Οφθαλμίατροι: Δεν υπάρχει «ιριδοδιάγνωση» και «ασκήσεις» που καταργούν τα γυαλιά – Επικίνδυνη η αλλαγή του χρώματος

Με αφορμή τον πρόσφατο θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη και τη συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από μη τεκμηριωμένες ιατρικές πρακτικές και «θεραπείες», η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και καλεί τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, ώστε να μην πέσουν θύματα παραπληροφόρησης ή απάτης.

Μάλιστα, επισημαίνει κατηγορηματικά ότι οι εν λόγω πρακτικές μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένες διαγνώσεις, καθυστερημένη αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων ή ακόμη και μόνιμες βλάβες στα μάτια.

Η ιριδοδιάγνωση, οι «ασκήσεις» που υπόσχονται να καταργήσουν τα γυαλιά, καθώς και άλλες αναπόδεικτες θεραπείες και επεμβάσεις, αποτελούν μόνο μερικές από τις πρακτικές παραπληροφόρησης γύρω από την υγεία των ματιών. Ειδικότερα, η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία αναφέρει:

Ιριδοδιάγνωση: Καμία διαγνωστική αξία

Η λεγόμενη «ιριδοδιάγνωση» ή «ιριδολογία» ισχυρίζεται ότι μπορεί να εντοπίσει νοσήματα οργάνων του σώματος από την εμφάνιση της ίριδας. Ελεγχόμενες επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει επανειλημμένα ότι η μέθοδος δεν έχει διαγνωστική ακρίβεια μεγαλύτερη από την τύχη.

Ο πραγματικός κίνδυνος είναι διπλός: ψευδείς «διαγνώσεις» που προκαλούν άγχος και οδηγούν σε περιττές ή επικίνδυνες «θεραπείες», αλλά και ψευδής καθησύχαση που καθυστερεί την έγκαιρη διάγνωση πραγματικών νόσων.

«Ασκήσεις» που υπόσχονται να καταργήσουν τα γυαλιά

Προγράμματα «γυμναστικής των ματιών» που υπόσχονται θεραπεία της μυωπίας, της πρεσβυωπίας ή του αστιγματισμού δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα.

Οι διαθλαστικές ανωμαλίες οφείλονται στα ανατομικά και οπτικά χαρακτηριστικά του οφθαλμού και δεν διορθώνονται με ασκήσεις.

Εξαίρεση αποτελούν συγκεκριμένες ορθοπτικές ασκήσεις για ειδικές διαταραχές της διόφθαλμης όρασης, οι οποίες συστήνονται μόνο μετά από διάγνωση από οφθαλμίατρο.

Αναπόδεικτες θεραπείες και προϊόντα από το διαδίκτυο

Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία καλεί τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι σε κάθε «θεραπεία» που υπόσχεται θαυματουργά αποτελέσματα, χωρίς να έχει δοκιμαστεί σε ελεγχόμενες κλινικές μελέτες και εγκριθεί από τις αρμόδιες αρχές.

Τέτοιες είναι, για παράδειγμα, οι «αναγεννητικές» εγχύσεις ή τα σκευάσματα που υπόσχονται αναστροφή της γήρανσης του ματιού.

Η ΕΟΕ αποθαρρύνει επίσης την αγορά οφθαλμικών σκευασμάτων από το διαδίκτυο χωρίς ιατρική συνταγή. Ακόμη και φάρμακα με πραγματική δράση, όπως οι σταγόνες που προσωρινά βελτιώνουν την κοντινή όραση σε άτομα με πρεσβυωπία, απαιτούν προηγούμενο οφθαλμολογικό έλεγχο, επειδή μπορεί να έχουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες σε ορισμένους ασθενείς.

Προσοχή στις κοσμητικές επεμβάσεις στα μάτια

Οι επεμβάσεις για κοσμητική αλλαγή του χρώματος των ματιών δεν είναι απλές αισθητικές πράξεις. Είναι χειρουργικές επεμβάσεις σε υγιή μάτια και ορισμένες τεχνικές, όπως τα κοσμητικά ενδοφθάλμια εμφυτεύματα ίριδας, έχουν συνδεθεί με σοβαρές και μη αναστρέψιμες επιπλοκές.

Όποιος εξετάζει το ενδεχόμενο μιας τέτοιας επέμβασης πρέπει να ενημερώνεται πλήρως για τους κινδύνους από χειρουργό οφθαλμίατρο.

Ο έλεγχος της όρασης δεν είναι μόνο μία μέτρηση

Η ΕΟΕ υπενθυμίζει ότι ο πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος αποτελεί ιατρική πράξη και πραγματοποιείται από οφθαλμίατρο σε νόμιμο ιατρείο.

Πρέπει, όπως τονίζει, να γίνεται σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στην τεχνική και εμπορική πράξη της διάθεσης οπτικών μέσων και στην ιατρική πράξη της κλινικής αξιολόγησης και διάγνωσης.

Η καλή οπτική οξύτητα δεν αποκλείει την παρουσία σοβαρής οφθαλμολογικής ή ακόμη και συστηματικής νόσου. Παθήσεις όπως το γλαύκωμα, η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς και τα νεοπλάσματα του οφθαλμού μπορεί να συνυπάρχουν με ικανοποιητική όραση και να μην εντοπιστούν χωρίς ολοκληρωμένη οφθαλμολογική εξέταση.

Η ΕΟΕ καλεί τους πολίτες να αναζητούν ενημέρωση για την υγεία των ματιών τους από οφθαλμιάτρους και έγκυρες επιστημονικές πηγές και όχι από διαφημίσεις και αναρτήσεις στο διαδίκτυο.

Φωτογραφία: istock