Κάθε χρόνο στις Πανελλήνιες εξατάσεις, η ένταση κορυφώνεται σε χιλιάδες σπίτια. Το άγχος δεν βαραίνει μόνο τους μαθητές, αλλά συχνά και τους ίδιους τους γονείς, οι οποίοι μεταφέρουν – συνειδητά ή ασυνείδητα – τη δική τους αγωνία στα παιδιά.
Η Παιδοψυχίατρος και Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια, επιστημονική συνεργάτιδα του Παίδων ΜΗΤΕΡΑ, Φρίντα Κωνσταντοπούλου, εξηγεί ότι ο τρόπος με τον οποίο η οικογένεια αντιμετωπίζει τις εξετάσεις επηρεάζει καθοριστικά όχι μόνο τη συγκεκριμένη περίοδο αλλά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο το παιδί μαθαίνει να διαχειρίζεται τις δυσκολίες της ζωής.
«Όταν η οικογένεια το ζει δραματικά, το παιδί θα το βιώσει δραματικά»
Η ειδικός επισημαίνει ότι η δυσκολία πολλών εφήβων να αντέξουν την αποτυχία δεν ξεκινά στα 17 ή στα 18 χρόνια, αλλά πολύ νωρίτερα, από την παιδική ηλικία. Όπως αναφέρει, αρκετοί γονείς προσπαθούν να προστατεύσουν τα παιδιά από κάθε αρνητικό συναίσθημα ή ματαίωση, με αποτέλεσμα να μεγαλώνουν χωρίς τα απαραίτητα ψυχικά εφόδια για να διαχειρίζονται την πίεση και τις δυσκολίες.
Σύμφωνα με την ίδια, αυτή η στάση φαίνεται ακόμη και στην καθημερινότητα ή στο ιατρείο, όταν γονείς δυσκολεύονται να αποδεχθούν οποιαδήποτε κριτική ή αρνητικό σχόλιο για το παιδί τους.
Παρουσία και στήριξη χωρίς υπερβολική πίεση
Η κ. Κωνσταντοπούλου υπογραμμίζει ότι ο ρόλος των γονιών δεν είναι να «διαβάζουν μαζί» με τα παιδιά, αλλά να στηρίζουν χωρίς να αφαιρούν από τον έφηβο την ευθύνη της προσωπικής του προσπάθειας.
Όπως εξηγεί, σημαντικό είναι οι γονείς:
- να μην παρουσιάζουν τις πανελλήνιες ως «ζήτημα ζωής ή θανάτου»,
- να δείχνουν ότι θα παραμείνουν δίπλα στο παιδί ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα,
- να ενθαρρύνουν την αυτονομία και την προσωπική ευθύνη,
- να θυμίζουν ότι οι εξετάσεις είναι μία σημαντική δοκιμασία, όχι όμως ο μοναδικός δρόμος στη ζωή.
Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσουν οι γονείς
Η ειδικός διευκρινίζει ότι οι πανελλήνιες από μόνες τους δεν οδηγούν έναν ψυχικά υγιή έφηβο σε ακραίες συμπεριφορές, ωστόσο μπορούν να λειτουργήσουν ως επιβαρυντικός παράγοντας όταν υπάρχει ήδη ψυχολογική ευαλωτότητα.
Οι γονείς καλούνται να δώσουν προσοχή σε συμπτώματα όπως:
- έντονη απομόνωση,
- συνεχείς εκρήξεις θυμού,
- επίμονη θλίψη,
- προβλήματα ύπνου,
- απομάκρυνση από φίλους και δραστηριότητες,
- υπερβολικό εκνευρισμό που δεν υποχωρεί.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει και στην κοινωνική απομόνωση, σημειώνοντας ότι η πολύ καλή σχολική επίδοση δεν αρκεί από μόνη της ως ένδειξη ψυχικής ισορροπίας.
Ύπνος, άσκηση και απομάκρυνση από τις οθόνες
Η κ. Κωνσταντοπούλου χαρακτηρίζει τον ύπνο «φάρμακο» για τον εγκέφαλο την περίοδο των εξετάσεων, επισημαίνοντας ότι ένας ξεκούραστος μαθητής αποδίδει καλύτερα από έναν εξαντλημένο που διαβάζει ασταμάτητα.
Παράλληλα, συστήνει:
- οργανωμένο αλλά όχι εξαντλητικό πρόγραμμα,
- ήπια καθημερινή άσκηση,
- επαφή με τη φύση,
- περιορισμό της συνεχούς έκθεσης σε κινητά και social media,
- ισορροπημένη διατροφή χωρίς υπερβολές.
Όπως εξηγεί, η συνεχής σύγκριση με το διάβασμα και το άγχος άλλων μαθητών μέσα από τις οθόνες μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά την ψυχολογία των εφήβων.
«Δεν είναι το τέλος του κόσμου»
Η ειδικός τονίζει ότι ακόμη και σε περίπτωση αποτυχίας υπάρχουν πολλές εναλλακτικές διαδρομές, όπως επαγγελματικά λύκεια, ΙΕΚ και άλλες εκπαιδευτικές επιλογές.
«Δεν θέλουμε άλλους δυστυχισμένους επιστήμονες. Θέλουμε ευτυχισμένους ανθρώπους», σημειώνει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι ο σημαντικότερος ρόλος του γονέα είναι να αναγνωρίζει και να στηρίζει την προσπάθεια του παιδιού, βοηθώντας το να συνεχίζει μπροστά, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα.
Φωτογραφία: EUROKINISSI