Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση συχνά χρησιμοποιούνται σαν να σημαίνουν το ίδιο, όμως πρόκειται για δύο διαφορετικές εμπειρίες. Η κοινωνική απομόνωση αφορά το πόσο περιορισμένες είναι στην πράξη οι κοινωνικές επαφές ενός ανθρώπου. Η μοναξιά, από την άλλη, είναι το υποκειμενικό αίσθημα κάποιου ότι δεν έχει τις σχέσεις και τη συναισθηματική σύνδεση που χρειάζεται.
Νέα μεγάλη μελέτη δείχνει ότι οι άνθρωποι που νιώθουν μόνοι και ταυτόχρονα έχουν περιορισμένες κοινωνικές επαφές τείνουν να εμφανίζουν νωρίτερα προβλήματα υγείας μετά τα 50. Με απλά λόγια, οι άνθρωποι αυτοί φαίνεται να φτάνουν νωρίτερα σε ένα σημείο της ζωής τους, στο οποίο εμφανίζεται κάποια από τις παθήσεις που εξέτασαν οι ερευνητές.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Nature Communications και βασίστηκε σε στοιχεία 277.489 ενηλίκων από τη UK Biobank, τη μεγάλη βρετανική βάση δεδομένων για την υγεία, ενώ η ηλικία των συμμετεχόντων ήταν από 40 έως 69 ετών. Να σημειωθεί ότι στην αρχή της παρακολούθησης οι συμμετέχοντες δεν είχαν: διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακή ή χρόνια αναπνευστική νόσο, νευροεκφυλιστική νόσο, καρκίνο, κατάθλιψη ή αγχώδη διαταραχή.
Ναι, εδώ το πρόβλημα είναι ότι προσπαθούμε να εξηγήσουμε τον δείκτη της μελέτης αντί να πούμε καθαρά τι σημαίνει για τον άνθρωπο. Και στο κομμάτι του τρόπου ζωής πρέπει να ξεχωρίσουμε δύο πράγματα: οι υγιεινές συνήθειες ήταν γενικά ωφέλιμες, αλλά φάνηκαν να περιορίζουν ειδικά την επιβάρυνση από την κοινωνική απομόνωση, όχι από το αίσθημα μοναξιάς.
Μοναξιά και κοινωνική απομόνωση – Νωρίτερα τα προβλήματα ψυχικής υγείας
Οι ερευνητές υπολόγισαν πόσο νωρίς μπορεί να εμφανιστούν προβλήματα υγείας μετά τα 50 σε ανθρώπους που αισθάνονται μόνοι και ταυτόχρονα έχουν περιορισμένες κοινωνικές επαφές.
Η μεγαλύτερη διαφορά αφορούσε στην ψυχική υγεία. Στους μοναχικούς άνδρες, η κατάθλιψη ή η αγχώδης διαταραχή εμφανίζονταν, κατά μέσο όρο, 5,8 χρόνια νωρίτερα σε σχέση με εκείνους που ένιωθαν κοινωνικά συνδεδεμένοι και διατηρούσαν πιο ενεργές επαφές με τους γύρω τους.. Στις γυναίκες, η αντίστοιχη διαφορά ήταν 3,7 χρόνια.
Η επίδραση στη σωματική υγεία ήταν μικρότερη. Η μελέτη εξέτασε διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακά νοσήματα, χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις, νευροεκφυλιστικές νόσους και καρκίνο. Στις γυναίκες που βίωναν και τα δύο προβλήματα, κάποια από αυτές τις παθήσεις εμφανιζόταν κατά μέσο όρο 2,4 χρόνια νωρίτερα, ενώ στους άνδρες η διαφορά ήταν 1,7 χρόνια.
Τα αποτελέσματα δείχνουν επομένως ότι η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφηκε στην ψυχική υγεία, ιδιαίτερα στους άνδρες. Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι οι άνδρες που ένιωθαν μόνοι και είχαν λίγες κοινωνικές επαφές διέθεταν συχνότερα λιγότερους κοινωνικούς και οικονομικούς πόρους και ακολουθούσαν σε μικρότερο βαθμό έναν υγιεινό τρόπο ζωής.
Πόσο βοηθούν οι υγιεινές συνήθειες
Η σωματική δραστηριότητα, η υγιεινή διατροφή και άλλες καλές συνήθειες έχουν συνδεθεί συνολικά με καλύτερη υγεία. Όταν όμως οι ερευνητές εξέτασαν αν μπορούν να αντισταθμίσουν ειδικά την επιβάρυνση που σχετίζεται με την έλλειψη κοινωνικών σχέσεων, βρήκαν μια σημαντική διαφορά.
Ο υγιεινός τρόπος ζωής φάνηκε να περιορίζει μέρος της αρνητικής επίδρασης που συνδεόταν με την κοινωνική απομόνωση, δηλαδή με τις λίγες επαφές και τη μικρή συμμετοχή στην κοινωνική ζωή.
Δεν συνέβη όμως το ίδιο με το αίσθημα μοναξιάς. Εκεί οι ερευνητές βρήκαν ότι οι καλές συνήθειες δεν αρκούσαν για να μειώσουν σημαντικά τη συσχέτιση με την επιβάρυνση της υγείας.
Με απλά λόγια, η άσκηση και η καλή διατροφή βοηθούν την υγεία, αλλά δεν φαίνεται να μπορούν να αναπληρώσουν τη συναισθηματική σύνδεση με άλλους ανθρώπους όταν αυτή λείπει.
Να σημειωθεί ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης και δεν αποδεικνύει ότι η έλλειψη κοινωνικών σχέσεων προκαλεί από μόνη της τα συγκεκριμένα προβλήματα. Δείχνει όμως ότι όσοι βιώνουν αυτόν τον συνδυασμό τείνουν να εμφανίζουν νωρίτερα προβλήματα σωματικής και, κυρίως, ψυχικής υγείας.
ΠΗΓΗ: euronews
Φωτογραφία: istock