Προβλήματα ψυχικής υγείας αντιμετωπίζουν σχεδόν ένας στους επτά κάτοικοι του πλανήτη, με τις αγχώδεις διαταραχές και την κατάθλιψη να ευθύνονται για σημαντικό ποσοστό των περιστατικών, σύμφωνα με μία νέα, παγκόσμια ανάλυση.
Όπως αποκαλύπτει, την τελευταία 30ετία σχεδόν διπλασιάσθηκε ο αριθμός των πασχόντων από προβλήματα ψυχικής υγείας. Ειδικότερα, αυξήθηκε κατά 95% από το 1990 έως και το 2023. Η αύξηση ήταν ακόμα μεγαλύτερη:
- Για την σοβαρή κατάθλιψη (ή μείζονα καταθλιπτική διαταραχή): Αυξήθηκε κατά 131%
- Για τις αγχώδεις διαταραχές: Αυξήθηκαν κατά 158%
Οι δύο συγκεκριμένες ψυχικές παθήσεις αποτελούν τα συχνότερα προβλήματα ψυχικής υγείας στον κόσμο.
Η νέα ανάλυση δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet. Βασίσθηκε στην ανάλυση δεδομένων της περιόδου 1990-2023 από 204 χώρες και περιοχές του κόσμου. Τα δεδομένα αφορούν και τα δύο φύλα, καθώς και 25 ηλικιακές ομάδες.
Στην ανάλυση συμπεριελήφθησαν 12 ψυχικές διαταραχές που ήταν οι εξής:
- Αγχώδεις διαταραχές, κατάθλιψη
- Δυσθυμία, διπολική διαταραχή
- Σχιζοφρένεια, διαταραχές αυτιστικού φάσματος
- Διαταραχή διαγωγής, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ)
- Νευρογενής ανορεξία, νευρογενής βουλιμία
- Ιδιοπαθής αναπτυξιακή νοητική διαταραχή, άλλες ψυχικές διαταραχές
Τα ευρήματα
Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως σε όλα τα εξεταζόμενα προβλήματα ψυχικής υγείας υπήρξε αύξηση μεταξύ 1990 και 2023. Κάποιες όμως αυξήθηκαν περισσότερο και άλλες λιγότερο. Εκτός από τις αγχώδεις διαταραχές και την κατάθλιψη, σημαντική αύξηση παρατηρήθηκε και στα περιστατικά:
- Δυσθυμίας
- Νευρογενούς ανορεξίας
- Νευρογενούς βουλιμίας
- Σχιζοφρένειας
- Διαταραχής διαγωγής
Συνολικά, προβλήματα ψυχικής υγείας είχαν το 2023 περισσότεροι από 1,17 δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο. Αντιστοιχούν σε αναλογία 14.210,7 κρούσματα ανά 100.000 παγκόσμιου πληθυσμού.
Μεταξύ των πασχόντων συμπεριλαμβάνονται σχεδόν 1,9 εκατομμύρια Έλληνες. Η αναλογία των ψυχικών διαταραχών ήταν 14.156,51 ανά 100.000 πληθυσμού το 1990. Ωστόσο το 2023 έφτασε σε 19.551,86 κρούσματα ανά 100.000 πληθυσμού. Επομένως τα κρούσματα στην Ελλάδα ανέρχονται σε κάτι λιγότερο από δύο εκατομμύρια.
Τα προβλήματα αυτά έχουν βαρύ φορτίο για τους πάσχοντες, αλλά και για την οικογένειά τους και τον κοινωνικό τους περίγυρο. Στους ενήλικες, σημαντικός είναι επίσης ο αντίκτυπος στον χώρο εργασίας, λόγω μειωμένης παραγωγικότητας και άλλων προβλημάτων. Υπάρχει τέλος και σημαντικός οικονομικός αντίκτυπος, αφού υπάρχει μειωμένη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό και αυξημένη πίεση στα συστήματα Υγείας.
Διαφορές σε άνδρες και γυναίκες
Σύμφωνα με τη νέα ανάλυση, άνδρες και γυναίκες εκδηλώνουν με διαφορετική συχνότητα προβλήματα ψυχικής υγείας. Υπάρχουν επίσης διαφορές στα συχνότερα μεταξύ τους.
Πιο αναλυτικά, από τους πάσχοντες από ψυχικές διαταραχές, τα 620 εκατομμύρια είναι γυναίκες και τα 552 εκατομμύρια είναι άνδρες. Οι διαφορές αυτές εξηγούνται σε μεγάλο βαθμό από βιολογικούς παράγοντες (π.χ. γονίδια, ορμονικές αλλαγές με την ηλικία) και κοινωνικούς.
Ειδικότερα, οι γυναίκες έχουν συχνότερα χαμηλή αυτοεκτίμηση και μεγαλύτερη τάση προς την ντροπή για το σώμα τους. Επιπλέον, εκτίθενται περισσότερο στην ενδοοικογενειακή και σεξουαλική βία, έχουν αυξημένες ευθύνες ως φροντιστές και αντιμετωπίζουν συχνότερα διακρίσεις λόγω του φύλου τους, λένε οι ερευνητές.
Στις γυναίκες, τα πιο συχνά προβλήματα ψυχικής υγείας είναι κατά σειράν:
- Κατάθλιψη
- Αγχώδεις διαταραχές
- Επίμονη καταθλιπτική διάθεση
- Διπολική διαταραχή
- Νευρογενής ανορεξία
- Νευρογενής βουλιμία
Αντιθέτως, οι νευροαναπτυξιακές και οι συμπεριφορικές διαταραχές είναι συχνότερες στους άνδρες. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται:
- Η ΔΕΠΥ
- Η διαταραχή διαγωγής
- Οι διαταραχές του φάσματος του αυτισμού
Το μεγαλύτερο ψυχικό φορτίο, τέλος, σηκώνουν οι έφηβοι ηλικίας 15-19 ετών. Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για πρώιμη παρέμβαση και στοχευμένη υποστήριξη, καταλήγουν οι επιστήμονες.
Φωτογραφία: iStock