε χαλαρωτική ορχηστρική μουσική, είτε το είδος της μουσικής στα θρίλερ με «στοιχειωμένα σπίτια». Χωρίς όμως να το γνωρίζουν οι συμμετέχοντες, άλλοτε εκτίθεντο και σε υποήχους και άλλοτε όχι. Τους ήχους αυτούς εξέπεμπαν ηχεία που είχαν κρύψει οι επιστήμονες στο εργαστήριό τους.
Τα ευρήματα
Πριν και μετά τις ακροάσεις, οι επιστήμονες υπέβαλλαν τους εθελοντές τους σε εξετάσεις σιέλου (σάλιο). Τους ζητούσαν επίσης να συμπληρώνουν ερωτηματολόγια ψυχικής διάθεσης.
Όπως διαπίστωσαν, οι εθελοντές δεν γνώριζαν πότε έπαιζαν οι υπόηχοι και πότε όχι. Κάθε φορά, όμως, που εκτίθεντο σε αυτούς, ανέφεραν πως ένιωθαν πιο νευρικοί και ενοχλημένοι. Αξιολογούσαν επίσης τη μουσική ως πιο θλιβερή και είχαν υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης στο σάλιο τους.
Μάλιστα αυτό παρατηρήθηκε ανεξάρτητα από το είδος της μουσικής που άκουγαν. Με άλλα λόγια, οι υπόηχοι άλλαζαν πάντοτε προς το χειρότερο την ψυχική διάθεση και το στρες τους.
«Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν πως μολονότι δεν μπορούμε να ακούσουμε τους υποήχους, ο οργανισμός μας αντιδρά σε αυτούς. Και οι αντιδράσεις του είναι πάντοτε δυσάρεστες», εξήγησε ο Dr. Schmaltz.
Τα ευρήματα αυτά πρέπει να επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερες μελέτες. Ωστόσο ο Dr. Schmaltz πιστεύει ότι εξηγούν τις ακαθόριστες αισθήσεις που αναπτύσσουν πολλοί στα «στοιχειωμένα σπίτια».
«Οι άνθρωποι αυτοί δεν γνωρίζουν τι είναι οι υπόηχοι. Τους έχουν ενημερώσει όμως ότι μπαίνουν σε ένα στοιχειωμένο σπίτι. Έτσι αποδίδουν σε ένα φάντασμα τα δυσάρεστα αισθήματα που νιώθουν, αντί να τα αποδώσουν στους ήχους που εκπέμπουν οι παλιοί σωλήνες στο υπόγειο», ανέφερε.
Φωτογραφία: iStock