Σε μια καθημερινή τυπική ημέρα, μόλις ξυπνάτε ανοίγετε το κινητό σας. Στη δουλειά μιλάτε στο τηλέφωνο και βλέπετε την οθόνη του υπολογιστή. Το απόγευμα λογικά θα δείτε λίγη τηλεόραση, ενώ το βράδυ πριν κοιμηθείτε θα «σκρολάρετε» στα social media. Οι ψηφιακές συσκευές κυριαρχούν αδιαμφισβήτητα στις ζωές μας. Μήπως ήρθε η ώρα για μια «ψηφιακή αποτοξίνωση»;

Στην ψηφιακή αποτοξίνωση περνάτε μια χρονική περίοδο μακριά από τη χρήση συσκευών όπως smartphone, τηλεοράσεις, υπολογιστές, tablet και ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης (social media).

Η «αποτοξίνωση» από τις ψηφιακές συσκευές θεωρείται συχνά ως ένας τρόπος εστίασης στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις της πραγματικής ζωής χωρίς περισπασμούς. Αποφεύγοντας τις ψηφιακές συσκευές, τουλάχιστον προσωρινά, οι άνθρωποι μπορούν να απαλλαγούν από το άγχος που πηγάζει από τη συνεχή συνδεσιμότητα και να βελτιώσουν τη συγκέντρωσή τους σε πιο σημαντικές δραστηριότητες.

Στην ετήσια έρευνα της Αμερικανικής Εταιρείας Ψυχολογίας (APA) για το Στρες στην Αμερική το 2017, το ένα πέμπτο των ενηλίκων στις ΗΠΑ (περίπου 18%) ανέφερε τη χρήση της τεχνολογίας ως σημαντική πηγή στρες στη ζωή του. Για πολλούς, η διαρκής ψηφιακή σύνδεση και η συνεχής ανάγκη να ελέγχουν συνεχώς τα email, τα μηνύματα και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος αυτού του στρες.

Επιπλέον, μια μελέτη που διεξήχθη από ερευνητές στη Σουηδία διαπίστωσε ότι η βαριά χρήση τεχνολογίας μεταξύ νεαρών ενηλίκων συνδέθηκε με προβλήματα ύπνου, συμπτώματα κατάθλιψης και αυξημένα επίπεδα στρες.

Διαβάστε επίσης: Όταν οι έφηβοι εθίζονται στα κινητά, τα social media και τα βιντεοπαιχνίδια: Από ποιες διαταραχές κινδυνεύουν

Σημάδια ότι μπορεί να χρειάζεστε ψηφιακή αποτοξίνωση

• Νιώθετε άγχος ή στρες αν δεν μπορείτε να βρείτε το τηλέφωνό σας
• Νιώθετε την ανάγκη να ελέγχετε το τηλέφωνό σας κάθε λίγα λεπτά
• Νιώθετε κατάθλιψη, άγχος ή θυμό αφού περνάτε χρόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
• Σας απασχολεί ο αριθμός των likes, των σχολίων ή των αναδημοσιεύσεων στις αναρτήσεις σας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
• Συχνά μένετε ξύπνιοι μέχρι αργά ή σηκώνεστε νωρίς για να παίξετε στο τηλέφωνό σας
• Δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε σε ένα πράγμα χωρίς να χρειάζεται να ελέγξετε το τηλέφωνό σας

Πως να κάνετε σωστά το «digital detox»

Κάποιοι μπορεί να πιστεύουν ότι μια πραγματική ψηφιακή αποτοξίνωση περιλαμβάνει πλήρη αποχή από οποιαδήποτε ψηφιακή συσκευή και συνδέσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτό όμως δεν είναι ρεαλιστικό, και είναι πιο σημαντικό να μάθετε μέσα σε αυτή τη περίοδο πως να αξιοποιείτε σωστά την τεχνολογία στην καθημερινότητά σας.

Η αποσύνδεση από τις συσκευές σας μπορεί να ωφελήσει την ψυχική σας ευεξία, αλλά η ψηφιακή αποτοξίνωση δεν χρειάζεται να συνεπάγεται πλήρη αποσύνδεση από το τηλέφωνό σας. Η διαδικασία συχνά αφορά περισσότερο τον καθορισμό ορίων και τη διασφάλιση ότι χρησιμοποιείτε τις συσκευές σας με τρόπο που ωφελεί, αντί να βλάπτει, τη συναισθηματική και σωματική σας υγεία.

Ορίστε τα όριά σας

Η ψηφιακή αποτοξίνωση μπορεί να λειτουργήσει για τον κάθε άνθρωπο διαφορετικά. Ο καθένας βάζει τα δικά του όρια, αρκεί να είναι ρεαλιστικά και να φέρνουν όντως κάποιο αποτέλεσμα.

Για παράδειγμα, ίσως θέλετε να χρησιμοποιήσετε το τηλέφωνό σας για να ακούσετε ένα τραγούδι ενώ γυμνάζεστε, αλλά μπορείτε να το βάλετε σε λειτουργία πτήσης.

Ο καθορισμός ορίων βοηθά να διασφαλίσετε ότι μπορείτε να απολαμβάνετε δραστηριότητες στον πραγματικό κόσμο εντελώς απαλλαγμένες από ψηφιακούς περισπασμούς.

Μπορείτε να βάλετε όρια στη χρήση του κινητού και άλλων συσκευών:

• Όταν τρώτε, ειδικά με παρέα
• Όταν ξυπνάτε ή πηγαίνετε για ύπνο
• Όταν εργάζεστε
• Όταν περνάτε χρόνο με φίλους ή συγγενείς
• Πριν κοιμηθείτε κάθε βράδυ

Έρευνες δείχνουν ότι ο περιορισμός της χρήσης των social media σε περίπου 30 λεπτά την ημέρα μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ευεξία, μειώνοντας τα συμπτώματα της μοναξιάς και της κατάθλιψης.

Δημιουργήστε στόχους

Θέστε έναν στόχο για τον εαυτό σας με βάση το αν θέλετε να μειώσετε ή να εξαλείψετε τη χρήση μιας συγκεκριμένης συσκευής ή ενός τύπου μέσου.

Κάντε τον συγκεκριμένο. Θα είναι όλη μέρα ή μόνο σε συγκεκριμένες ώρες; Για παράδειγμα, μπορείτε να αποφασίσετε να αφιερώνετε μόνο 15 λεπτά την ημέρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, να βάζετε το τηλέφωνό σας σε διαφορετικό δωμάτιο το βράδυ ή να κάνετε τις Κυριακές μια μέρα χωρίς τεχνολογία.

Επίσης, για πόσο καιρό θα διαρκέσει η «ψηφιακή αποτοξίνωση»; Ειδικοί συμβουλεύουν ότι για να «σπάσει» η συνήθεια της χρήσης των συσκευών χρειάζονται τουλάχιστον δύο εβδομάδες.

Δείτε επίσης: Multitasking: Πόσο και πώς φθείρει τον εγκέφαλο – Ποιες στρατηγικές προστασίας λειτουργούν

Αξιολογήστε την πρόοδό σας

Λίγες μέρες αφότου ξεκινήσετε την ψηφιακή σας αποτοξίνωση, ελέγξτε τον εαυτό σας για το πώς πάει. Παρατηρήστε ποια οφέλη προσκομίσατε και ποια εμπόδια αντιμετωπίσατε μέχρι τώρα.

Αν δείτε ότι δυσκολεύεστε σε κάτι συγκεκριμένο, μπορείτε να το αλλάξετε για να είστε σίγουροι ότι θα συνεχίσετε την πρόοδό σας και δεν θα «κόψετε» το detox απότομα.

Μοιραστείτε το με την οικογένεια και τους φίλους σας

Προφανώς, οι κοντινοί σας άνθρωποι θα ανησυχήσουν αν προσπαθήσουν να σας πάρουν τηλέφωνο και είναι κλειστό. Πριν ξεκινήσετε την ψηφιακή αποτοξίνωση μοιραστείτε το με την οικογένεια και τους φίλους σας.

Όχι μόνο το γεγονός ότι ξεκινάτε, αλλά και το γιατί. Μοιραστείτε τους στόχους, τις ιδέες σας και ζητήστε την υποστήριξή τους.

Πηγές: Cleveland Clinic, VeryWellMind / Φωτογραφία iStock