Τα τελευταία χρόνια βιώνουμε μια περίοδο συνεχών αλλαγών. Οικονομικές πιέσεις, επαγγελματική αστάθεια, κοινωνικές μεταβολές, αδιάκοπη ροή ειδήσεων. Τα συναισθήματα σταθερότητας και βεβαιότητας που κάποτε θεωρούσαμε δεδομένα μοιάζουν πιο εύθραυστα.
Η αβεβαιότητα δεν αφορά μόνο τα γεγονότα γύρω μας. Αφορά το πώς αντιδρά ο εσωτερικός μας κόσμος όταν δεν μπορεί να προβλέψει το αύριο. Και αυτό το εσωτερικό βίωμα συχνά είναι πιο δύσκολο από τα ίδια τα γεγονότα. Τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η ψυχική επιβάρυνση στον ελληνικό πληθυσμό παραμένει υψηλή, με σημαντική αύξηση των συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης τα τελευταία χρόνια.
Τι μπορούμε να κάνουμε όμως για να ζούμε μέσα στην αβεβαιότητα χωρίς να αφήνουμε τον φόβο να καθορίζει τη στάση μας;
Απλές συμβουλές μπορούν να σας βοηθήσουν να διατηρήσετε την εσωτερική σας σταθερότητα ακόμη και όταν το περιβάλλον αλλάζει.
1. Ρύθμισε το νευρικό σου σύστημα πριν ρυθμίσεις τη ζωή σου
Μπορεί να μην μπορούμε να ελέγξουμε όσα θα συμβούν στο μέλλον. Μπορούμε όμως να φροντίσουμε τον εαυτό μας αυτή τη στιγμή. Μερικές απλές πρακτικές μπορούν να βοηθήσουν το σώμα και το μυαλό να ηρεμήσουν από τα αρνητικά συναισθήματα:
- Σταθερή αναπνοή για λίγα λεπτά,
- καθημερινή κίνηση,
- επαρκής ύπνος
- και απλές ρουτίνες μέσα στην ημέρα βοηθούν το νευρικό σύστημα να επανέλθει σε αίσθηση ασφάλειας.
Όταν το σώμα ηρεμεί, η σκέψη γίνεται πιο καθαρή.
2. Περιόρισε την αρνητική πληροφορία
Όταν βλέπουμε συνεχώς αρνητικές ειδήσεις, το άγχος μεγαλώνει και αρχίζουμε να νιώθουμε ότι δεν έχουμε έλεγχο. Η συνεχής ενημέρωση δεν βοηθά πάντα, πολλές φορές απλώς μας κρατά σε ένταση.
Η ενημέρωση είναι απαραίτητη. Η υπερβολική έκθεση στις ειδήσεις όμως δεν βοηθά. Φρόντισε να ενημερώνεσαι σε συγκεκριμένες στιγμές της ημέρας και προσπάθησε να τις αποφεύγεις πριν τον ύπνο.
3. Εστίασε σε όσα μπορείς να επηρεάσεις
Όταν στρέφουμε την προσοχή μας σε μικρά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε στην καθημερινότητά μας, το άγχος μειώνεται και νιώθουμε μεγαλύτερη δύναμη να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες.
Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τις παγκόσμιες εξελίξεις. Μπορούμε όμως να οργανώσουμε τη δική μας ζωή και την καθημερινότητά μας.
Μπορεί να νιώθουμε ότι έχουμε πολλά πράγματα να κάνουμε. Μπορούμε όμως να βάλουμε μικρούς καθημερινούς στόχους που είναι εύκολο να πετύχουμε.
Η σταθερότητα δεν προκύπτει από τον απόλυτο έλεγχο, αλλά από τη συνέπεια σε όσα μπορούμε να επηρεάσουμε και από την εμπιστοσύνη ότι πάντα υπάρχει μια λύση στον ορίζοντα, ακόμη κι αν προς το παρόν δεν φαίνεται καθαρά.
4. Μην περιμένεις να είσαι 100% σίγουρος για να ζήσεις
Συχνά λέμε: «Όταν ξεκαθαρίσουν τα πράγματα, τότε θα ασχοληθώ με εμένα». Η ζωή όμως ποτέ δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρη.
-Μπορούμε να ζήσουμε καλά ακόμη κι αν δεν έχουμε όλες τις απαντήσεις.
-Μπορούμε να ξεκινήσουμε κάτι νέο ακόμη κι αν δεν αισθανόμαστε απόλυτη σιγουριά.
-Καμιά φορά, η ίδια η απόφασή μας δημιουργεί τη σταθερότητα που περιμένουμε να έρθει από έξω.
-Όταν κάνουμε το πρώτο βήμα, συχνά ανακαλύπτουμε ότι η σιγουριά αρχίζει να χτίζεται στην πορεία.
Τα συναισθήματα είναι έντονα και μπορούν, αν δεν αντιμετωπιστούν σωστά, να προκαλέσουν συναισθηματικά προβλήματα στο μέλλον. Η έκφραση των συναισθημάτων είναι η πιο εύκολη και ορθή οδός. Αν χρειαστείτε τη βοήθεια κάποιου ειδικού μη διστάσετε να την αναζητήσετε.
Πηγές: World Health Organization, American Psychological Association, Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, Holman, E. A., et al. (2014). Media exposure to collective trauma and mental health. Psychological Science.
*Συγγραφέας: Αργύρης Σ. Μάρδας, συγγραφέας, ιδρυτής Ελληνικού Κέντρου Συναισθημάτων, δημιουργός της Expansion Method. Συνυπογράφουν οι επιστημονικοί συνεργάτες του ΕΚΣ: Νταίζη Τσοχατζίδου, Ψυχολόγος, Μάρθα Ρόδη, Ψυχολόγος, Αθηνά Δελλαπόρτα, Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια και οι σύμβουλοι ψυχικής υγείας: Σταματία Αλεξάνδρου, Δήμητρα Μπακαβέλου, Ιορδανοπούλου Γεωργία, Γεωργία Κολώνια, Μαρία Μιχαλάκη, Κατερίνα Πάρνου, Πασπαράκη Ελένη, Ροδάνθη Πατρώνα, Γιώργος Στυλιανόπουλος.