Επί χρόνια ήταν διάχυτη η εντύπωση σε κοινό και γιατρούς ότι το ψυχολογικό στρες, το πένθος και η αρνητική προσωπικότητα μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη καρκίνου.
Τώρα, μια νέα, μεγάλη μελέτη ανατρέπει την κρατούσα άποψη, καθώς αποκαλύπτει ότι η ψυχική διάθεση ελάχιστα εμπλέκεται στην ανάπτυξη της νόσου.
Το εύρημα αυτό βασίζεται στην ανάλυση στοιχείων από εκατοντάδες χιλιάδες εθελοντές από τέσσερις προηγμένες χώρες.
Οι ερευνητές τους παρακολούθησαν επί 15 χρόνια για να διαπιστώσουν εάν τα στρεσογόνα γεγονότα της ζωής, σχετίζονταν με την ανάπτυξη καρκίνου. Ωστόσο δεν βρήκαν καμία ένδειξη ότι οι ψυχολογικοί παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο.
Η μελέτη
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Cancer. Όπως γράφουν οι ερευνητές, πολλοί ασθενείς αποδίδουν τον καρκίνο τους στο στρες από τα πολλαπλά προβλήματα που αντιμετώπισαν στη ζωή τους. Αν και μεμονωμένες μελέτες έδειχναν να υποστηρίζουν αυτή την άποψη, η συνδυασμένη ανάλυση πολλών μελετών (μετανάλυση) έδινε αντιφατικά μηνύματα.
Έτσι λοιπόν αποφάσισαν να πραγματοποιήσουν μαζική ανάλυση στοιχείων από 22 μεγάλες ομάδες εθελοντών, που αριθμούσαν συνολικώς 421.799 άτομα. Οι εθελοντές προέρχονταν από την Ολλανδία, τη Βρετανία, τη Νορβηγία και τον Καναδά.
Οι εθελοντές είχαν συμμετάσχει σε μεγάλα ερευνητικά προγράμματα που είχαν διαρκέσει από 6 έως 26 χρόνια. Έτσι, η μέση διάρκεια παρακολούθησης ήταν τα 15 χρόνια. Στη διάρκειά τους, οι 35.319 από αυτούς διαγνώσθηκαν με διάφορους τύπους καρκίνου, όπως:
- Του μαστού
- Του πνεύμονα
- Του προστάτη
- Του παχέος εντέρου
Στόχος της μελέτης ήταν να εξεταστεί εάν η ανάπτυξη της νόσου σχετιζόταν με παράγοντες όπως:
- Το στρες γενικώς
- Η χαμηλή κοινωνική στήριξη
- Η πρόσφατη απώλεια αγαπημένου προσώπου
- Η οικογενειακή κατάσταση
- Ο νευρωτισμός (είναι βασικό, αρνητικό στοιχείο της προσωπικότητας)
Τα ευρήματα
Όπως διαπίστωσαν, κανένας από τους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες που εξέτασαν δεν συσχετιζόταν με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου. Αυτό ίσχυε τόσο για τον καρκίνο γενικώς όσο και ειδικώς για τις κακοήθειες νόσους του μαστού, του προστάτη, του παχέος εντέρου. Δεν συσχετιζόταν ούτε με τους καρκίνους που μπορεί να προκληθούν από την κατάχρηση αλκοόλ.
Η χαμηλή κοινωνική στήριξη και η οικογενειακή κατάσταση φάνηκε να αυξάνουν ελάχιστα (περίπου 5%) τον κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα και άλλους καρκίνους που προκαλούνται από το κάπνισμα.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το ίδιο το στρες δεν εξωθεί τα κύτταρα να γίνουν καρκινογόνα. Ωστόσο ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά κάποιος στα στρεσογόνα γεγονότα της ζωής, μπορεί να παίξει ρόλο.
Όσοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη ζωή τους είναι πιθανότερο π.χ. να καπνίζουν, να πίνουν αλκοόλ ή να τρώνε πολλά παχυντικά τρόφιμα. Όλοι αυτοί οι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο να αναπτυχθεί καρκίνος.
Ίσως λοιπόν οι μικρές διαφορές που είχαν δείξει οι προγενέστερες μελέτες, να οφείλονταν στις ανθυγιεινές συμπεριφορές, δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Dr. Lonneke van Tuijl, από το Τμήμα Συμπεριφορικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Groningen, στην Ολλανδία.
Μολονότι λοιπόν η καλή ψυχική διάθεση είναι ελιξίριο υγείας και σημαντική για την αντιμετώπιση και την ανάρρωση από μία νόσο, δεν αποτελεί «ασπίδα» κατά του καρκίνου, πρόσθεσε.
Φωτογραφία: iStock